İmam Əli (ə) çox tərifləməyi və həqiqətləri deməyən insanı necə şəxsiyyət olaraq tanıtdırmışdır?!


İmam Əli (ə) buyurur: “Layiq olandan çox tərifləmək – yaltaqlıq, layiq olandan az tərifləmək isə paxıllıqdır”. İmam Əli (ə) haqqında deyirlər ki, başqasına həddən artıq sitayiş edən birinə Həzrət (ə) buyurur: “Bu işdən çəkin ki, çox yaltaqlanmaq öz ardınca bədgümanlıq gətirər. Əgər mömin qardaşın sənin etimadına layiq olubdursa, ona yaltaqlanmaqdan çəkin və hüsni-niyyət göstər”. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Sitayiş edən yaltağın üzünə torpaq tökün”.
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Allah bəndəsi bəndəliyin kamalına çatmaz, məgər o halda ki, başqalarının mədhi və tənqidi sənin üçün eyni olsun.


“TÖVRİYƏ” NƏDİR? VƏ YALANLA FƏRQİ NƏDƏDİR?!


Zahirindən uyğun məna başa düşülüb, danışanın başqa məqsəd güddüyünü bildirən ifadəyə “tövriyə” deyilir. Fəqihlərin nəzərinə görə, yalanın rəva görülən zəruri hallarında gərək “tövriyə”dən istifadə edilsin və “tövriyə” mümkün olduğu təqdirdə aşkar yalana yol verilməsin.
Sual: “Tövriyə” yalan sayılırmı və ondan yalanın müstəsna hallarından (1. zərurət və çarəsizlik zamanı; 2. İki nəfər arasında sülh və barışıq yaratmaq üçün) başqa zamanlarda da istifadə etmək olarmı? Bəzi alimlərin kəlamlarından belə başa düşülür ki, “tövriyə” yalanın qisimlərindən biridir, lakin onun qəbahət və fəsadı adi yalandan azdır.
Burada zərif bir məsələyə diqqət yetirməklə mövcud mübahisə aradan qalxa bilər və o da budur ki, “tövriyə” hər bir hala aid deyil, söz və kəlamın zatən iki (və daha çox) məna daşıdığı yerlərə məxsusdur; belə ki, danışıq zamanı dinləyən şəxs iki mənadan birini başa düşür. Başqa sözlə, “tövriyə” ikimənalı sözə deyilir; birinicisi, dinləyicinin bilafasilə zehnini cəlb edən zahiri və aşkar məna, ikincisi isə, sözü deyən adamın əsas məqsədini daşıyan, lakin dinləyicinin diqqətindən yayınan məna!...


İMAM HÜSEYNİN (Ə) HƏDİSİNƏ ƏSASƏN İNSANIN ZİNƏTİ NƏDİR?


Bir gün bir bədəvi ərəb İmam Hüseynin (ə) hüzuruna gəlib dedi: “Ey Peyğəmbərin (s) övladı! Bir nəfərin kamil “diyə”sini (qanbahasını – min dinar) öhədmə götürmüşəm, amma ödəyə bilmirəm. Fikirləşdim, öz-özümə dedim: Onu ən kərim insandan istəyəcəyəm və Peyğəmbərin (s) Əhli-beytindən (ə) kərim və səxavətlisini tapa bilmədim. Odur ki, sizin hüzurunuza gəlmişəm!)” İmam Hüseyn (ə) buyurdu:
“Ey ərəb qardaş! Səndən üç sual soruşacağam, əgər birinə cavab versən, diyənin üçdə birini, ikisinə cavab versən, üçdə ikisini və hamısına cavab versən, diyənin hamısını sənə verəcəyəm.” Bədəvi ərəb ərz etdi: “Sizin kimi bir kəs mənim kimi bir kəsdən sual soruşur, bir halda ki, siz elm və şərəf əhlisiniz?” İmam (ə) buyurdu: “Bəli! Cəddim Peyğəmbərdən (s) belə buyurduğunu eşitmişəm: “Yaxşılıq, mərifət və bacarıq qədərində olmalıdır.” “İnsanın zinəti nədir?” “Helmlə (səbirlə) yanaşı elmə sahib olmaq!”


Əxlaqi terminlərdə işlənilən ÖVLİYAULLAHIN MƏNASI NƏDİR?


Övliyaullahın mənasına diqqət edirək. Birincisi: Əhli-beyt (ə) Qurani-Kərimin həqiqi təfsirçiləridirlər. Quran itrətsiz və itrət də Quransız mümkün deyildir. Hər 2 məzhəb kitablarında nəql olunan “Səqəleyn” hədisində, Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Əhli-beytlə (ə) Allah kitabının səqəleyn – 2 qiymətli əmanət olmasına işarə etmişdir. Bundan sonra hədislər necə sənəd sayılmaya bilər? İslam fiqhi, icma, ağıl və mütəvatir hədislərin və Quranın əsasındadır ki, onların sənədində heç bir çatışmamazlıq yoxdur. Necə mümkündür, o kəs ki, hədisdən və hədis tanımadan heç bir məlumatı yoxdur, hədisləri rədd etsin və ya onları natamam hesab etsin?!
İkincisi: İlahi övliyalar həmin o insanlardır ki, Quran və Əhli-beytin (ə) tərbiyəsini almışdırlar və həyatlarını dinin çəkdiyi xətt üzrə təşkil etmişdirlər. Təqva və əməli salehliklə elə bir məqama çatmışdılar ki, Quran onları “Övliyaullah” adlandırır.


Gözlərinizi haramlara yumun ki, möcüzələri görsün!


Ayətullah Mərəşi Nəcəfi ağanın həyatı haqda belə yazırlar: \"Mən 70 il naməhrəmə baxmadım!\"
Eyni zamanda ağanın dilindən nəql edirlər ki, 70 illik üstündə gecə namazı qıldığım səccadəni mənim qəbrimin üzərinə qoyarsınız!!
Göz – şeytanın (lən) ən böyük silahlarından biridir. Şeytanın nüfuz etmək üçün vasitələri çoxdur və hədəfinə çatmaq üçün ən mühüm vasitəsi – gözdür.
İnsan üçün bu dünyada mühüm olan şey – düşüncələri və fikirləridir. İnsanın ruhudur ki, kamala çatmağa can atar. Ona görə də o şey ki, insanın ruhunu və qəlbini öz təsiri altına salar, mühüm əhəmiyyətə malik olar. Göz və baxmaq ürəyə birbaşa təsir qoyar. İmam Əli (ə) buyurur: “Qəlb – gözün kitabıdır”. Yəni o şeyi ki, göz görər, qəlbə təsir qoyar. Ona görə də bu azgın düşmən belə bir güclü silahdan istifadə edərək, insanı yolundan azdırar.


Quran məntiqində həyanın 3 növü hansılardır?!


Əxlaq nəzəriyyəsinə görə, həyanın müxtəlif növləri və dərəcələri vardır. Onlarla tanış olaq:
1. Göz həyası. Quran əxlaqının nəzərinə görə, həyalı kişi və qadın o insandır ki, öz gözünə nəzarət etməyi bacarır. Layiqli olmayan şeylərə baxmır. Siffeyn döyüşündə məhz Əmr ibni As (lən) İmam Əlinin (ə) həyasından xəbərdar olduğu üçün paltarını soyunmağa başlayır və İmam (ə) da həyasını qoruyub, gözlərini yumur və ondan əl çəkir.
2. Bədən və geyim həyası. Allah Təala insanları məxluqların ən şəfərlisi olaraq xəlq etmişdir. Ona görə də insanın, heyvanlar kimi əndamlarını aşkarda qoymasını bəyənmir. “Mömin qadınlara de ki, (başqalarının ayıb yerləri və yad kişinin bədəni kimi baxılması haram olan şeylərlə qarşılaşanda) gözlərini yumsunlar və öz ayıb yerlərini (üz və əllərindən başqa, bədənlərinin hər yerini yadların görməsindən) qorusunlar...”. (“Nur” 31).


Həsəd aparan insanın 3 əlaməti hansılardır?!


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Həsəd aparan insanın üç əlaməti olar:
1. İnsanın arxasınca qeybət edər.
2. Qarşılaşan zaman yaltaqlanar.
3. Bəla və müsibət zamanı insanı məzxərə edər”.
Allahın Peyğəmbəri (s) buyurub: “Allah Təala Musa ibn İmrana (ə) buyurmuşdur: «Həqiqətən, paxıl olan şəxs Mənim nemətlərimdən narahat və bəndələrim üçün böldüyüm qismətə etiraz edəndir»”. -Deyerler.



Valideyn gərək övladını 3 cəhətdən tərbiyə etsin!


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Övladının (sənin üzərində) haqqı budur ki, biləsən ki, səndəndir və bu dünyada yaxşı və pisi səndən asılıdır”.
O zaman ki, körpə dünyaya gələr, valideyn saleh hesab etdiyi insandan istəyir ki, qulağına azan və iqamə oxusun. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Ey Əli! Nə zaman qız və ya oğlan sahibi oldun, sağ qulağına azan və sol qulağına iqamə oxu ki, şeytan ona ziyan vurmasın”.
Bəs yalnız azan və iqamə oxumaq bir valideyn üçün kifayət edərmi? Əlbəttə də ki, yox. Valideynin ən mühüm vəzifəsi – övladlarını yaxşı tərbiyə etməkdir. Valideyn gərək övladını üç cəhətdən tərbiyə etsin: dini, ictimai və müdafiə cəhətdən. Əgər bu tərbiyələrdən birində səhlənkarlıq edilərsə, övladını hidayət yolundan azdırmış olar...


Tikаnlı sözlərlə insana əziyyət verməyin acısı haqda məsumlar nə buyurmuşlar?!


İmam Əli (ə) buyurur: “Məlаmət və dаnlаqdаn çəkin ki, günаhı böyük göstərir və danlağı (nəsihəti) təsirsiz edir.” (“Bihаrul-ənvar”, c.77, səh.216.)
Həmçinin bаşqаsını həddən аrtıq dаnlаyıb nöqsаnlаrını təkrаr-təkrаr üzünə çırpmаq hаqqındа buyurur: “Dаnlаq və məlаmətdə həddi аşmаq inаdcıllıq аtəşini dаhа dа şölələndirir.” (“Bihаrul-ənvar”, c.77, səh.232.)
“Təkrаr qınаqdаn çəkin. İnsаnı həddən аrtıq qınаyıb dаnlаmаq günаhkаr şəxsi öz pis əməlində dаhа dа cəsаrətli edir, əlаvə olаrаq məlаməti аlçаq və təsirsiz hаlа sаlır.” (“Qurərul-hikəm”, səh.278.)


Nəcvanı edəndə, (pışıldaşanda) orada olan mütləq şahid kimdir?


“Nəcva” sözünün mənası “yüksəklik” deməkdir. Adətən insan başqalarının onun sözünü eşitməsini istəməyən zaman daha yüksək yerə gedər ki, orada sözünü desin. Bu səbəbdən başqalarından gizli halda deyilən sözlərə nəcva deyirlər.
“Məgər (qəlb gözü ilə) görmədinmi ki, Allah göylərdə və yerdə nə varsa, hamısını bilir? Üç nəfər arasında elə bir pıçıltılı və gizli söhbət baş verməz ki, O, onların dördüncüsü olmasın və nə də beş nəfər arasında ki, O, onların altıncısı olmasın. Onlar bundan az və çox olsalar da, harada olsalar belə, O, (Allah) onlarladır. Sonra – Qiyamət günü – hamıya etdiklərini xəbər verəcəkdir. Həqiqətən, Allah hər şeyi biləndir”. (“Mücadilə” 7).
Bu ayədən də göründüyü kimi, nəcva – bəyənilməyən əməllərdən hesab olunur. Bu nəcva iki və ya üç nəfər arasında olsa da, Allah onu eşidənlərin dördüncüsü olar. Allah Təala bu mübarək ayədə insanlara bəyan edir ki, nəcva etməyin. Əgər edirsinizsə, bilin ki, mənim bunların hamısından xəbərim vardır. Qiyamət günü bu etdiklərinizin üstü açılacaq və ona görə hesab verəcəksiniz.


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter