İmam Həsənin (ə) həyatına qısa baxış....


İmam Həsən ibn Əli (ə) hicrətin 3-cü ilində mübarək Ramazan ayının 15-ci gecəsində Mədinə şəhərində dünyaya göz açıb. O Həzrətin (ə) Seyyid, Sibt, Əmin, Hüccət, Nəqi, Zəki, Zahid və Müctəba kimi ləqəbləri vardır. Dünyaya gəldikdən 7 gün sonra anası Həzrəti Fatimə (ə) İmam Həsəni (ə) ipək parçaya bükərək Allah Rəsulunun (s) yanına aparır. Mənbələrdə bildirilir ki, bu ipək parçanı vəhy mələyi Həzrət Cəbrayıl (ə) cənnətdən Peyğəmbərimiz (s) üçün gətirmişdi. Həzrət Peyğəmbər (s) uşağın adını \"Həsən\" qoyur və onun üçün əqiqə olaraq bir qoyun kəsir. İmam Həsən (ə) babası Peyğəmbərin dövründə az yaşayıb. Çünki İmam Həsən (ə) təxminən yeddi yaşında olarkən İslam peyğəmbəri (s) dünyadan köçüb. O, uşaqlıq çağından güclü istedada malik olub. Güclü hafizəsilə Peyğəmbərə (s) nazil olan ayələri eşidir və hamısını əzbərləyirdi. Evə qayıtdıqda isə, anasına deyirdi. Həzrət Fatimeyi-Zəhra (ə) da o ayələri və Peyğəmbərin (s) kəlamlarını İmam Əliyə (ə) deyirdi. İmam Əli (ə) təəccüblə bu ayələri necə eşitdiyini soruşduqda Xanım Zəhra (ə) bunları İmam Həsəndən (ə) eşitdiyini bildirirdi.


Həqiqi infaqın ən mühüm əlaməti nədir?!


Bizi Allaha yaxınlaşdıran əməllərdən biri də infaqdır. Qurani Kərimdə buyurulmuşdu: “Yaxşılıq yalnız üzlərinizi şərq və qərbə tərəf çevirmək deyildir. Lakin həqiqi yaxşılıq – Allaha, axirət gününə, mələklərə, kitaba və peyğəmbərlərə iman gətirən, eləcə də öz malını, çox sevməsinə (və ona ehtiyacı olmasına) baxmayaraq Allah eşqinə qohumlarına, yetimlərə, yoxsullara, yolda qalanlara, dilənçilərə və qullar(ın azad olunmasın)a verən, namaz qılan, zəkat verən, əhd-peyman bağlayan zaman öz əhdinə vəfalı olanlar, maddi çətinlikdə, cismi zərərlərdə və cihad zamanı səbirli olan kəsdir. Onlardır doğru danışanlar və onlardır təqvalılar! (“Bəqərə” 177). Bəs Allahın nəzərində hansı infaq daha üstün və dəyərlidir?
Quran bu haqda buyurur: “Sevdiyiniz şeylərdən (Allah yolunda) xərcləməyincə əsla (kamil) yaxşılığa nail ola bilməzsiniz. Allah şübhəsiz ki, (Onun yolunda) xərclədiyiniz hər şeyi biləndir”. (“Ali-İmran” 92).


Orucun insanın ruhuna təsir mexanizmi necə işləyir?


Oruc insanın həm cisminə və həm də ruhuna təsir edən ibadətlərdəndir, xüsusilə də Ramazan ayının vacib orucu. Orucun faydaları çoxdur ki, onlardan biri də tərbiyəvi təsirdir. Oruc insanı bir ay boyunca tərbiyə edər və nəfsinə qalib gəlməsi yolunda ona yardım edər. Orucun tərbiyəvi təsirləri ilə tanış olaq:
1. Ruhu lətif edər. İnsan ruhu həmişə bədəni idarə edən bir maşındır. O zaman ki, insan Ramazan ayının bir aylıq vacib orucunu tutar, bədənə lazım olan yemək, içmək məhdudlaşar və müəyyən zamana qədər qadağan olunar. Bu zaman ruhun hakimiyyəti daha da güclənər və cismin təmininə ayıracağı zamanı, artıq mənəviyyata ayırar. Nəticədə ruh daha da lətif və güclü olar.
2. İradəni gücləndirər. Allah Təala oruc proqramını elə tərtib etmişdir ki, insan müəyyən saatlarda ac və susuz qalır və müəyyən saatlarda yeyir və içir. Bu əməli bir ay ərzində yerinə yetirmək nəfsi təmrin etdirər. Başqa aylarda etmədiyi bu əməl insan iradəsini gücləndirər və nəfsin hakimiyyətini zəiflədər.


Allaha xatir nə deməkdir?


«Allaha xatir» nə deməkdir? Niyyətin dürüstlüyü – fəqət Mütəal Allahın rizayəti, razılığı üçün hər hansı bir işi görməkdən keçir. İstər ruzi dalınca getmək olsun, istər həyat yoldaşına, balalarına qayğı olsun, qohumlara baş çəkmək, vicdanlı həyat sürmək, düzünü demək, prinsipial vətəndaş mövqeyi sərgiləmək – hər bir işdə ki, insanın qayəsi İlahi əhkamı yaşatmaq, yəni Allahın məsləhət bildiyi işlərə dəstək vermək və bəyənmədiyi işlərdən çəkinməkdir – elə bəndəlik budur.
Başqa məfkurələrdə, dünyagörüşlərində «dini» və «dünyəvi» anlayışlarını bir-birindən ayırırlar. Yəni, bunlarda belədir ki, bir var insanın ruhi-mənəvi həyatı, bir də var hansısa digər həyatı. İslam dini belə bölgünü qəbul etmir. İslamın məntiqində insan – tamlıq, harmoniya ifazə edən bir varlıqdır və onun bütün fəaliyyəti vahid ünvana – kamillik hədəfinə yönəli olduqda, əhəmiyyətlidir.


Namazda salamın cavabının alınmasının hikməti nədir?!


... “Bizim ayələrimizə iman gətirənlər sənin yanına gələndə onlara «salam olsun sizə! Rəbbiniz Özünə (bəndələrə qarşı)rəhmli olmaq qərarını vermişdir ki, sizdən kim nadanlıq üzündən pis bir iş görsə, ondan sonra tövbə edib (öz işini) düzəltməklə məşğul olsa, şübhəsiz, Allah çox bağışlayan və mehribandır» de”. (“Ənam” 54).
Uca Allah bu ayədə əziz Peyğəmbərə (s) xitab edərək buyurur ki, möminlər sənin yanına gələn zaman onları əziz tut və onlara hörmət et. Öz salamınla onların qəlbini isit. Bu əməl onların iman və iradəsini gücləndirəcəkdir. “Gözlərini onların bəzilərini bəhrələndirdiyimiz şeylərə dikmə və onlara (iman gətirməyənlərə) görə qəmgin olma və öz təvazökarlıq qanadını möminlər(in üstün)ə sər”. (“Hicr” 88).
Bu ayədə də Həzrətə (s) xitab olunmuşdur və buyurur ki, möminlərə qarşı təvazökar ol. Əlbəttə ki, bu ayə zahirdə Peyğəmbərə (s) xitab olunsa da, əslində bütün insanlara xitab olunmuşdur. Hər bir insanın dəyərli olduğunu bizlərə bir daha xatırlatmaq istəyir./Deyerler.


İmam Əli (ə) hökumətinin əsas işi – hansı hədəf üzərində qurulmuşdu?!


İmam Əlinin (ə) hökumət etdiyi zamanlarda ən böyük səyi – ədaləti bərpa edib, cəmiyyətdəki yoxsulluğu aradan qaldırmaq olmuşdur. İmamın (ə) nəzərinə görə, hökumətin ən böyük vəzifəsi – iqtisadiyyatı inkişaf etdirib, insanların rifahını yaxşılaşdırmaq olmalıdır.Ona görə də insanlara xitab edərək buyurur: “Ey insanlar! Mənim sizin üzərinizdə haqqım vardır. Sizin də mənim üzərimdə haqqınız vardır.Sizin mənim üzərimdə olan haqqınız odur ki, mal-dövlətinizi, gəlirlərinizi artırım və onu sizə çatdırım. Ey insanlar, mənə işimdə yardım edin. Planlarımı həyata keçirtməkdə kömək edin. Allaha and olsun ki, zülm görmüş insanın dadına çataram və ona zülm edənin cilovunu toplayaram. Onu haqq mənzilinə tərəf çəkərəm”.







Ramazan ayında səfərə çıxmaq olarmı?


Baxmayaraq ki, mərcəyi-təqlidlər səfərə çıxmağı caiz hesab edirlər, ancaq Ramazan ayında səfərə çıxmaq bəyənilməyən əməllərdəndir. Quran buyurur: “Bir neçə gün! Odur ki, sizdən kim xəstə, yaxud səfərdə olsa, bir neçə gün (tutmadığı günlərin sayı qədər) digər günlərdə (oruc tutsun)”. (“Bəqərə” 184).
Bu mübarək ayənin mənası odur ki, müsəlmanlar iki dəstəyə bölünürlər: bir dəstəsi ölkələrində olurlar və bir dəstəsi isə səfərə çıxırlar. O kəslər ki, müsafirdirlər – oruc onlar üçün vacib deyildir. Ancaq onun qəzasını başqa aylarda yerinə yetirməlidirlər. Hədislərə nəzər salanda görürük ki, Məsumlarımız (ə) ancaq zəruri olan halda səfəri caiz hesab edirlər. İmam Əli (ə) buyurur: “O zaman ki, Ramazan ayı daxil olar, bəndə gərək səfərə getməsin. Çünki Allah Təala buyurmuşdur: “Ramazan ayı insanların bələdçisi, aşkar hidayət dəlillərinə malik və (haqq ilə batili bir-birindən) ayıran Quranın nazil olduğu bir aydır. Buna görə də sizdən bu ayı görən (öz vətənində olan) kəs, onu (o ayı) oruc tutmalıdır”. (“Bəqərə” 185).


Niyə oruc məhz Ramazan ayında vacib edilmişdir, başqa aylarda deyil?


İmam Rzaya (ə) sual verən zaman ki, niyə oruc məhz Ramazan ayında vacib edilmişdir, başqa aylarda deyil, Həzrət (ə)buyurmuşdur: “Çünki Ramazan ayı – elə bir aydır ki, Allah onda Quranı nazil etmişdir. Bu ayda haqla batil bir-birindən ayrılar. Belə ki, Allah buyurur ki, Ramazan ayı Quranın nazil olduğu aydır. Quran isə insanları hidayət edər və haqla batili bir-birindən ayırar. Ramazan ayında Peyğəmbər (s) öz nübuvvət xəbərini almışdır...


Bəhlul qəbiristanlıqda sümüklərin yerini niyə dəyişdirdi?


Bir gün Harun ər-Rəşidin vəziri qəbiristanlıqdan keçirdi. Görür ki, Bəhlul sümüklərin yerini dəyişib, nəyisə axtarır.
Soruşur: “Bəhlul, burada nə edirsən?”. Deyir: “Bu gün gəlmişəm ki, onları ayıram. Vəzir, komandir, tacir arasında fərq qoyam. Görmək istəyirəm ki, hansı vəzirdir? Hər nə qədər baxsam, görürəm ki, hamısı eynidir. Onlar dünyada yersiz yerə bir-birinin başına vurublar”. Allah Təala bizləri axirəti dərk edənlərdən qərar versin./Deyerler.



Bəhlul hansı 3 eybi göstərərək, Harunun təklifini rədd etdi?


Bəhlul aqil bir insan olmuşdur, ancaq zamanına görə təqiyyə etmişdir. Bəzən elə sözlər deyirdi ki, başqaları onu dəli hesab edirdi. Ancaq bu sözlərində təsirli öyüdlər gizlənirdi.
Bir gün Harun ər-Rəşid Abbasi (lən) ona deyir: “Biz qərara almışıq ki, sənin maaşını boynumuza götürək ki, rahat halda bizim yanımıza gələ biləsən.
Bəhlul deyir: “Əgər bu işin üç eybi olmasaydı, mən qəbul edərdim. Birincisi budur ki, sən bilmirsən ki, mənim nəyə ehtiyacım vardır ki, onu ödəyəsən.
İkincisi bilmirsən ki, nə qədərinə ehtiyacım vardır ki, az və ya çoxu məni giriftar etməsin...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter