Peyğəmbər və Əhli-Beytin (ə) hədisinə əsasən riyakarlığın əlaməti hansılardır?


İnsan bəzən öz ibadətində olan riyanı görmür və əsas etibarilə, etdikləri ibadətləri xalis hesab edər. Bundan əlavə, elə namazqılanlar və ibadət edənlər vardır ki, öz
ibadətləri ilə əslində digər insanların gözünü boyamaqdan başqa məqsədləri yoxdur. Bəs nə edək ki, ibadətlərimizin keyfiyyətini müəyyən edə bilək? Riyanı ixlasdan ayırmaq üçün Məsumlarımız (ə) bizə bəzi tövsiyələr vermişlər. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Riyakarın dörd nişanəsi vardır:
1. Başqalarının yanında özünü itaətə həris kimi göstərər.
2. Tək olan zaman süstlük və tənbəllik edər.
3. Hər işində təriflənmək istəyər.
4. Zahirdə özünü insanların nəzərində yaxşı nişan verməyə səy göstərər”...


14 Məsumdan (ə) hansı 14 moizəyə edir?


-Hz Peyğəmbər (s) buyurur: “Ey Əli! Xoş olsun o simanın halına ki, günah işlətdiyi halda ağlayan zaman Allah onu görər və Allahdan qeyrisinin ondan xəbəri olmaz”.
-Hz Əmirəl-möminin (ə) moizəsi: “Necə də təəccüblüdür bu insanın halı ki, əldən getməyəcək şeyin ona çatmasına görə sevinər, (ancaq) əldə edə bilinməyən şeyə çatmayacağına görə qəmgin olar”.
-Hz Zəhranın (s.ə) moizəsi. O zaman ki, kor insan Xanımın (s.ə) evinə daxil olur, Xanım (s.ə) hicabını taxır və Peyğəmbər (s) qızından soruşur ki, axı o kordur, səni görmür? Niyə özünü örtürsən? Xanım (s.ə) cavab verir: “Əgər o, məni görmürsə, mən ki, onu görə bilirəm. Həmçinin o, (qadın) iyini hiss edə bilər”.
-İmam Həsən Müctəbanın (ə) moizəsi: “Bilin ki, Allah sizi boş yerə xəlq etməmişdir. Öz başınıza buraxmamışdır. Ruzilərinizi aranızda bölmüşdür”.
-İmam Hüseynin (ə) moizəsi: “Mömin elə bir iş görməz ki, ona görə üzr istəsin. Münafiq hər gün günah edər və üzr istəyər”.


Bu namaz insanı hacıların savabına şərik edər?!


Zilhiccə ayının ilk on gününün çox böyük fəzilətləri vardır. Bu ayda edilən ibadətlərin xüsusi əcri vardır. Bu ibadətlərdən biri də həmin tövsiyə etdiyimiz namazdır.
Bu namazı Zilhiccə ayının ilk on günündə qılmaq lazımdır. Hər kim bu namazı qılarsa, hacıların əməllərinə şərik olar. Zilhiccə ayının ilk gecəsindən başlayaraq məğrib və işa namazları arasında iki rükətli namaz qılırsan ki, qılınma qaydası belədir: - Hər rükətdə “Həmd” (“Fatihə”) surəsindən sonra “Tövhid” (“İxlas”) surəsi oxunur, sonra “Əraf” surəsinin 142-ci ayəsini oxunur:وَوَاعَدْنَا مُوسَى ثَلاَثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَقَالَ مُوسَى لأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلاَ تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ
(“Və və \'ədnə Musə sələsinə ləylətən və ətməmnəhə bi\'əşrin fətəmmə miqatu rabbihi ərbə\'inə ləylətən və qalə Musə liəxihi Hərunəxlufni fiqavmi və əslih və lə təttəbi\'(axırı sakin \'ayn) səbiləl-mufsidin”).



Zikr Allahın bəndələri yad etməsinə səbəb olur!


Allah sevgisinin də nəticəsi Onun nemətlərinin insanın üzərinə yağmasıdır! \"Siz Məni yad edin ki, Mən də sizi yad edim! Mənə şükür edin, Mənə nankorluq etməyin!\" (Bəqərə, 152).
Hədis: İmam Sadiq (ə): Allah-Taala buyurmuşdur: “Ey Adəm övladı! Öz daxilində məni yad et ki, Mən də daxilən səni yad edim. Ey Adəm övladı! Məni xəlvətdə yad et ki, Mən də səni xəlvətdə yad edim. Məni cəmiyyət arasında yad et ki, səni sənin cəmiyyətindən daha yaxşı cəmiyyət arasında yad edim.” (Məhasin, səh. 39, hədis: 34).


Namazın haqqı nədir? İmam Səccaddan (ə) izah


Namazın haqqı deyildikdə onu bütün ədəb, şərait və kamalları ilə yerinə yetirmək nəzərdə tutulur. Əgər namaz kamil olarsa, bu namaz möminin meracı olar. Ruhunu göyə və ali dərəcələrə qaldırar. İmam Səccad (ə) namazın haqqı barəsində buyurur: \"Namazın haqqı budur ki, biləsən namaz yeganə Məbudun dərgahına gəlməkdir. Namazda sən Onunla üzbəüz dayanarsan. O zaman ki, bu həqiqəti dərk etdin, namazda layiqincəsinə dayan. O kəsin dayanmağı kimi ki, istəyir və qorxur, ümidvardır, məzlum və nalə edəndir, Allahı böyük hesab edər\". İmam Sadiq (ə) namazın həddi barəsində buyurmuşdur: \"Namaz kamil olmaz, məgər o kəsdən ki, kamil dəstəmaza malik olar. Namazı kəm olmadan və kəsirsiz tamamlayar. Onda heç bir ikiüzlülük və yolunu azmaq olmaz.


İnsan mənəviyyatının ən böyük bəlası nədir? - Peyğəmbərdən (s) tövsiyə


“Hər kəm duasının qəbul olmasını, hacətinin əta edilməsini istəyirsə qidasını və qazancını paklasın.” Yaxud Həzrət (s) digər bir mənbədə buyurur: “Qidanı pakla, daxilinə haram qəbul etmə!” İmam Sadiq (ə) bu məsələ ilə bağlı bir hədisdə buyurub: “Mütəal Allah haram yeyənin və boynunda başqasının haqqı olan bir kimsənin duasını qəbul etməz!” İnsan mənəviyyatının, şəxsiyyətinin xilası bəndənin Rəbbi ilə ünsiyyətində və Allahın ona olan bəxş etdiyi mərhəmət payındadır. Ünsiyyətə yetişməyin yolu isə halallıq və paklıqdan keçir. Həzrət peyğəmbər (s) qidanı və qazancı mənəviyyatın və rəhmətin açarı kimi tanıtdırıb. Bununla yanaşı bu məsələyə diqqətsizlik isə mənəviyyat və yoxsulluğun ən böyük bəlasıdır.


Allahın bizdən təkidlə istədiyi salamat qəlb hansıdır?


Təmiz qəlb, sağlam qəlb hansıdir? İmam Sadiq (ə) təmiz qəlb barədə buyurub: “Sağlam, təmiz qəlb o qəlbdir ki, Rəbbi ilə görüşə bilsin (ünsiyyət qura bilsin, Rəbbini hiss etsin) və o qəlbdə Allahdan qeyrisi olmasın”. Şəhid Mütəhhəri salamat qəlb barədə buyurur: “Sağlam qəlb odur ki, onda kin, küdurət, həsəd və bu kimi nəfsin rəzil xislətləri olmasın. Həmçinin bəyənilməz sifətlər olmasın”. Böyük alim, arif Ayətullah Muhəmməd Hadi Həmədani sağlam qəlb barəsində buyurur: “Sağlam qəlb odur ki, onda Allahdan və Allah sevgisindən savayı heçnə olmasın”. İnsanın ən mühüm vəzifəsi onun şəxsiyyətinin göstəricisi olan qəlbini paklası və sonda Rəbbinin hüzurunda onu pak halda təhvil verməsidir.


Haqqun-nas, hətta Haqqullahı da qabaqlaya bilirmi?


Hər kim zorla başqasının malını qəsb edər, ya hətta növbəsi olmadığı halda başqasının növbəsinə girər – haqqun-nas etmiş olar. İmam Sadiq (ə) buyurur ki, hər kim bir başqasından borc alar və niyyəti onu qaytarmamaq olarsa – həmin adam oğrudan başqası deyildir.
Haqqun-nasın başqa bir növü insanların canına ziyan vurmaqdır. Çünki Allah buyurur ki, insanların qanı dəyərlidir. Əgər kimsə kimisə haqsız yerə döysə, haqqun-nas olacaqdır. Misal üçün, əgər ər öz xanımını haqsız yerə döyərsə, o zaman haqqun-nasa girər. Hədislərimiz buyurur ki, möminin hörməti Kəbənin hörmətindən daha üstündür. Ona görə də hər kim töhmət vurar, qeybət edər – haqqun-nasa girmiş olar.


İmam Sadiq (ə) bu iki xüsusiyyəti olmayandan uzaq durun?!


Ümumilikdə namazın fəlsəfə və hikməti yalnız onu davamlı olaraq qılmaqla, qayda və şərtlərinə əməl etməklə gerçəkləşir. Yuxarıdakı ayə müsəlmanları bütün namazlara, xüsusilə zöhr namazına önəm verməyə səsləyir. Zöhr namazı üzərində xüsusi dayanmasının səbəbi bəzi müsəlmanların başları iş və qazanca qarışdığı üçün ona önəm verməməsi idi. Qeyd edək ki, namazın vaxtları “İsra” surəsinin 78, “Taha” surəsinin 130 və “Hud” surəsinin 114-cü ayəsində verilmişdir.
Hədis: İmam Sadiq (ə): “İki xüsusiyyət olmayan adamdan uzaq durun, uzaq durun, uzaq durun!” Soruşdular: “O iki xüsusiyyət hansılardır?” Buyurdu: “Namazı vaxtında qılmaq, ona önəm vermək və (mömin qardaşlarının) dərdinə şərik olmaq.” (Xisal, c. 1, səh. 47, hədis: 50).


Bizim eyblərimizi örtmək – Allahın nemətlərindən biridir?!


Qurani-Kərimdə bu haqda buyurulur: “Həqiqətən Mən (şirk və küfrdən) tövbə edən, iman gətirən və yaxşı işlər görən, sonra doğru yolda möhkəm dayanan (və ya insanlığın kamillik mərhələlərinə doğru istiqamətlənən) kəsi çox bağışlayanam”. (“Taha” 82).
Həzrət Peyğəmbər (ə) İbni Abbasa Allahın zahiri və batini nemətləri ilə bağlı buyurur: “Zahiri nemət – sənin mötədil olmağındadır. Batini nemət – sənin eyb və çirkinliklərini gizlətməkdir ki, əgər Allah onları aşkar etsəydi, insanın öz ailəsi ondan qaçar və ona nifrət edərdi, o ki, qaldı başqalarına”.
Ona görə də Allahın bu nemətinin qədrini bilmək lazımdır. Əgər istəyirsənsə ki, Allah sənin eyblərini gizli saxlasın – əziz Peyğəmbərin (s) verdiyi tövsiyəyə görə, gərək sən də din qardaşlarının eyblərini gizli saxlayasan.


© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 . Flag Counter