İslam əxlaqına görə Üzrü qəbul etməmək günah sayılırmı?!


İslamın nəzərinə görə, üzr vacib və zəruri bir əməl olduğu kimi, onu qəbul etmək də məharət istəyir. Əgər insan qarşı tərəfin üzrünü rədd edərsə, gərək bilsin ki, səhv iş görmüşdür.
Üzrü qəbul etməməyin bəzi təsirləri vardır ki, onlarla tanış olaq:
1. Şantaj edənin günahı. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kimdən din qardaşı üzr istəyər və o, üzrünü qəbul etməzsə – onun günahı şantaj edənin günahı kimi olar”.
2. Kövsər hovuzuna daxil olmaz. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kimin din qardaşı üzr istəmək üçün yanına gələr – gərək üzrünü qəbul etsin. Əgər qəbul etməzsə, Kövsərin kənarında mənə qovuşmaz”.
3. Şəfaətdən faydalana bilməz. Həzrət Peyğəmbər (s) İmam Əliyə (ə) buyurur: “Hər kim üzrü qəbul etməzsə – üzr istəyən istər yalan desin, istərsə də doğru – mənim şəfaətimi əldə edə bilməz”...


Yersiz ümiddən necə qurtulmaq? Loğmanın ağasına verdiyi dərs


Loğmanın bir ağası var idi ki, Allaha inanırdı, ancaq yersiz ümidə malik idi. Bir gecə yatağında yatmışdı və Loğman onu oyadıb deyir ki, ağacan, gecə namazının karvanı getməkdədir. Ayağa qalx və bu karvana qoşul. Ağası deyir: “Yuxum gəlir, Allah – rəhimlilərin ən Rəhimlisidir”. Loğman sübh açılana qədər onu ayağa qaldırmağa çalışır. Ancaq o, dediyinin üzərində dayanır ki, Allah Ərhəmər-rahimindir. Ona görə də səhərə qədər yatır. Səhər yuxudan duran zaman Loğmana bir qədər buğda verir və deyir: “Get, filan tarlada bunları ək və qayıt”.
Loğman ağasını tənbeh etmək üçün ələf və alaq toxumlarından götürür və həmin tarlada əkir. Bu hadisədən 20 gün keçmişdi. Bu ikisi həmin tarlaya gedirlər və ağası görür ki, tarlasında ələf və alaq bitmişdir. Loğmandan soruşur ki, bəs sən buğdanı əkmədim? Deyir: “Xeyr. Buğda baha idi və mən də buğda yerinə alaq toxumu əkdim. İnşəallah, Allah sənə buğda verər”...


İslam dinində üzr istəməyin hansı qayda-qanunu var?


Dinimizin nəzərinə görə, insan üzr istəməyin ədəb qaydalarını öyrənməlidir. Həm özü izr istəməyi bacarsın, həm də başqalarının üzrünü qəbul etsin.
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Zinhar o əməldən ki, ona görə üzr istəyəsən. Çünki bu işdə gizli şirk vardır”. Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “Üzr istəməyə ehtiyac duymamaq, üzr istəməkdən daha izzətlidir”. Üzrün qəbul olma şəraiti. Üzr istəmək üçün lazım olan şərait olmalıdır ki, qəbul oluna bilsin.
1. Niyyətin hüsn olması. ”(Qadın və uşaqlar kimi) zəiflərə, xəstələrə və xərcləməyə (yolxərci etməyə) bir şey tapa bilməyən kəslərə Allah və Onun Peyğəmbəri üçün (söz və əməldə) xeyirxahlıq edəcəkləri təqdirdə (cihadı tərk etmələrinə görə) bir günah yoxdur (onların boynuna vəzifə düşmür və buna görə də onlara təzyiq göstərilməməlidir).
2. İxlaslı olmaq. Müsəlman gərək xaliscəsinə üzr istəsin. Qarşı tərəfin razılığından başqa bir şey düşünməsin.
3. Peşman olmaq. Üzr istəyən şəxs gərək əməlindən peşman olsun.
4. Təkrar etməmək. Tövbədə olduğu kimi, üzr istəyən zaman da insan qəti qərara almalıdır ki, etdiyi xatanı bir də təkrar etməsin....


Niyə ölümdən sonrakı sirlər gizlidir?


İmam Əli (ə) “Nəhcul-bəlağə”də ölümdən sonra gizli olan sirlər barəsində buyurur: “O şeyi ki, ölülər görürlər, əgər siz görsəydiniz – səbirsiz olub, qorxardınız. Eşidib, itaət edərdiniz. Ancaq o şeyi ki, onlar müşahidə edirlər, sizlər üçün gizlidir. Pərdələrin enməsi yaxındır”.
İnsan gözü ilə ölümdən sonrakı sirləri görsə, onun iman gətirməsinin dəyəri olmaz. Necə ki, təhlükə gözünün qarşısında olan insanın bu təhlükədən qorunması kimi. Bir də var insan əqli təhlillə hansısa təhlükəni dərk edir və ondan qorunur – bu halda onun seçimi daha dəyərlidir.
İnsan əqli ilə, daxili inamı ilə iman gətirməlidir. O, ölümdən sonra olan sirlərə bələd olsa, onun imanının dəyəri çox aşağı olan. Gözü ilə görmədiyinə, əqli və şühudu ilə dərk etdiyinə iman gətirməsi isə çox dəyərlidir. İmam Əli (ə) başqa yerdə buyurur: “Dünyada həqiqəti insana nişan verərlər. Əgər doğru baxa bilsələr, haqq səsinə qulaq assalar – elə bu dünyada nəsihət verən ibrətləri bütün insanlar görərlər”.


Bu 11 səbəb şəri hökmlərin götürülməsinə səbəb olur!


Dinimiz bizlərə üzrün bəzi qəbul olma amillərini tanıtmış və onu tövsiyə etmişdir. Bu amillər ilə tanış olaq:
1. Zərurət yaranarsa. Əgər kimsə elə şəraitdə qərar tutar ki, gərək əxlaq və dinin əleyhinə əməl etsin, onun üzrü qəbul olar.
2. Məcbur olunmaq. Əgər kimsə insanı üzr istəməyə məcbur edərsə və o, da üzr istəyərsə üzrü qəbul olar.
3. Xəstəlik. İnsan əgər xəstə olduğu üçün xata edərsə üzrü qəbul olunar.
4. Təqiyyə. “Möminlər möminlərin yerinə kafirləri dost, köməkçi və başçı götürməməlidirlər. Hər kim belə etsə - onlardan bir növ təqiyyə etməyiniz istisna olmaqla – (onun) Allahla heç bir əlaqəsi yoxdur. Allah sizi Özündən (əzabından) çəkindirir. (Bütün canlıların) qayıdış(ı) Allaha tərəfdir”. (“Ali-İmran” 28)...


Haram ruzi insanın övladına nə kimi təsir edir?


Dini maarifə əsasən, mal və ruzinin insan ruhuna və canına təsiri vardır. O kəs ki, Allah deyən kimi yaşamaq istəyir – gərək ruzisini də halal yolla əldə etsin. Əks halda cəmiyyət süqut edər və haramzadələrin sayı artar. İmam Cəfər Sadiqin (ə) nəzərinə görə, haram malın insanın övladına və gələcək nəslinə mənfi təsirləri vardır. Həzrət (ə) buyurur:“Haram qazancın təsiri övladda və nəsildə zahir olar”.
Bu səbəbdəndir ki, Quran ayələri insanları halal ruzi qazanmağa dəvət edir və haram ruzini qadağan edir. “Ey iman gətirənlər, Allahdan qorxun və əgər imanınız varsa, sələmin qalanından (sərmayədən artıq aldığınız miqdardan) əl çəkin.
Və əgər belə etməsəniz (və sələmçiliyi davam etdirsəniz), onda Allah və Onun Peyğəmbəri tərəfindən olan müharibəyə yəqin edin (yəqin bilin ki, belə bir müharibə sizə üz tutacaqdır, haqq hökümət və ya partlayış həddinə çatmış cəmiyyət onu sizdən geri alacaqdır). Tövbə etsəniz isə, sərmayələriniz özünüzündür (aldığınız faizi geri qaytarın ki, belə olan surətdə) nə zülm edərsiniz, nə də zülmə məruz qalarsınız”. (“Bəqərə” 278-279)...


O kəs ki… – İmam Əlidən (ə) ayıldıcı buyuruşlar!!


İmam Əli (ə) kamil insanın sifətlərini bizə tanıtmışdır ki, onlarla tanış olaq. İmam (ə) buyurur: “O kəs ki, öz eybinə baxar və başqalarının eybini tutmaqdan geri qalar.
O kəs ki, Allahın ruzisinə razı olar – əlindən gedənlərə görə qəmlənməz. O kəs ki, zülm qılıncını çəkər – elə onunla öldürülər. O kəs ki, işində özünü əziyyətə salar – özünü həlak edər. O kəs ki, özünü bəlaya salar – qərq olar. O kəs ki, pis adı olan yerlərə addım atar – ittiham olunar. O kəs ki, çoxlu danışar – çoxlu səhv edər...


Həzrət Fatimənin (s.ə) əmr-be-mərufda 5 üslubu hansılardı?!


İslam dini – əmr-be-məruf və nəhy-əz-münkərə çox əhəmiyyət verən bir dindir. Həzrət Zəhra (s.ə) da kamil bir insan kimi bu həqiqəti qəbul etdiyi üçün insanları əmr be-məruf və nəhy-əz-münkər edərdi. Xanım (s.ə) bu haqda buyurardı: “İmanlı kişi və qadınlar bir-birinin dostudurlar və onlar bir-birini əmr-be-məruf və nəhy-əz-münkər edərlər”.İmam Əli (ə) buyurur: “Bütün yaxşı əməllər, hətta Allah yolunda cihad belə, əmr-be-məruf və nəhy-əz-münkərin qarşısında dənizin bir damcısı kimidir”. Bəli, əgər əmr-be-məruf və nəhy-əz-münkər olmasa, bütün yaxşı əməllər, o cümlədən Allah yolunda cihad etmək də belə, unudular. Bəs Xanımın (s.ə) nəzərində əmr-be-məruf və nəhy-əz-münkər necə olmalıdır?
1. Quran ayələrinə istinad etmək. O zaman ki, Fədəki Xanımdan (s.ə) qəsb edirlər, Xanım (s.ə) Peyğəmbər (s) məscidində xütbə deyir və buyurur: “Ey o insanlar ki, batilə tərəf tələsirsiniz! Çirkin və yersiz rəftarları görməməzliyə vurursunuz. Məgər Qurana baxmırsınız ki, buyurur: “Allah onların qəlblərinə və qulaqlarına (bədbəxtlik) möhür(ü) vurmuşdur və onların gözlərində (qəflət) pərdə(si) vardır. Onlara böyük bir əzab veriləcəkdir”. (“Bəqərə” 7)”...


Mərhum Mirza Cavad Təbrizinin tapşırığına əsasən səcdədə deyilə biləcək ən üstün zikr?!


Mərhum Mirzə Cavad Məliki Təbrizi deyir: “Mən bir arif tanıyıram ki, onun kimi uca məqamda olanını görməmişəm. Ondan soruşmuşam ki, maarifi cəlb etmək üçün hansı əməlləri təcrübə etmək lazımdır? O, dedi: “Hər gecə və gündüz bir dəfə uzun səcdəyə getsin. Həmin səcdədə desin:
لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین \"La ilahə illa ənt subhanəkə inni kuntu minəz-zalimin\".
Bu zikri deyən zaman özünü təbiətin zindanında təsəvvür etsin. Etiraf etsin ki, Allah ona zülmü rəva bilməmişdir. Əslində bu, bəndənin özüdür ki, özünə zülm edər.
Səcdənin ədəbi belədir ki, səcdəyə getmək istəyən zaman əvvəl dizləri əymək lazımdır və sonra əlləri yerə qoymaq lazımdır. Bu əməli Əllamə Təbatəbai Həzrət Peyğəmbərin (s) buyuruşu əsasında yerinə yetirərdi”.


Qurani Kərimdə çəkilən məsəllər hansı 3 məqsədləri çatdırmaq üçündür?!


“Məsəl” sözünün lüğətdəki mənası – bənzətmə, qissə, hüccət, ibrət, əlamətdir. Qurani-Kərimin məsəlləri insana ibrət vermək və qəflətdən oyatmaq üçün nazil olmuşdur. Misal üçün, qeybət etməyin qardaşın ətini yeməyə bənzədilməsi kimi. Məsəllərin növləri:
1. Təzəkkür verən məsəllər. “O, Rəbbinin izni ilə həmişə (münasib olan hər bir vaxtda) öz meyvəsini verir. (Bu ağacın meyvəsi dünyada ideal cəmiyyətin və ali ilahi bir ictimai həyatın gerçəkləşməsi, axirətdə isə kamil bir səadətə nail olmaqdır). Allah insanlar üçün (belə) məsəllər çəkir ki, bəlkə ibrət götürdülər”. (“İbrahim” 25).
2. Təfəkkür etməyə səbəb olan məsəllər. “Əgər Biz bu Qur’anı bir dağa nazil etsəydik, mütləq onun Allah qorxusundan zəlil olub kiçildiyini və parçalandığını görərdin. Və bu məsəlləri insanlar üçün çəkirik ki, bəlkə fikirləşələr”. (“Həşr” 21)...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter