İnsanlar arasında əlaqənin kəsilməsinə səbəb olan 3 amil hansılardır?!


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Qardaşlar öz aralarında üç şeyə ehtiyac duyurlar. Əgər istifadə etsələr, dostluq yaranar, əks halda bir-birindən ayrılar və düşmən də olarlar. Bu üç şey bunlardır: bir-birinə qarşı insaflı olmaq, bir-biri ilə mehriban olmaq, bir-birinə həsəd aparmamaq”. Deməli, əlaqənin kəsilməsinə səbəb olan birinci amil: bir-birinə qarşı insaflı olmamaq. İkinci amil: bir-birinə qarşı mehriban olmamaq. Üçüncü amil: həsəd aparmaqdır. Hədisin söylədiyinə görə, bu üç amil insanı başqalarından uzaq salar və hətta düşmən belə edə bilər. Bəs insaf nədir? İnsaf - əxlaqın gözəl sifətlərindən biridir ki, ədalətli olmaq, insanların haqqını vermək, özün üçün istədiyi xeyri başqası üçün də istəyəsən, özün üçün bəyənmədiyin ziyanı başqası üçün də bəyənməyəsən mənasını verir. İnsaf - yəni ədaləti iki yerə bölürsən, özünlə başqaları arasında. Özünü başqalarından üstün bilmirsən...


Həsəd aparan insanla necə rəftar etməliyik? Məsumlardan hədis


İslam dini həsəd aparan insanlarla necə rəftar etməyimizi bizə tövsiyələr və nəsihətlər şəklində öyrətmişdir ki, onlarla tanış olaq.
1. Həsəd aparan insanla yola getmək lazımdır. İmam Sadiq (ə) buyurur: “İnsan üç şeydən qaça bilməz: ürəyi yanan insanlarla məsləhət etməkdən, həsəd aparan insanla yola getməkdən, insanlarla dostluq etməkdən”. Yola getmək deyildikdə, həmin insana qarşı mülayim olmaq və mehribanlıq nəzərdə tutulur. Hədislərimiz bizi ətrafımızda olanlarlamehriban olmağa dəvət edir və belə rəftarın dünya və axirət faydalarından xəbər verir.
2. Həsəd aparan insanın gözünün önündən nemətləri yığışdırmaq. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hacətlərinizin həyata keçməsi üçün gizlilikdən yardım alın. Çünki hər nemət sahibi həsəd oluna bilər”.
3. Allaha pənah aparın. Quran bizə öyrədir ki, hər bir həsəd aparanın şərindən Ona pənah aparaq. “Və paxıllıq etdiyi zaman paxılın şərindən”. (“Fələq” 5).




Niyə İmam Hüseyn (ə) İmam Həsəndən (ə) kasıba kömək edərkən 1 dinar az ehsan etdi?


İbni Qətiyyə nəql edir: “Bir nəfər İmam Həsənin (ə) yanına gəlir və Həzrətdən (ə) yardım istəyir. Həzrət (ə) buyurur: “(Verməli olduğum yardım) Məgər ağır borc, ya xar edən yoxsulluq və ya əda etməli olduğun diyədir ki, rüsvaylığa səbəb olar?”. Həmin şəxs deyir: “Onlardan biri üçün sizin xidmətinizə gəlmişəm”. İmam (ə) əmr edir ki, ona yüz dinar pul versinlər. Həmin şəxs sonra İmam Hüseynin (ə) xidmətinə gedir və yardım istəyir. İmam (ə) da qardaşının dediyi sözləri təkrar edir, həmin cavabı eşidir. İmamHüseyn (ə) həmin şəxsdən soruşur: “Qardaşım sənə nə qədər (pul) vermişdir?”. Həmin şəxs deyir: “Yüz dinar”. İmam Hüseyn (ə) əmr edir ki, ona 99 dinar versinlər. Çünki ehtiram qoymaq baxımından, qardaşıilə bərabərlik etmək istəmirdi”.


İnsanların ən pisi olmamaq üçün hansı xislətdən uzaq olmalıyıq?!


... Quran və hədislərimiz söz gəzdirməyin rəzil sifət olduğunu vurğulayaraq, ona görə əzab veriləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
“Allahın (tövhid və dinin qəbul edilməsi barəsindəki) əhd-peymanını (möcüzələr və dəlillərlə) möhkəmləndirdikdən sonra pozan, Allahın birləşilməsinə əmr etdiyi şeyi qıran və yer üzündə fəsad törədən kəslər üçün lənət və bu dünyanın pis sonu vardır”. (“Rəd” 25).
Hər kim söz gəzdirər – yer üzündə fəsad törədənlərin cərgəsinə qoşulur. O, möminlər arasında olan ülfət və məhəbbəti zəiflədər, düşmənçilik toxumları əkər. Ona görə də Allah bu cür insanları lənətləmişdir. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü ən çox giriftar olanlar o kəslərdir ki, yersiz danışan olmuş və dilləri nəzarətsiz olmuşdur”.


Bu qısa kəlmədən ibarət moizəyə əməl etsə, insan cəhənnəmdən xilas olar!


Ustad Ayətullah Məkarim Şirazi buyurur: “İnsanın başıaşağı cəhənnəmə atılmasının səbəbi aydındır. Bütün bunlar dilinə görədir. Bu əzab yəqin ki, ona görədir ki, günah edən üzv ilk olaraq yansın və əzab çəksin. İnsan dili ilə günah etdiyi üçün, onu başıaşağı halda cəhənnəm atəşinə atarlar ki, ilk olaraq dili yansın. Çünki məhz bu dili həmin atəşi alovlandırmışdır. Başqa insanlara töhmət vurmuş və zülm etmişdir. Gərək hər səhər yuxudan ayılan zaman Allahdan istəyək ki, bizi dilimizin şərindən amanda saxlasın. Həmçinin gecə yatağa uzanan zaman Allahdan dilimizlə etdiyimiz günahlara görə istiğfar və tövbə edək. Çünki insan həqiqətən dilinə görə daima təhlükədədir”. Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “Dil büdrəməsinin cəzası, nizənin vurduğuyaradan daha ağırdır”. Hz Əli (ə) başqa yerdə buyurur: “İnsanın ayağı aldığı zərbədən sağalar, ancaq dilin vurduğu zərbə başları bada verər”. Mərhum Ayətullah Şeyx Muhəmməd Təqi elmi hövzənin dəyərli müəllimlərindən olmuşdur. O, deyirdi: “İnsanlar məndən moizə etməyimi istəyəndə, deyirəm: “Dil, dil! Gərək dilinizə nəzarət edəsiniz”.


Əgər insanlar bir kəsin dilindən qorxarlarsa, o, cəhənnəmdə yanar?!


Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü Allah yanında ən pis insanlar o kəslərdir ki, şər və pis əməllərinə görə onlara ehtiram edərlər”.
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Həqiqətən, Allahın ən mənfur bəndəsi o kəsdir ki, insanlar onun dilindən çəkinərlər”. İmam Cəfər Sadiq (ə) başqa yerdə buyurur: “O kəs ki, insanlar onun dilindən qorxarlar – o, atəşdə olar”. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Allah əfv etsin o bəndəsini ki, danışığından fayda aparar və ya sükut edər ki, salamat qalsın. Dilin hər şeydən daha çox insana hakimiyyəti vardır.
Agah olun ki, insandan çıxan hər bir söz zərərinə olar, məgər Allah zikri və yada salınması, əmr-be-məruf və nəhy-əz-munkər, möminlərin arasını islah etməkdən başqası olsun. Hər kim salamat qalmaq istəyirsə, gərək dilinə və dediklərinə nəzarət etsin”...



Nə edək ki, qəlbimiz bərkiməsin?


Çox danışmaq ağlı azaldar və qəlbi bərkidər! Mühüm amillərdən biri də insanın çox danışmasıdır. Çox danışmaq qəlbi bərkidən amillərdən biridir. Dinimiz heç danışmamağa da müsbət baxmır. Amma, bir insan çox danışmağa meyilli olarsa, bu da bəyənilən hal deyil. Çünki, çox danışan insanın səhvlərə, xətalara, bəzən günahlara yol vermək ehtimalı da artmış olur. Həzrət İsa (ə) buyurur: “Çox danışmayınız ki, qəlblər bu halda bərkiyər və o kəs ki, çox danışar – ağılı azalar və qəlbi bərkiyər”.
Deməli, həddən artıq çox danışmaq ağlı azaldar və qəlbin bərkiməsinə səbəb olar. Mənası olmayan, boş-boş şeylər danışmaq da qəlbin qəsavətini artıran mövzulardandır.


Nəfslə cihadın axirət savabından əlavə, dünya üçün də təsiri vardırmı?


Ayətullah əl-üzma Şübeyr Zəncani zəncanlı alimlərdən birinin ixlası barədə belə bir əhvalat danışır: Şeyx Bəhauddin Məhdəvi Zəncanın Hidəc şəhərinin çox fəzilətli və yüksək kamallara malik alimlərindən idi. Ömrünün son vaxtlarında Quma gəldi və Qumda vəfat etdi. O deyirdi: Mən əmmamə qoymaq üçün Hidəcdən Zəncana getdim. Rza şah Pəhləvinin dövrü idi. Onun zamanında əmmamə qoymaq qadağan idi. Bir sıra şərtlərlə, istisna olaraq bəzi ruhanilərə əmmamə qoymağa icazə verirdilər. Əmmamə qoymağa icazə almaq üçün Naibus-Sədrin evinə getdim. Naibus-Sədr Zəncanın tanınmış alimlərindən idi. O zaman şəhərlərdə qonaq evləri olmadığından müsafirlər ya karvansaraya, ya da böyük şəxsiyyətlərin evinə gedirdilər. Naibus-Sədrin də evi belə idi. Siyasi şəxsiyyətlər və böyük alimlər onun mənzilinə gedirdilər. Ordu komandiri Naibus-Sədrin evinə gəlmişdi. Əmmamə üçün icazə verən idarələrin (ədliyyə, ya polis) birinin rəisi də ordu komandirini görmək üçün Naibus-Sədrin evinə gəlmişdi. O məclisdə zövcələrin sayı barədə söhbət ortaya gəldi. Dedilər: - Filankəs çoxarvadlılıq barədə kitab yazıb, başqa bir kəs onun kitabını tənqid edib...


İnsan hansı 7 xüsusiyyəti aradan aparsa, Allaha yaxınlaşar?!


Əgər Allaha yaxınlaşmağa mane olan amilləri tanımaq istəyiriksə, bizə bu yolda Quran yolgöstərən ola bilər. Qurani-Kərim Allaha yaxın olmağın yollarını bəyan etdiyi kimi, onun maneələrini də bizə tanıtmışdır.Bu amillər ilə tanış olaq.
1. Quran ayələrindən üz çevirib, onları inkar etmək. “Həqiqətən, Allahın ayələrini inkar edənləri, peyğəmbərləri nahaq yerə öldürənləri və camaat içərisindən ədalətə dəvət edənləri qətlə yetirənləri ağrılı bir əzabla müjdələ”. (“Ali-İmran” 21).
2. Şeytanın (lən) davamçısı olmaq. “Onlar iman gətirənlərlə görüşdükləri zaman «iman gətirdik» deyərlər, öz şeytanları (azğın dostları) ilə xəlvətə çəkildikləri zaman isə «şübhəsiz, biz sizinləyik, biz (özümüzü iman gətirmiş kimi göstərməklə onları) yalnız ələ salırıq» deyərlər”. (“Bəqərə” 14)...


Qibtənin, həsədin və həsrətin -əxlaqi xasiyyətlərin fərqi nədədir?


Qibtənin lüğətdəki mənası sevinmək deməkdir. O zaman ki, insan özündən üstün sifətlərə malik olan birini görər, səy göstərər ki, onun kimi olsun. Bu amil onun kamala
doğru hərəkət etməsinə təkan verər.Ancaq həmin şəxsi məhv etmək heç bir zaman onun niyyətində olmaz. Qibtə fəzilət sifətlərindən hesab olunur və möminlərə xas sifətlərdəndir. Möminlər bir-birinə qibtə apararlar, ancaq həsəd etməzlər. Bəs həsəd nədir? Həsədin lüğətdəki mənası özünü xar görməkdir. Ona görə çalışar ki, nemətə sahib olan başqa biri həmin nemətdən məhrum olsun və o da özünü xar hesab etsin. Beləliklə məlum olur ki, qibtə nədir, həsəd nədir? Qibtə insanı kamala doğru hərəkət etdirər, həsəd isə əksinə – insanın inkişafdan dayanmasına və o cümlədən, aşağı səviyyəyə süqut etməsinə gətirib çıxardar...


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter