[not-group=5] ----- [/not-group]Orucluqda səfərin gerçəkləşməsi üçün insan "tərəxxüs" həddini keçməlidirmi?

MÜBARƏK RAMAZAN AYINDA SƏFƏR HÖKMLƏRİ: Səkkiz fərsəx məsafə qət etmək insanın namazının səfərdə qəsr (4 rəkətli 2 rəkət) olmasına səbəb olur. Əlbəttə, istər bu səkkiz fərsəxlik məsafə birbaşa qət edilsin, - yəni, təqribən 44 və ya 45 km – istərsə də gedib-gəlmək birlikdə səkkiz fərsəx olsun. Yəni dörd fərsəx gedin və həmin yolu və ya onun qədər yolu qayıdın. Bunu hamı bilir ki, əgər ramazan ayında kimsə səfərə çıxarsa, - özünəməxsus şəraitdə - və bu qədər məsafəni qət edərsə, ona oruc vacib deyil. Yəni şiə məzhəbinə görə, səfərdə oruc tutmaq haramdır. Əlbəttə, əhli-sünnə də səfərdə oruc tutmağı vacib hesab etmir. Amma haram olduğunu da bildirmir. Onlar deyirlər ki, insan səfərdə oruc tuta bilər. Şiə alimlərinin fikrincə isə səfər halında oruc tutmaq icazəli deyil. Əgər bu səfər həyata keçərsə, belədir. Onun özünəməxsus şərtləri var ki, risalələrdə geniş şəkildə şərh edilib.



[not-group=5] ----- [/not-group]Niyə səfər zamanı oruc tutmaq olmaz?

Hədislərə əsasən peyğəmbər (s) də səfərdə olanda orucunu açdı. Bir neçə səhabə oruc tutmaqda davam etdikdə peyğəmbər onlara oruclarını açmağın vacib olduğunu söylədi. Bəs bunun hikməti nədən ibarətdir?
Şeyx Hurri Amili Vəsailuş-Şiə əsərində İmam Sadiqdən (ə) belə bir hədis gətirib: "Səfərdə orucu iftar etmək və namazları qəsr qılmaq Allahın insana hədiyyəsidir. Bu məsələyə riayət etməyən Allahın hədiyyəsini də qəbul etməmiş və onu rədd etmiş kimidir."



[not-group=5] ----- [/not-group]Nə üçün Allah orucu 30 gün vacib edib?

Bu sualı bir yəhudi alim İslam Peyğəmbərindən (s) soruşub. Cavabında isə həzrət belə buyurub: "Adəm Peyğəmbər (ə) qadağan olunmuş meyvəni yeyəndə onun əsəri bədənində 30 gün qalıb. Buna görə də Allah onun övladlarına 30 gün aclığı və susuzluğu vacib edib. Gecə vaxtı yemək icazəsi isə (iftar və imsaq) Allahın onlara etdiyi bir lütfdür. Orucun vacib olmasının səbəbi:
Qurani-Kərim orucun insanların təqvasının yoxlanılması üçün vacib edildiyini deyir. Həzrət Fatimeyi Zəhra (s.ə) "Fədəkiyyə” xütbəsində buyurub: "Oruc insanların ixlasını yoxlamaq üçün vacib olub.” Orucluqda insanın ixlası yoxlanılır. Oruc tutmaq gizli ibadət sayıldığı üçün heç kim bəndənin həqiqətdə oruc tutub tutmadığını bilməz. Çünki İnsan camaata özünü oruc tutan kimi göstərsə də, tənhalıqda orucu poza bilər...



[not-group=5] ----- [/not-group]Mәhrәm оlmаğа sәbәb оlаn südvеrmәnin 9 şәrti vаr?!

Mәhrәm оlmаğа sәbәb оlаn südvеrmәnin 9 şәrti vаr?! Kişi və qadın cinsi bir-birinə şəriətə əsasən naməhrəm və onlarla əlaqədə bəzi qadağaları vardır. Yalnız iki yolla İslam şəriətində qadın-kişi, və kişi qadınla əlaqədə yarada bilər. ki ikinci yolu süd vasitəsidir. Yəni əgər oğlan uşağı bir xanımdan körpə olarkən süd yemişdirsə, həmin uşaq o qadına və ona bağlı olan bəzi insanlar məhrəm olur şəritə qadağaların bəzisi onların üstündən götürülür. Və bu süd məhrəmlik yalnız neçə şərtə riayət olunması təqdirdə hökmə sahiblənir. Ki ibarətdirlər:
1-Uşаq diri qаdının döşündәn süd әmsin; Dеmәli ölmüş qаdının döşündәn süd әmsә, fаydаsı yохdur (mәhrәmlik yаrаtmır).
2-О qаdının südü hаrаmdаn оlmаsın; Dеmәli zinаdаn dünyаyа gәlәn uşаğın südünü bаşqа uşаğа vеrsәlәr uşаq о süd vаsitәsilә hеç kәsә mәhrәm оlmur...



[not-group=5] ----- [/not-group]Var-dövlətin haram buyurulmuş «kənz həddi» necə müəyyən olunur?

Var-dövlətin haram buyurulmuş «kənz həddi» necə müəyyən olunur? Tövbə/34 ümumi bir qanun zikr edilir: «Qızıl və gümüşü toplayıb gizləyənlər, onu Allah yolunda xərcləməyənləri şiddətli bir əzabla müjdələ». Ayədəki yığılıb xərclənməyən sərvət «kənz»dir. Yuxarıda zikr edilən ayə, xəzinələrdə hərəkətsiz sərvətlərin toplanmasını qadağan etdi. Hərəkətsiz kapital yığımı, dünyadakı iqtisadi tarazlığı pozur, kasıb təbəqənin vəziyyətini daha da ağırlaşdırır. Demək kənz, insanların iqtisadi durumunu pisləşdirən ölü kapitaldır. Belə bir sual ortaya çıxır ki, hansı miqdarda ölü kapital kənz hesab edilir? «Məcməül-bəyan»da nəql olunur ki, həzrət Əli (ə) buyurmuşdur: «Dörd min dirhəmdən çox xəzinə kənzdir. İstər zəkatı verilə istər verilməyə. Bundan az miqdarda sərvət yaşayış xərcliyi hesab olunur. Buna görə də, sərvət toplayanlar dərdli əzbla müjdələnmişdir»...



[not-group=5] ----- [/not-group]Ayaqyolunda öz-özü ilə və ya başqaları ilə danışmaq, dua etmək olarmı?

Ayaqyolunda öz-özü ilə və ya başqaları ilə danışmaq, dua etmək olarmı? Cavab: Ayaqyolunda zəruri ehtiyac olmadan danışmaq məkruhdur, amma zikr söyləmək məkruh deyil. Çünki Allahın zikrini hər zaman və hər yerdə söyləməyin savabı var. Təharət ehkamında deyilir ki, ayaqyoluna girəndə əvvəlcə sol ayağı içəri qoymaq və şeytandan Allaha sığınmaq mənasını ifadə edən bir zikri söyləmək müstəhəbdir.
Ayaqyolunda Allahın adlarını zikr etmək, təsbihat demək, hətta Qurandan ayət əl-kürsini oxumaq da məkruh deyil (ayət əl-kürsidən başqa Qurandan hansısa ayə oxumaq məkruhdur). Ayaqyolundan çxıarkən də bəzi duaları söyləmək müstəhəbdir. Ayaqyolunda söylənməsi müstəhəb olan zikr və duaların haqqında hədis toplularında və fiqh kitablarında ətraflı məlumat verilir.



[not-group=5] ----- [/not-group]Sual: Qünutda azərbaycan dilində dua etmək olarmı?

Sual: Qünutda azərbaycan dilində dua etmək olarmı? Cavab: Qünut namazda yeganə əməldir ki, onun sözlərini istənilən dildə söyləməyə icazə verilir. Qünut duadan ibarətdir, duanı hər hansı dildə etməyin günahı yoxdur. Qünutdan başqa namazın bütün sözləri mütləq ərəb dilində deyilməlidir. Qeyd edək ki, qünutda məsumlardan rəvayət edilən duaları orijinal şəkildə, ərəb dilində oxumağın daha böyük savabı vardır. Çünki bu dualar Allahın əzəmətini və bəndənin Allah qarşısında mövqeyini ən gözəl şəkildə ifadə edir. Əgər namaz qılan şəxs ərəb dilində dua bilmirsə yaxud Allahdan özəl bir istəyi varsa, bunu öz ana dilində də söyləyə bilər.



[not-group=5] ----- [/not-group]Müsəlmanlara donuz ətinin haram olması barədə Quranda ayə varmı?

Müsəlmanlara donuz ətinin haram olması barədə Quranda ayə varmı? Cavab: Donuz əti qəti olaraq İslam dinində murdar sayılır, onu yemək də haram və günahdır. Bu hökmün əsas mənbəyi Qurani-kərimin Maidə surəsinin 3-cü ayəsidir: “Ölü (kəsilmədən ölüb murdar olmuş) heyvan, qan, donuz əti ... sizə haram edildi. Bunlar günahdır”. Peyğəmbərin və İmamların hədislərində də donuz ətinin qəti surətdə haram olduğu bəyan edilir. Yalnız acından ölmək təhlükəsi qarşısında ölümdən xilas olacaq miqdarda donuz ətindən yemək icazəlidir. Qeyd edək ki, donuz ətini yemək yalnız İslamda deyil, digər səmavi dinlərdə də haramdır. Bibliyada deyilir: “Donuz qoşadırnaqlı heyvandır, amma gövşəmir. Onlar (donuzlar) sizdən ötrü pak heyvanlar deyil, onların ətini yeməyin, leşlərinə də toxunmayın” (Bibliya, Təsniyə kitabı, XIV, 8).



[not-group=5] ----- [/not-group]Yemək və ya içmək qana bulaşarsa, nə etmək lazımdır?

Yemək və ya içmək qana bulaşarsa, nə etmək lazımdır? Cavab: Şəriət baxımından bədəndən çıxan qan murdar sayılır. Qan hara düşərsə, oranı murdarlayır. Qana bulaşan yeri pak etmək lazımdır ki, murdarlıq yayılıb başqa yerlərə də ötürülməsin. Əgər almanı dişləyən zaman damağın qanı almaya dəysə, bu halda həmin dişlənmiş hissə murdar sayılacaq. Ona görə də almanın həmin bulaşmış hissəsini kəsib tullamaq lazımdır. Qalan hissələri yemək olar. Bununla yanaşı, damaq qanayan zaman ağızda olan tikəni də tüpürmək və bundan sonra ağzı su ilə yaxalayıb pak etmək lazımdır. Stəkanın içinə bircə damcı qan düşərsə, stəkandakı bütün maye murdar olar. Mayeni boşaldıb tullamaq, stəkanı yuyub pak etmək, ağzın da içini yuyub paklamaq lazımdır.



[not-group=5] ----- [/not-group]Namazda səcdələrin sayını unudan adam nə etməlidir?

Namazda səcdələrin sayını unudan adam nə etməlidir? Cavab: Əvvəla, hər şeydən əvvəl insan namazda diqqətli olmağa çalışmalıdır. Unutmamalıdır ki, namazın keyfiyyəti, Allah yanında dəyəri və qəbul olma şərti qəlbin də namazda iştirak etməsinə bağlıdır. Amma bəzi insanlarda diqqətsizlik və huşsuzluq xəstəlik halını almışdır və onların səcdələri sayması çətindir. Xüsusilə, yaşlı şəxslərdə bu hal daha çox baş verir. Belə olan halda səcdələrin sayını bilmək üçün namazı pozmayan bəzi əlavə köməkçi vasitələrdən istifadə etmək olar. Məsələn, dini mağazalarda səcdənin sayını göstərən möhürlər satılır. Həmin möhürün üstünə alın qoyulanda sayğac bunu qeydə alır. Təsbüh vasitəsilə də səcdələrin sayını yadda saxlamaq olar. Məsələn, birinci rükətin səcdələrindən sonra təsbehi bir dəfə qatlamaq, ikinci rükətin səcdələrindən sonra daha bir dəfə də qatlamaq və s...




Öncəki
Sonrakı
[group=5] [/group]