Ölülərə Quran oxumağın nə qədər həqiqəti vardır?!


- Birinci növdə ümumilikdə ölü və dünyadan köçmüşlərinizi xatırlayın və öz yaxşı işlərinizlə onlara fayda verin deyə bildirən rəvayətlər mövcuddur. Aydındır ki, Quran oxumaq da yaxşı və bəyənilən əməllərdəndir. Bu barədə bəzi rəvayətlər mövcuddur və onların bəzilərinə işarə edirik: İmam Sadiq (a.s) belə buyurur: \"Canlının özünə verilən hədiyyədən sevinməsi kimi, ölü də onun üçün istənilən rəhmət və bağışlamadan çox sevinir \".
- İkinci növdə isə ölülər üçün Quran oxumağın təsirindən bəhs edir ki, bunun faydası oxuyan insanın özünə qayıdır. Yəni mərhum insanla bərabər bu tilavətdən oxuyan da mənəvi və elmi bəhrə aparır. Məsələn, İmam Rza (a.s) buyurur: “Hər kəs bir möminin qəbrini ziyarət edə və qəbrin kənarında yeddi dəfə Qədr surəsini oxuyacaq olsa, Allah onu qəbir sahibilə birlikdə bağışlar\".


Quranda Bəni-İsrailə vəd edilən və mələklərin gətirdiyi sirli “Tabut” nədir?


“Nur-Təfsir”-ində Bəni-İsrailin əlində həmin tabut (sandıq) barəsində qeyd olunur ki, həmin sandıq onlara Hz.Musadan (ə) qalmışdı. Bu o sandıq idiki anası Musa (ə) peyğəmbəri onun içinə qoyub Nil çayına buraxmışdı. Musa (ə) sarayda yaşadıöı müddətdə sandığı da özü ilə qoruyurmuş. Sonralar Musa (ə) nazil olan Tövrat ayələrini onun içində gizlədirmiş. Musa (ə) dünyasını dəyişməyə yaxın nazil olan Tövrat yazılarını, əsasını və Allah dərgahından nazil olan bəzi əşyaları həmin sandığın içinə qoyub vəsisi Yuşa ibn Nuna əmanət edir. Sonralar Bəni-İsrail peyğəmbərləri bu əmanəti qoruyaraq bir-birinə ötürür. Hətta döyüşlərdə Bəni-İsrail bu sandığı döyüş meydadına gətirir və qələbə çalırdılar. Lakin Bəni-İsrail içində çoxalan münafiqlərin xəyanət və nifaqları bu sandığın müqəddəslik ehtiramını aradan aparır.


Camaat namazında fərdlər arasında olan məsafə nə qədər olmalıdır?


Bəzi hallarda səffləri düzgün sıralanmasına riayət olunmur, yaxud müsafir namazı qılanlar ön cərgələrə keçib, ikinci rəkətdən sonra namazı bitirirlər. Arxa sıralarda olanlar isə bundan narahat olurlar. Bu barədə redaksiyamıza ünvanlanan sualı böyük İslam müctəhidlərinin fətvaları əsasında cavablandırırıq:
1-Əgər fasilə vermədən 2-ci dəfə qoşulsa camaat namazı səhihdir.
2-Əgər digər İmama yaxın olan insanların İmamla, sağ və ya sol tərəfdə olan adamla 1metr 20 sm.dən az məsafə olarsa işkalı yoxdur.
3-Namaz qılanlar arasındakı fasilənin bir insanın əhatə etdiyi (səcdə halında) yerdən az olarsa işaklı yoxdur.


Hz Peyğəmbər (s) insanların ən şərrini hansı əməl sahibi olaraq tanıtdırır?


“Həqiqətən, kitab əhlindən kafir olanların və müşriklərin yeri cəhənnəm odudur. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Onlar yaradılmışların ən pisidirlər. İman gətirib yaxşı əməllər edənlər isə yaradılmışların ən yaxşılarıdır.” (Bəyyinə-6-7)Qurana əsasən yaxşı və pisin meyarı iman və iman əsasında olan əməldir. Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) hədislərində də bunun izahını və müfəssəl şəkildə açıqlamalarını görmək olur. Hədis və müqəddəs kəlamlarda insanlar daima xeyir əməllərə dəvət edilir, şərr işlərdən, şərr dəstəsindən olmaqdan çəkindirilir. Şərrin pisliyi barədə olan hədis və dəyərli kəlamlar o qədər incəlik və açıqlıqla bəyan olunur ki, hətta Həzrət peyğəmbər (s) şərri də qismlərə ayırır . Peyğəmbər (s) şərr əqidəli insanlarla, ən pis insanları belə ayırır:“İnsanların ən şərri (pisi) axirətini dünyasına satandır, bundan da daha şərr (pis) olanı isə axirətini başqasının dünyasına satandır.” (Mən la yəhzuruhul-fəqih. 4/353)


İslam fiqhində məskunlaşma və vətən seçməklə bağlı qaydalar necədir?


Cavab: İnsanın vətəni (yaşadığı yer) iki qismdir: Əsli və əxzi. -Əsli odur ki, insan orada doğula, bir müddət orda yaşaya və orada böyüyüb boya-başa çata. -Əxzi isə sonradan seçilə (məsələn yaşadığı şəhəri dəyişə). Gərək şəxsin orda yaşaması 7 və ya 8 ildən az olmasın. 2)-Elə isə “əxzi” (sonradan seçiln) yerin (vətənin) meyarı nədir?
Cavab: Yaşadığı yerin insan üçün şəri vətən seçilməsi üçün gərək insan ya daimi qalmaq qəsdi edə, yaxud nə qədər burda yaşayacağını bilmirsə orada qalmaq niyyəti etməlidir. Əgər vaxt təyin edəki 10 il, yaxud 15 il burada yaşayacaq bu halda oranın onun üçün şəri vətən olması məlum deyil. Gərək uzun müddət qalmaq qəsdi (niyyəti) etsin. Məsələn 40-50 il qalmağı qəsd etsin. Bir yeri şəri vətən seçmək üçün insanın gərək qəti fikri ola. Əgər bir kəs nə qədər qala bilməyəcəyi bir yerdə yaşaya və camaat onu orada yaşayan hesab edərsə (ən azı 7 il) ora onun vətəni hesab edilir. Ayətullah Xameneinin fətvaları əsasında.


İslam şəriəti baxımından evdə it saxlamağın hökmü nədir?


Cavab: -İt zatən nəcisul-eyindir (bütünlüklə nəcisdir). Etiyac olmadığı surətdə it saxlamaq kərahətlidir. Tıbii ki, paklığa riayət olunduğu halda ov itlərinin və qoruyucu itlərin (həyətdə) saxlanılmasının eybi yoxdur. (Ayətullah Lənkərani)
-İtin alış-verişi caiz deyil. Yalnız ov itndən başqa. Nəcis olsalar belə ov itlərinin qulluğunun heç bir maneəsi yoxdur. İt saxlanılan evdə namaz qılmaq məkruhdur (evdə). Onlara aid bir şeylər almağın öz-özündə işkalı yoxdur. (Ayətullah Sistani)
-Ov itləri ilə, keşik çəkən itlərdən savayı digər itləri saxlamaq məzəmmət olunmuşdur. Xüsusən də özünü qeyri müsəlmanlara oxşatmaq üçün olarsa və onların mədəniyyətinə rəvac verici olarsa haramdır. (Ayətullah Xamenei) Qeyd edək ki, insanın itlə bir mənzil daxilində yaşaması yol verilməzdir.


Hz Peyğəmbər (s) axirəz-zamanda möminin əsas əlamətini hansı əməl ilə tanıtdırır?


...Peyğəmbər (s) buyurub: “Təzliklə bir fitnələr olar ki, iman əhli (möminlər) hadisələri nə əlləri ilə, nə də dilləri ilə dəyişə bilməzlər (təsr edə bilməzlər).”
İmam Əli (ə) soruşdu: “Ya Rəsuləllah (s) o zaman onların arasında mömin olacaq?” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Bəli!” İmam (ə): “Bu hadisələr onların imanından bir şey azaldacaqmı?” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Xeyr! Necəki yağış damcıları Səfa qayalarından bir şey qopara bilməz, onların imanı da bu cürdür (qaya kimi). Möminlər bu fitnələrə qəlbləri ilə etiraz edərlər!” (Əmali Şeyx Tusi-302) Quran ifadələrinə əsasən möminlər öz dinində və imanında möhkəm olamalıdırlar ki, hadisələr onlara təsir etməsin. Əksinə onlar hadisələrə təsir edə bilib, müsbət istiaqmətdə dəyişə bilsinlər. Çünki Quran buyurur: “Onlar (möminlər) sanki sarsılmaz möhkəm divar kimidirlər”(Saff-4)


Həzrət Əli(ə)-ın suallarına İmam Həsənin(ə) verdiyi cavablar


Bir gün Həzrət Əli (ə), övladının düşüncə və anlayışını yoxlamaq üçün onu yanına çağırdı. Onların arasında baş verən sual-cavabları Əbu Nuaymın əl-Hılyə» adlı əsərindən tərcümə edərək oxuyaq: - Doğru əməl nədir? -Pis əməli yaxşı əməllə aradan qaldırmaq. - Şərəf nədir? -Ailə və qəbiləni yaxşı əməllərə sövq etmək, bu səbəbdən yaranan kədərli hadisələrə dözməkdir. - Mərdlik və insanlıq nədir? - İffətli (günah və haramlardan uzaq olmaq) olmaq, maddi vəziyyətini yaxşılaşdırmaq. - Rəfət (qoruma və halına acıma) nədir? - Aza baxıb qane olmaq, insanı alçaldan əlamətlərin qarşısını almaq və beləliklə həm özünü, həm də ətrafını pisə əməllərdən qorumaqdır...


“Ey Allahın rəsulu (s) axir-zamanda möminlər halı necə olacaq?”- deyə İmam Əli (ə) soruşdu


Möminlərin bu deyilən zamanda mənəvi əziyyət çəkməsi, baş verən fəsadlar qarşısında ürək yanğısı ilə susması daha daha çox kədərvericidir. İman əhlinin axir-zamandakı halına işarə edən hədislərdən biri də Peyğəmbərin (s) İmam Əliyə (ə) dediyi kəlamdir. Peyğəmbər (s) buyurub: “Tezliklə bir fitnələr olar ki, iman əhli (möminlər) hadisələri nə əlləri ilə, nə də dilləri ilə dəyişə bilməzlər (təsr edə bilməzlər).” İmam Əli (ə) soruşdu: “Ya rəsuəllah (s) o zaman onların arasında mömin olacaq?” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Bəli!” İmam (ə): “Bu hadisələr onların imanından bir şey azaldacaqmı?” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Xeyr! Necəki yağış damcıları Səfa qayalarından bir şey qopara bilməz, onların imanı da bu cürdür (qaya kimi). Möminlər bu fitnələrə qəlbləri ilə etiraz edərlər!” (Əmali Şeyx Tusi-302)


Xurafatın qarşısını necə almaq olar? Dinimizin göstərdiyi 5 yol


Quran buyurur: “Onların bəziləri kitabdan (Tövratdan, bir ovuc) boş xəyal və puç arzulardan başqa bir şey bilməyən savadsızlardır və onlar (kitabın hökmləri barəsində) yalnız zənn və gümana malikdirlər”. (“Bəqərə” 78). Alimlərin bu mövzuda olan fikir və nəzərləri ilə tanış olaraq, belə qərara gəlmək olar ki, beş yolla xurafatın qarşısını almaq olar. Bu beş yolla tanış olaq:
1. Kitab oxumaq və maarifləndirmək mədəniyyətini insanlar arasında yaymaq.
2. Güclü və xatib alimlərdən xahiş etmək ki, xütbə və moizələrində bu mövzuya xüsusi işarə edib, insanları bilikləndirsinlər.
3. İnsanların zehnində yer almış xurafi fikirləri daha güclü dəlillər ilə aradan qaldırmağa çalışaq və qoymayaq ki, az da olsa bu barədə şübhələri qalsın...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter