Ölümdən dünyaya qayıtmaq istəyi: möminlər niyə istəyir, müşriklər niyə?


Ölən insanın bərzəx aləmindəki istəklərindən biri – yenidən dünyaya qayıtmaqdır. Günahkar insan bərzəx aləmindəki vəziyyətini görən zaman başa düşür ki, ziyan içərisindədir. Çünki gözünün önündəki pərdələr kənara çəkilər və bəsirəti açılar. “(Onlar şirk və küfr içində qalarlar və) nəhayət onlardan (müşriklərdən) birinin ölümü çatan zaman (canı mələklərin əlində olduğu halda Allaha) deyər: «Ey Rəbbim, məni (dünyaya) qaytar, bəlkə (dünyada) qoyduğum şey (dünya malı və ömür günləri) barəsində yaxşı bir iş gördüm. Xeyr, bu, onun dediyi (boş) sözdür (gerçəkləşməyəcəkdir). Və onların qarşısında (qəbirdən) qaldırılacaqları günə qədər Bərzəx (aləmi) vardır”. (“Muminun” 99-100).
Hacə Rəbih barəsində nəql edirlər ki, o, özü üçün qəbir düzəltmişdi və orada yatardı. Yuxarıdakı bu ayələri dəfələrlə oxuyardı. Sonra bayıra çıxar və özünə deyərdi: “Səni qaytardılar, indi söz verdiyinə əməl et”. Əlbəttə, hədislərdə oxuyuruq ki, bu istəyi nəinki günahkarlar, o cümlədən saleh insanlar da arzu edirlər. Onların geri qayıtmaqdakı məqsədi odur ki, özlərindən sonra geridə qoyduqlarını öz hallarından xəbərdar etsinlər. İstəyir ki, yaxınları onun yaxşı aqibətinə görə sevinsinlər...


Cəhənnəmə daxil olacaq ilk kəslər kimdir?


İmam Sadiq (ə) buyurur: “Qiyamət günü 7 nəfərin əzabı başqalarından daha şiddətli olacaqdır: - Qardaşını öldürən Adəm (ə) övladının; - Nəmrudun ki, Həzrət İbrahimlə (ə) Allahla bağlı mübahisə edir və Allahı inkar edirdi; - Bəni-İsrayildən olan iki nəfərin ki, öz qövmlərini yəhudi və xristian etmişdilər; - Firon ki, deyirdi: “Mən sizin Allahınızdan daha ucayam”. - İki nəfər bu ümmətdən ki, onların biri o birisindən daha pisdir və şüşə tabutda cəhənnəmin alt qatında atəş dənizində qərar tutur”.
Hədisi nəql edən yazır: “İmam Baqirdən (ə) soruşdum ki, cəhənnəmə ilk daxil olan kəs kimdir? İmam (ə) buyurdu: “İblis və iki başqa nəfər ki, biri sağında və o birisi solundadırlar”. İshaq ibni Əmmar nəql edir ki, İmam Sadiqə (ə) cəhənnəmə daxil olacaq o iki nəfər barəsində sual verdim və Həzrət buyurdu: “Ey İshaq! Birincisi dana kimidir və ikincisi Samiri kimidir”. Dedim: “Lütfən daha çox məlumat verin!”. Həzrət (ə) buyurdu: “Allaha and olsun ki, onlar bir dəstəni yəhudi, xristian və zərdüşt etdilər. Allah onların bu işini bağışlamadı”.
Dedim: “Lütfən daha çox məlumat verin!”...


Niyə ölümdən sonrakı sirlər gizlidir?


İmam Əli (ə) “Nəhcul-bəlağə”də ölümdən sonra gizli olan sirlər barəsində buyurur: “O şeyi ki, ölülər görürlər, əgər siz görsəydiniz – səbirsiz olub, qorxardınız. Eşidib, itaət edərdiniz. Ancaq o şeyi ki, onlar müşahidə edirlər, sizlər üçün gizlidir. Pərdələrin enməsi yaxındır”.
İnsan gözü ilə ölümdən sonrakı sirləri görsə, onun iman gətirməsinin dəyəri olmaz. Necə ki, təhlükə gözünün qarşısında olan insanın bu təhlükədən qorunması kimi. Bir də var insan əqli təhlillə hansısa təhlükəni dərk edir və ondan qorunur – bu halda onun seçimi daha dəyərlidir.
İnsan əqli ilə, daxili inamı ilə iman gətirməlidir. O, ölümdən sonra olan sirlərə bələd olsa, onun imanının dəyəri çox aşağı olan. Gözü ilə görmədiyinə, əqli və şühudu ilə dərk etdiyinə iman gətirməsi isə çox dəyərlidir. İmam Əli (ə) başqa yerdə buyurur: “Dünyada həqiqəti insana nişan verərlər. Əgər doğru baxa bilsələr, haqq səsinə qulaq assalar – elə bu dünyada nəsihət verən ibrətləri bütün insanlar görərlər”.


İnsanın dəfn olunduğu yerin insanın qəbr hesabına nə belə təsiri vardır?!


Bilməliyik ki, insanın aqibəti üçün həyatda etdiyi əməllər, iman və etiqadı faydalıdır. Özündən sonra qoyduqları və özündən əvvəl axirət üçün göndərdikləri önəmlidir. BUnlar zəifdirsə, onun harada dəfn olunmağı az təsir edəcək. Nəzərə alaq ki, Həzrət Peyğəmbər (s) sakin olduğu evində dəfn olunmuşdur və indi həmin yer müsəlmanların ən müqəddəs məkanına çevrilmişdir. İmam Əli (ə) buyurmuşdu: “Üzərində cənazəm olan dəvəni boş buraxın və harada dayanıb əyləşərsə, elə həmin yer mənim qəbrimdir”.
İmam Həsən (ə) şəhid olan zaman onu babasının qəbrinin kənarında dəfn etmək istəyirdilər. Ancaq xilafəti qəsb edən zalım buna imkan vermədi. İş o yerə çatdı ki, hətta Həzrət İmam Həsənin (ə) mübarək cənazəsi olan tabutu da oxladılar. Ona görə də Həzrəti (ə) Bəqi qəbiristanlığında dəfn etdilər. İmam Hüseynin (ə) Kərbəla səhranın ortasında qətl etdilər və mübarək bədəni elə oradaca dəfn etdilər. İndi həmin yer onmilyonların ziyarətgahı olmuşdur. İmam Rzanı (ə) bir bağın içərisində torpağa tapşırdılar və indi bu müqəddəs yer – hamının ziyarət məkanıdır.


İnsanlar bərzəx aləmində ailə üzvlərindən xəbər tuturlarmı?


ikləri yaxınları barəsində xəbərdar olacaqlar. Onlara görə sevinəcək və ağlayacaqlar. Eyni zamanda dünyada olan insanların öz ölüləri üçün etdikləri dualar və sədəqələr qəbul olar və ölü üçün faydası olar. Ölü bu şeylərdən də xəbərdar olar və onlara görə sevinər. Əksinə, qoyub getdiyi yaxınları günah işlətsələr və haram tikə yesələr, onlara görə narahat olar və ağlayarlar. Bunu qeyd etmək lazımdır ki, dünya sevgisi ilə qəmi, bərzəx aləminin qəmi və sevgisi ilə fərqlidir. Bunu dərk etmək bizim üçün mümkünsüzdür. Alimlərin buyurduğuna görə, görməli və dadmalıdır, nəinki eşitməli və deməli. Bu dediklərimiz möminlərə aiddir. Ancaq peyğəmbərlər (ə) və övliyaların hesabı başqalarından ayrıdır.


Hz Peyğəmbərin (s) hədəisinə əsasən qiyamət günü hansı 8 dəstənin vəziyyət daha ağır olacaq?!


Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qiyamət günü 8 nəfər vardır ki, Allah yanında ən düşmən insanlardırlar:
1. Yalançı. 2. Təkəbbür əhli. 3. O kəslər ki, qardaşlarının kinini sinələrində saxlayarlar və onları görən kimi (dost olmaqlarına görə) and içərlər.
4. O kəslər ki, Allah və Peyğəmbəri (s) tərəfinə çağırılanda ləngiyərlər, şeytana tərəf çağırılanda isə qaçarlar.
5. Nə zaman dünya hərisliyi cilvə edər, onu and içməkləri ilə özləri üçün halal edərlər, baxmayaraq ki, ona haqları olmasa belə.
6. Söz gəzdirənlər. 7. Qardaşlar arasına nifaq salanlar. 8. O kəslər ki, günahsızların büdrəmələrini axtararlar, Allah Təala onları çirkin adlandırmışdır”.
Bildiyimiz kimi, yalan – bütün rəzil sifətlərin qapısıdır və hər kim bu qapını açar, başqa rəzil sifətləri yerinə yetirməyə cürət əldə edər və günahdan çəkinməz.
Şeytandan (lən) başlanan təkəbbür sifəti isə insanları Allahın gözündə daha həqir edər. Təkəbbür edən insan əslində Allahını tanımayan insandır. Çünki əgər Allahı tanısaydı, özünün nə qədər alçaq bir varlıq olduğunu dərk edərdi.


Bərzəx aləminin əzabı Qiyamətə qədər davam edəcəkmi?


Bərzəx aləmi mənəvi aləm olduğu üçün, qeyri-maddidir və orada hərəkət yoxdur. Çünki bərzəx aləmində zaman anlayışı yoxdur. Zaman maddi dünyaya aid olduğu üçün, burada hərəkət vardır. Ancaq bərzəx aləmi qeyri-maddi olduğu üçün, orada zaman yoxdur. Bərzəx aləmində olan əzab, həmin şəxsin bərzəx təkamülü üçündür. Bərzəx aləmində insanın dünya ilə əlaqəsi kəsilməz. Belə ki, dünya əhlinin bəzi əməlləri onun əzabını yüngülləşdirə və aradan apara bilər.
Misal üçün, Həzrət Peyğəmbər (s) nəql edir ki, Həzrət İsa (ə) bir qəbrin kənarından keçir ki, əzab çəkir. Ancaq bir il keçəndən sonra yenə həmin qəbrin kənarından keçən zaman görür ki, qəbir sahibi əzab çəkmir. Allah Təaladan istəyir ki, bunun səbəbini ona agah etsin.
Vəhy gəlir ki, onun saleh övladı vardır ki, bu müddət ərzində həddi-büluğa çatmış və iki saleh əməl yerinə yetirmişdir. Biri budur ki, bir yolu insanlar üçün səliqəyə salmışdır. O biri əməli isə odur ki, bir yetimə məskən vermişdir. “Mən də bu saleh övladın əməllərinə görə atasının əzabını aradan qaldırmışam”.


O kəsin ki, qəbri yoxdur, onun qəbir əzabı necə olur?


Bu məsələ hədislərimizdə açıq şəkildə izah edilmişdir ki, qəbir əzabı dedikdə Bərzəx alımindəki əzab nəzərdə tutulur. Belə ki, dünya aləmi ilə axirət aləmi arasındakı fasiləyə Bərzəx deyirlər. Allah Təala “Muminun” surəsində buyurmuşdur: “Şəkk yoxdur ki, bərzəx aləmi bütün insanlar üçün mövcuddur”.
Belə bir sualı İmam Əliyə (ə) də vermişdilər və o, buyurmuşdu: “Quraqlığın Allahı, həmin dənizlərin də Allahıdır. Dənizlərin Allahı, göylərin də Allahıdır. Allah üçün fərqi yoxdur ki, insanın bədəni qəbirdə olsun, yoxsa heyvanların qarnında və ya başqa bir yerdə”. Beləliklə qəbir əzabı, yəni ruhun Bərzəx aləmindəki əzabıdır. Bu əzab ona layiq olan bəndələr üçün haqdır. Allah Təala bağışlayan və mehribandır. O, insanlara dünyada işlətdikləri günaha görə tövbə qapısını açıq qoymuşdur ki, özlərini bu günahlardan paklasınlar və Bərzəx əzabından azad olsunlar.


Möminlərin şəfaətçiliyi necə olur?


Əbu Bəsir nəql edir: “Mən səhabələrin biri ilə İmam Sadiqin (ə) xidmətinə getmişdim. Həzrətə (ə) dedim: “Ey Allah Rəsulunun oğlu! Bəzən səbəb olmadan qəmgin və narahat oluram. Bunun səbəbi nədir?”. Həzrət (ə) buyurdu: “Sizə çatan qəm və sevinc bizim tərəfimizdəndir. Çünki nə zaman biz qəmgin olsaq və ya şadlansaq – onun təsirindən siz də sevinir və qəmgin olursunuz. Səbəbi budur ki, bizlər və sizlər bir nurdan, yəni Allah Təalanın nurundanıq. Allah sizlərlə bizim fitrətimizi eyni cür qərar vermişdir. Ancaq sizin fitrətiniz düşmənlərin fitrəti ilə qarışmışdır. Buna görə də bizimlə bərabər mərtəbədə olmaqdan xaric olmusunuz. Əgər bu cür olmasaydı, siz günah etməzdiniz”. Həzrətə (ə) dedim: “Bizim fitrətimiz və nurumuz əslinə tərəf qayıdırmı?”. Həzrət (ə) buyurdu: “Bəli. Allaha and olsun ki, bizim davamçılarımız Allah nurundan xəlq olmuşdur. Həmin nura tərəf də qayıdacaqdır. Allaha and olsun ki, Qiyamət günü sizlər bizə qoşulacaqsınız. Biz şəfaət edəcəyik və şəfaətimiz qəbul olunacaqdır.


Qiyamət günü hesab verməyin ən çətin mərhələsi hansıdır?


Hədislərdən və Quran ayələrindən belə nəticəyə gəlmək olur ki, Qiyamət günü hesab verməyin ən çətin mərhələsi – haqqun-nasdır. Qiyamət günü taciri gətirərlər və deyərlər ki, sən filankəsi filan iş üçün tutmuşdun, ancaq onun muzdunu verməmisən. İndi ver görək, necə verəcəksən?!
Haqqun-nas elə bir şeydir ki, insanı ən son mərhələdə behiştdən saxlayar və cəhənnəmə göndərər. Hədislərimiz buyurur ki, siratın yeddi dayanacağı vardır ki, onun ən sonuncusu haqqun-nasdır. İnsan bütün dayanacaqlardan keçər və gəlib çatar sonuncu dayanacağa. Ona deyərlər ki, sənin boynunda haqqun-nas vardır və üzü aşağı cəhənnəmə atarlar.
Necə də ağır bir hesabdır! İmamSadiq (ə) buyurur: “Borclu olanı Qiyamət günü hazır edərlər. O halda ki, dəhşət və qorxu içində olar. Əgər həsənələri (savabları) varsa, ondan alarlar, borclu olduğu şəxsə verərlər. Əgər həsənələri olmasa, borclu olduğu şəxsin günahlarından götürər və ona verərlər”...


Geri1..3..32İrəli

© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 .