Nə üçün hədislərdə mömin xurma ağacına bənzədilmişdir?!


İslam Peyğəmbərinin (ə) bu barədə belə bir kəlamı var: “Mömin xurma ağacına bənzəyir, ondan nə götürsən faydalı və xeyirlidir.” (“Nəhcül-fəsahə”, səh.564, hədis 2727.)
Xurma ağacı doğrudan da, çox bərəkətli ağaclardan biridir. Onun meyvəsi yeyilir və o, qidalanmaq üçün ən yaxşı yeməklərdən sayılır; onun çəyirdəyindən yanacaq kimi istifadə edilir, yarpağından həsir, papaq, süfrə və s. kimi şeylər toxunulur. İmanlı şəxslər də eynilə xurma ağacı kimidirlər. Onların düşüncələri faydalı, danışıqları xeyirli, oturuşu tərbiyəvi, məktəbləri yaradıcı, dostluqlarında sadiq, vədlərində vəfalıdırlar. Xülasə, onların hər bir işi qiymətli və dəyərlidir.


Əsl zənginlik və əsl fəqirliyi harada tapmaq olar?!


İmam Əli (ə) buyurmuşdur: لا غِنَى‏ كَالْعَقْلِ وَ لا فَقْرَ كَالْجَهْلِ؛ “Ağıl kimi sərvət və nadanlıq kimi yoxsulluq yoxdur.”[1]
Qeyd etməliyik ki, zənginlik iki qismə bölünür: 1. xarici-zati zənginlik; 2. daxili-zati zənginlik.
1. Xarici-zati zənginlikdə məqsəd budur ki, insan məqam, vəzifə, qüdrət, dost, pul və s. amillər kimi zatından xaric olan amillər vasitəsilə başqalarından ehtiyacsız olur. Bu növ zənginlik etibarsız olduğundan insanın ruhi-mənəvi susuzluğunu aparmır. Elə buna görə də sərvətlilər ən susuz insanlardır! Bəhluldan: “Bir şəxs insanların ən yoxsuluna maddi yardım etməyi nəzir etsə, kimə yardım etməlidir?” – deyə soruşduqda dedi: “Xəlifə Harunər-Rəşidə!” (Nəql olunur ki, bir gün Harunər-Rəşid, Bəhlula bir miqdar pul verdi ki, onu yoxsullara versin. Bəhlul pulu aldıqdan az sonra, yenə xəlifənin özünə qaytardı. Xəlifə Harun səbəbini soruşduqda, Bəhlul belə cavab verdi: “Çox fikirləşdim, amma xəlifədən yoxsul (möhtac) bir şəxs tapmadım!”)...


İmam Əli (ə) çox tərifləməyi və həqiqətləri deməyən insanı necə şəxsiyyət olaraq tanıtdırmışdır?!


İmam Əli (ə) buyurur: “Layiq olandan çox tərifləmək – yaltaqlıq, layiq olandan az tərifləmək isə paxıllıqdır”. İmam Əli (ə) haqqında deyirlər ki, başqasına həddən artıq sitayiş edən birinə Həzrət (ə) buyurur: “Bu işdən çəkin ki, çox yaltaqlanmaq öz ardınca bədgümanlıq gətirər. Əgər mömin qardaşın sənin etimadına layiq olubdursa, ona yaltaqlanmaqdan çəkin və hüsni-niyyət göstər”. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Sitayiş edən yaltağın üzünə torpaq tökün”.
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Allah bəndəsi bəndəliyin kamalına çatmaz, məgər o halda ki, başqalarının mədhi və tənqidi sənin üçün eyni olsun.


“TÖVRİYƏ” NƏDİR? VƏ YALANLA FƏRQİ NƏDƏDİR?!


Zahirindən uyğun məna başa düşülüb, danışanın başqa məqsəd güddüyünü bildirən ifadəyə “tövriyə” deyilir. Fəqihlərin nəzərinə görə, yalanın rəva görülən zəruri hallarında gərək “tövriyə”dən istifadə edilsin və “tövriyə” mümkün olduğu təqdirdə aşkar yalana yol verilməsin.
Sual: “Tövriyə” yalan sayılırmı və ondan yalanın müstəsna hallarından (1. zərurət və çarəsizlik zamanı; 2. İki nəfər arasında sülh və barışıq yaratmaq üçün) başqa zamanlarda da istifadə etmək olarmı? Bəzi alimlərin kəlamlarından belə başa düşülür ki, “tövriyə” yalanın qisimlərindən biridir, lakin onun qəbahət və fəsadı adi yalandan azdır.
Burada zərif bir məsələyə diqqət yetirməklə mövcud mübahisə aradan qalxa bilər və o da budur ki, “tövriyə” hər bir hala aid deyil, söz və kəlamın zatən iki (və daha çox) məna daşıdığı yerlərə məxsusdur; belə ki, danışıq zamanı dinləyən şəxs iki mənadan birini başa düşür. Başqa sözlə, “tövriyə” ikimənalı sözə deyilir; birinicisi, dinləyicinin bilafasilə zehnini cəlb edən zahiri və aşkar məna, ikincisi isə, sözü deyən adamın əsas məqsədini daşıyan, lakin dinləyicinin diqqətindən yayınan məna!...


İMAM HÜSEYNİN (Ə) HƏDİSİNƏ ƏSASƏN İNSANIN ZİNƏTİ NƏDİR?


Bir gün bir bədəvi ərəb İmam Hüseynin (ə) hüzuruna gəlib dedi: “Ey Peyğəmbərin (s) övladı! Bir nəfərin kamil “diyə”sini (qanbahasını – min dinar) öhədmə götürmüşəm, amma ödəyə bilmirəm. Fikirləşdim, öz-özümə dedim: Onu ən kərim insandan istəyəcəyəm və Peyğəmbərin (s) Əhli-beytindən (ə) kərim və səxavətlisini tapa bilmədim. Odur ki, sizin hüzurunuza gəlmişəm!)” İmam Hüseyn (ə) buyurdu:
“Ey ərəb qardaş! Səndən üç sual soruşacağam, əgər birinə cavab versən, diyənin üçdə birini, ikisinə cavab versən, üçdə ikisini və hamısına cavab versən, diyənin hamısını sənə verəcəyəm.” Bədəvi ərəb ərz etdi: “Sizin kimi bir kəs mənim kimi bir kəsdən sual soruşur, bir halda ki, siz elm və şərəf əhlisiniz?” İmam (ə) buyurdu: “Bəli! Cəddim Peyğəmbərdən (s) belə buyurduğunu eşitmişəm: “Yaxşılıq, mərifət və bacarıq qədərində olmalıdır.” “İnsanın zinəti nədir?” “Helmlə (səbirlə) yanaşı elmə sahib olmaq!”


Əxlaqi terminlərdə işlənilən ÖVLİYAULLAHIN MƏNASI NƏDİR?


Övliyaullahın mənasına diqqət edirək. Birincisi: Əhli-beyt (ə) Qurani-Kərimin həqiqi təfsirçiləridirlər. Quran itrətsiz və itrət də Quransız mümkün deyildir. Hər 2 məzhəb kitablarında nəql olunan “Səqəleyn” hədisində, Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Əhli-beytlə (ə) Allah kitabının səqəleyn – 2 qiymətli əmanət olmasına işarə etmişdir. Bundan sonra hədislər necə sənəd sayılmaya bilər? İslam fiqhi, icma, ağıl və mütəvatir hədislərin və Quranın əsasındadır ki, onların sənədində heç bir çatışmamazlıq yoxdur. Necə mümkündür, o kəs ki, hədisdən və hədis tanımadan heç bir məlumatı yoxdur, hədisləri rədd etsin və ya onları natamam hesab etsin?!
İkincisi: İlahi övliyalar həmin o insanlardır ki, Quran və Əhli-beytin (ə) tərbiyəsini almışdırlar və həyatlarını dinin çəkdiyi xətt üzrə təşkil etmişdirlər. Təqva və əməli salehliklə elə bir məqama çatmışdılar ki, Quran onları “Övliyaullah” adlandırır.


Gözlərinizi haramlara yumun ki, möcüzələri görsün!


Ayətullah Mərəşi Nəcəfi ağanın həyatı haqda belə yazırlar: \"Mən 70 il naməhrəmə baxmadım!\"
Eyni zamanda ağanın dilindən nəql edirlər ki, 70 illik üstündə gecə namazı qıldığım səccadəni mənim qəbrimin üzərinə qoyarsınız!!
Göz – şeytanın (lən) ən böyük silahlarından biridir. Şeytanın nüfuz etmək üçün vasitələri çoxdur və hədəfinə çatmaq üçün ən mühüm vasitəsi – gözdür.
İnsan üçün bu dünyada mühüm olan şey – düşüncələri və fikirləridir. İnsanın ruhudur ki, kamala çatmağa can atar. Ona görə də o şey ki, insanın ruhunu və qəlbini öz təsiri altına salar, mühüm əhəmiyyətə malik olar. Göz və baxmaq ürəyə birbaşa təsir qoyar. İmam Əli (ə) buyurur: “Qəlb – gözün kitabıdır”. Yəni o şeyi ki, göz görər, qəlbə təsir qoyar. Ona görə də bu azgın düşmən belə bir güclü silahdan istifadə edərək, insanı yolundan azdırar.


Quran məntiqində həyanın 3 növü hansılardır?!


Əxlaq nəzəriyyəsinə görə, həyanın müxtəlif növləri və dərəcələri vardır. Onlarla tanış olaq:
1. Göz həyası. Quran əxlaqının nəzərinə görə, həyalı kişi və qadın o insandır ki, öz gözünə nəzarət etməyi bacarır. Layiqli olmayan şeylərə baxmır. Siffeyn döyüşündə məhz Əmr ibni As (lən) İmam Əlinin (ə) həyasından xəbərdar olduğu üçün paltarını soyunmağa başlayır və İmam (ə) da həyasını qoruyub, gözlərini yumur və ondan əl çəkir.
2. Bədən və geyim həyası. Allah Təala insanları məxluqların ən şəfərlisi olaraq xəlq etmişdir. Ona görə də insanın, heyvanlar kimi əndamlarını aşkarda qoymasını bəyənmir. “Mömin qadınlara de ki, (başqalarının ayıb yerləri və yad kişinin bədəni kimi baxılması haram olan şeylərlə qarşılaşanda) gözlərini yumsunlar və öz ayıb yerlərini (üz və əllərindən başqa, bədənlərinin hər yerini yadların görməsindən) qorusunlar...”. (“Nur” 31).


Həsəd aparan insanın 3 əlaməti hansılardır?!


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Həsəd aparan insanın üç əlaməti olar:
1. İnsanın arxasınca qeybət edər.
2. Qarşılaşan zaman yaltaqlanar.
3. Bəla və müsibət zamanı insanı məzxərə edər”.
Allahın Peyğəmbəri (s) buyurub: “Allah Təala Musa ibn İmrana (ə) buyurmuşdur: «Həqiqətən, paxıl olan şəxs Mənim nemətlərimdən narahat və bəndələrim üçün böldüyüm qismətə etiraz edəndir»”. -Deyerler.



Valideyn gərək övladını 3 cəhətdən tərbiyə etsin!


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Övladının (sənin üzərində) haqqı budur ki, biləsən ki, səndəndir və bu dünyada yaxşı və pisi səndən asılıdır”.
O zaman ki, körpə dünyaya gələr, valideyn saleh hesab etdiyi insandan istəyir ki, qulağına azan və iqamə oxusun. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Ey Əli! Nə zaman qız və ya oğlan sahibi oldun, sağ qulağına azan və sol qulağına iqamə oxu ki, şeytan ona ziyan vurmasın”.
Bəs yalnız azan və iqamə oxumaq bir valideyn üçün kifayət edərmi? Əlbəttə də ki, yox. Valideynin ən mühüm vəzifəsi – övladlarını yaxşı tərbiyə etməkdir. Valideyn gərək övladını üç cəhətdən tərbiyə etsin: dini, ictimai və müdafiə cəhətdən. Əgər bu tərbiyələrdən birində səhlənkarlıq edilərsə, övladını hidayət yolundan azdırmış olar...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter