Ölümә әmin оlduqlаrı hаldа nә üçün İnsаnlаr оnu yаddаn çıхаrır?

Ölümә әmin оlduqlаrı hаldа nә üçün İnsаnlаr оnu yаddаn çıхаrır? İnsаn hәyаtının әn mühüm vә tаlе yüklü mәrhәlәlәrindәn biri dünyа hәyаtıdır. Hәr bir insаn dünyа hәyаtını yаşаmаğа vә bu mаddi аlәmdә öz istе`dаdlаrını fәаllаşdırmаğа mәcburdur. О özünü ilаhi göstәrişlәr sаyәsindә еlә tәrbiyә еtmәlidir ki, bu dünyаdаn ахirәt dünyаsınа köçәrkәn аli insаni kаmilliklәrdәn fаydаlаnmış оlsun. Dünyа аlәmi еlә bir tәbiәtә, хаrаktеrә mаlikdir ki, insаnı ilаhi, ruhаni, mәnәvi mәsәlәlәrdәn qәflәtdә sахlаyır vә оnun bütün diqqәtini mаddi dünyаyа yönәldir. Bu yоldа yаlnız ruhunu qоruyаnlаr, ахirәti sоn hәdәf sаyıb dünyаnı оnа müqәddimә kimi qәbul еdәnlәr qәflәtdәn yаха qurtаrа bilir.
Mәsәlәni аydınlаşdırаq. İnsаn аclıq, susuzluq kimi tәbii еhtiyаclаrını Аllаhın vеrdiyi hisslәrlә dәrk еdir. О bu еhtiyаclаrı tә`min еtmәyә çаlışır. Bu işdә mаddi vаsitәlәrdәn bәhrәlәnmәk lаzım gәlir. Mәhz bu mәqаmdа uyğun vаsitәlәrә bаğlılıq yаrаnır. Bu sәbәbdәn dә, аdәtәn, insаn zövcәsinә, övlаdlаrınа, qоhumlаrınа, yаşаdığı mәskәnә, bir sözlә, оnun hәyаtındа iştirаkı оlаn hәr şеyә bаğlı оlur. Mаddiyyаtа bаğlılıq insаnın diqqәtini mә`nәviyyаt vә ахirәt mәsәlәlәrindәn yаyındırır.



Insanı kamalatdan geri salan haram yeməklərin təsirləri hansılardır?

Insanı kamalatdan geri salan haram yeməklərin təsirləri hansılardır? Rәvаyәtlәrə əsasən hаrаm yеyәnә müхtәlif ахirәt әzаblаrı vәd оlunur. Оnlаrdаn bәzilәrini nәzәrdәn kеçirәk:
1. Hаrаmхоrun dахilindә оd qаlаnmаsı: İslаm Pеyğәmbәri (s) buyurur: “İnsаnın оğurlаdığı şеy qiyаmәt günü оddаn оlаn bоyunbаğı ilә bоynundаn аsılаr...
2. Bеhiştә girişә qаdаğа, Әziz İslаm Pеyğәmbәri (s) buyurur: “Kә`b ibn Әcrә, hаrаmdаn yаrаnmış әt hеç vахt bеhiştә dахil оlmаz.”
3. İslаm Pеyğәmbәri (s) hаrаmхоr insаnın әtini оdа lаyiq bilir: “Әti hаrаmdаn cücәrmiş kәsә оd dаhа çох lаyiqdir.”
4. Hеsаb zаmаnı pәrişаnlıq, Pеyğәmbәr (s) buyurur: “Dörd şеyә sеvinәn insаn dörd şеyә qәmlәnәr... Hаrаm mаl yеmәkdәn хоşhаl оlаn insаn hеsаb zаmаnı qәm-qüssәyә qәrq оlаr.”...



Cansız cəsəd qəbirdə necə əzab çəkə bilər?

Cansız cəsəd qəbirdə necə əzab çəkə bilər? Cavab: Qəbir əzabı həm cismə, həm də ruha aiddir. Amma bu cism adi cismdən fərqlənir. Maddi bədəni tərk edən ruh “bərzəx bədəni” adlanan bir bədənə daxil olur. İnsan yatdığı vaxt ruhun maddi bədənlə əlaqəsi son dərəcə zəifləyir və o, bərzəx bədəninə oxşar bədənlə hərəkət edir. Həmin bədən görür, eşidir, danışır, ağrını hiss edir. Yuxuda insanın hərəkəti bərzəx bədəninin varlığına sübutdur. Ruh bədəni tərk etdikdən sonra bərzəx dünyasına daxil olur. Amma torpaq qəbir və cansız ruh arasındakı əlaqə kəsilmir. Qəbir ziyarəti, qəbir üstə oxunan dualar həmin əlaqəyə əsaslanır. Qəbir əzabı dedikdə torpaqda basdırılmış cəsədin yox, bərzəx bədəninin əzabı başa düşülür. Amma qəbirdəki cəsədlə əzab çəkən bərzəx bədəni arasında zəif də olsa əlaqə var.



Ölümdən sonrakı həyat bütün canlılar üçündür, yoxsa təkcə insan üçün?

Ölümdən sonrakı həyat bütün canlılar üçündür, yoxsa təkcə insan üçün? Cavab: “Rum” surəsinin 11-ci ayəsində buyurulur: “Allah məxluqatı əvvəlcə yaradır, (öləndən) sonra yenidən dirildir.” Bu və digər ayələrə əsasən Allah bütün yaratdıqlarını öz hüzuruna qaytarasıdır. Məad, yəni ölümdən sonra dirilmə həm cismə, həm də ruha aiddir. Ruhun təkamülü baxımından insan digər canlılardan fərqlənir. Ona görə də ölümdən sonrakı dirçəlişdə insan ön pillədə dayanır və onun yenidən dirilməsi daha çox əhəmiyyət kəsb edir.



Müsəlman şəxsin dünayada nəyi azdır?

Müsəlman şəxsin dünayada nəyi azdır? İmam Əli (ə) buyurub: “İbrət almaq üçün çoxlu nümunələr var, ancaq ibrət almaq (alan) çox azdır”. “Qürər əl-hikəm”, c. 3, səh. 68.
Gündəlik ölümlər bizim üçün “həyəcan siqnalı” və “xəbərdarlıq” ola bilər.
Yol qəzası səhnəsi sürücülər üçün ehtiyat dərsi, norkamanların bədbəxt aqibəti ehtiras əhli üçün “ibrət güzgüsü”, günahkarların rüsvayçılığı başqaları üçün mohizə (öyüd) ola bilər. Bunlar hamısı doğrudur, ancaq insanın “ibrət gözü” açıq olmalı və “ibrət götürməyi” qarşıya məqsəd qoymalıdır. Yol kənarında bir çox “yol hərəkəti qaydaları”nı göstərən işarələr olur. Əgər sürücü bunlara diqqət yetirmək istəmirsə, təhlükələrlə qarşılaşır...



Niyə dilə görə veriləcək əzab digərlərindən daha şiddətli olacaq?

Niyə dilə görə veriləcək əzab digərlərindən daha şiddətli olacaq? Allah qiyamət günündə dilə görə veriləcək cəzaları daha şiddətli edəcək. Bunun səbəbi nədən ibarətdir? əl-Cəvahir əs-Sunniyə fil-Əhadis əl-Qudsiyyə əsərindən bu haqda gətirilən hədisi təqdim edirik: “İmam Hüseyn buyurur: Allahın Rəsulu buyurdu: Allah dilə elə bir əzab verər ki, digər bədən üzvlərinə görə elə əzab verilməz. Bu zaman dil deyər: Ey mənin Rəbbim, sən mənə elə əzab verdin ki, digər üzvlər heç elə cəzalandırılmadı. Allah Təala buyurar: Səndən bir kəlmə çıxdı. O kəlmə yerin şərqinə və qərbinə çatdı. Bu sözlə qanlar töküldü, əmlaklar qarət və namuslara təcavüz edildi. Ey insan sənin dilinə görə elə əzab verim k,i heç bir digər bədən üzvünə görə belə əzab etməmişəm”



Hamıdan yaxşı o kəsdir ki, ömrün keçib-getmə sürətini bilsin...?!

Rəsuli-Əkrəmdən (s) olan gözəl moizələr:
- Tamahkarlığı dünyaya məhəbbət bəsləyən qəlbdən silmək mümkün deyil. Pəhrizkarlıq şəhvət düşkünü olan qəlbə heç vaxt daxil olmaz.
-Hamıdan yaxşı o kəsdir ki, ömrün keçib-getmə sürətini bilsin və səfərə hazır olsun. Sizdən ən yaxşısı odur ki, onunla görüşməyiniz sizə Allahı xatırlatsın. Sizlərdən ən yaxşısı odur ki, danışığı sizin elminizi artırsın. Sizlərdən ən yaxşısı odur ki, sizi xeyir iş görməyə dəvət etsin. Sizlərdən ən yaxşısı o kəsdir ki, fəqirliyə razı olsun və dünyanı özündən aşağı bilib ondan vaz keçsin.
-Nadanlığın əvvəlinci əlaməti budur ki, bildiyin hər bir şeyi aşkar edəsən. Elminə əməl edən alimin hörməti şəhidlərə və siddiqlərə olunan hörmət qədərdir. Sizlərdən ən yaxşısı odur ki, bütün səy və himmətini (ciddi-cəhdini) axirətə yönəldib...



Doğrudurmu ki, ölülər cümə günü azad edilir?

Cavab: Rəvayətə görə, bərzəxdəki ruhlar ləyaqətlərindən asılı olaraq dünya işlərindən xəbər tutur, hətta ailələrinə baş çəkirlər. Bu iş hər gün baş verə bilər. Amma cümə günü xüsusi qeyd edilir. İshaq ibn Əmmar İmam Kazimdən (ə) “möminin ruhu ailəsini ziyarət edirmi”, deyə soruşur. İmam (ə) buyurur: “Bəli. Bu iş onların fəzilətlərindən asılıdır. Kimi hər gün, kimi həftədə bir dəfə ailəsini ziyarət edir. Ən azı hər cümə günbatan vaxt bu ziyarət baş tutur. Möminlə gələn mələk onu qəmgin edəsi səhnələri gizləyir.” (“Üsuli-kafi”.)
İmam Sadiq (ə) buyurmuşdur: “Həqiqətən də möminin ruhu öz ailəsini ziyarət edir. O yalnız yaxşı səhnələri görür, xoşagəlməz səhnələr isə ondan gizlədilir.” (“Üsuli-kafi”.)



İnsan ömrünü uzadan əməllər hansılardır?

Əcəli (gecikdirən) təxirə salan səbəblər: Sileyi-rəhm, günahdan uzaq olmaq, qonşu ilə gülərüz rəftar etmək, sədəqə vermək ömrü uzadar. -İmam Əli (ə) buyurur: Sədəqə verməklə ömür uzanar.
-İmam Sadiq (ə) buyurur: O kəslər ki, günahlarına görə ölürlər, İlahi ölümlə dünyadan gedənlərdən çoxdurlar. O kəslər ki, yaxşılığa görə ömürləri uzanır, təbii amillərə görə ömürləri uzanan kəslərdən çoxdurlar.



Ölümü yaxınlaşdıran günahlar hansılardır?

Ölümü yaxınlaşdıran günahlar:
1. Qohumluq əlaqəsini kəsmək. Hz. Peyğəmbər (s): “Sileyi-rəhm evləri abad edər, ömürləri uzadar, baxmayaraq ki, (hətta) onu yerinə yetirənlər yaxşı insan deyildirlər”.
2. Yalan. Yalan insan həyatına çox ziyan vurur, Peyğəmbər (s) buyurur: “O kəs ki, yalandan and içər və bilər ki, yalandır, Allahla döyüşə girmiş olar. Həqiqətən, yalan and evləri sahibsiz edər və övladlarının yoxsul olmasına səbəb olar”.
3. Zina. Hz. Peyğəmbər (s): “Ey müsəlmanlar! Zinadan çəkinin ki, onda 6 (pis) xasiyyət vardır. Üçü bu dünyada və üçü də axirətdə. O şey ki, bu dünyadadır: gözəlliyi və camalı aparar, yoxsulluq gətirər və ömrü qısa edər...
4. Ata və anaya əziyyət vermək. İm. Sadiq (ə): “Allaha o günahlardan pənah aparıram ki,məhv etməkdə tələsir,ölümü yaxınlaşdırır, evləri sahibsiz edir.Onlar ibarətdir: Valideynlərə əziyət vermək və ehsan və yaxşılıq etməkdən əl çəkmək”




Öncəki
Sonrakı