Səhih hədisi qeyri-səhih hədisdən necə fərqləndirmək olar?


Peyğəmbərin (s) dövründənbaşlayaraq saxta hədis qondaranların mövcudluğunu nəzərə almaqla, səhih hədisi qeyri-səhih hədisdən seçmək üçün bir sıra meyarlara ehtiyac duyulur. Həmin meyarlardan bəzilərini aşağıda qeyd edirik:
1. Quranla uyğunluq – İmam Sadiq (ə) Peyğəmbərdən (s) belə nəql etmişdir: \"Həqiqətən, hər bir haqq üçün bir həqiqət və hər bir savab üçün bir nur var. Allahın kitabına uyğun gələni əxz edib, ona zidd olanı boşlayın”. (Kafi, c.1, səh.69)
2. Məsumların buyuruqları ilə uyğunluq – Həsən ibn Cəhm deyib: (İmam) Rzaya (ə) dedim ki, sizin tərəfinizdən bizə fərqli hədislər çatır. (Həzrət) buyurdu: \"Bizim tərəfdən sizə çatanı Allahın kitabı və bizim hədislərlə müqayisə edin. Əgər uyğun gəlsə, bizdəndir, uyğun gəlməsə, bizdən deyil”. (Vəsailuş-şiə, c.27, səh.121)...


İmam Sadiqin (ə) izahında nafilər namazlarının qılınmasının mənası


... Həzrət İmam Sadiq (ə) buyurdu: “Nafilələrin qılınması – vacib namazların təkidi üçündür. Belə ki, əgər insanların namazları ancaq dörd rükət zöhr olsaydı, ona görə mütləq səhlənkarlıq edərdilər. Bu həddə ki, bəzən vaxtını belə keçirərdilər və onu qılmazdılar. Ancaq o zaman ki, vacib namazlardan başqası haqlarına (boyunlarına) qoyular, namazın çox olmasına görə sürətlənərlər ki, bəlkə hamısını vaxtında yerinə yetirə bilsinlər.
Həmçinin (bu mövzu) əsr namazının əvvəlində olan nafiləyə də aiddir. Yəni, (nafilə) namazı təyin edildikdən sonra insanlar sürətləndilər ki, həm nafiləni qıla bilsinlər və həm də vacib namazı. Həmçinin məğrib namazından sonra qılınan 4 rükət nafilə də o cür. Gecə namazının gecənin sonunda qılınmasına ona görə göstəriş verilmişdi ki, sübh namazının qılınması üçün sürətlənsinlər. Ona görə də bu səbəb dən namazlar bu keyfiyyətlə vacib buyurulmuşdur”...


Niyə şərab içənin namazı 40 gün qəbul olmur? İmam Rzanı (ə) izahı


Hüseyn ibni Xalid nəql edir: “Həzrət Rzanın (ə) xidmətində ərz etdim: “Bizim üçün nəql edilibdir ki, Peyğəmbər (s) buyurmuşdur: “O kəs ki, şərab içər, namazı 40 gün qəbul olunmaz”. Bu hədis doğrudurmu?”. İmam (ə) buyurdu: “Hədisi nəql edənlər doğru nəql ediblər”. Ərz etdim: “Bəs niyə namazı 40 gün qəbul olmaz, nə az və nə də çox vaxtda deyil?”. Həzrət (ə) buyurdu: “Ona görə ki, Allah Təala insanın xilqətini bu cür təqdir etmişdir: nütfəni 40 gündən sonra icad edər və sonra onu sonrakı mərhələyə keçirər. 40 gündən sonra ələqəyə (qan laxtasına) çevirər və sonrakı mərhələyə keçirər. 40 gün sonra muzğəfəyə (ət parçasıdır ki, üzərində yaşıl damarları olar) çevirər və bu cür son mərhələsinə qədər...


Namazı əvvəl vaxtda qılana Peyğəmbərimizin (s) hansı 3 zəmanəti verir?


Namaz – dinin sütunudur və ibadətlərin şahıdır. Hər kim namazının vaxtına və şərtlərinə əməl edərək yaşayarsa, həm dünya və həm də axirət səadətinə çatar. Namazı əvvəl vaxtda qılmaq – ən çox bəyənilən əməllərdəndir. Məsumlarımız (ə) da bizləri davamlı olaraq bu işə dəvət edirlər.
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “O kəs ki, namazı əvvəl vaxtda qılmağa əhəmiyyət verər, üç şeyi onun üçün zəmanət edərəm:
1. Çətinlik və narahatlıqların aradan qalxması.
2. Ölən zaman rahat olmaq.
3. Cəhənnəmdən nicat tapmaq”...


Bizimlə eyni əqidədə olmayan qohumlarımızla necə rəftar edək?


Bu barədə İmam Sadiq (ə) buyurur: “Sileyi-rəhm (qohumları yoluxmaq, münasibət saxlamaq, hal-əhval saxlamaq) əxlaqı gözəl, əli bağışlayan, qəlbi və canı xoş edər. Ruzini artırar, əcəli və ölümü təxirə salar”. İmam, “bəzi qohumlarımın təfəkkürü başqadır. Mənim fikirlərimdən qeyrisinə malikdirlər. Onların mənim üzərimdə haqları vardırmı?” sualına isə belə cavab verir: “Bəli, qohumluq haqqını heç bir şey əvəzləyə bilməz. Əgər səninlə eyni əqidədə olsalar, sənin üzərində iki haqları olar: biri qohumluq haqqıdır, o birisi isə İslam və müsəlmanlıq”.
Bir nəfər Peyğəmbərin (s) hüzuruna gəlir və deyir: “Ya Rəsulallah! Mənim qohumlarım vardır ki, mən onlarla rabitə qururam, ancaq onlar mənə əziyyət verirlər. Qərara almışam ki, onlardan uzaqlaşam”. Həzrət (s) buyurur: “O zaman Allah da səni tərk edər. Səni məhrum edənə əta et, səninlə əlaqəsini kəsənlə rabitə qur, sənə zülm edənə güzəşt et. Nə zaman belə etsən, Allah sənin arxan olar”...


Səkkizinci İmam Əli ibn Musadan (ə) nəsihət dolu səkkiz hədis!


1.İmam Rza (ə) buyurmuşdur: \"Mömin üç xislətə sahib olmayınca mömin ola bilməz: 1. Rəbbinin bir adətinə sahib olsun; 2. Peyğəmbərinin (s) bir adətinə sahib olsun; 3. İmamının bir adətinə sahib olsun. Amma Rəbbinin adəti sirri qorumaq və faş etməmək, Peyğəmbərin adəti insanlarla gözəl və mülayim davranmaq, İmamın adəti isə yoxsulluq və çətinlik zamanı səbirli olmaqdır.”(\"Tuhəful-uqul”, səh.442.)
2.İmam Rza (ə) buyurmuşdur: \"Allah-Taalanın dərgahında vacib əməllərdən sonra möminin qəlbini sevindirməkdən dəyərli əməl yoxdur.”(\"Əl-fiqhul-mənsub iləl-İmamir-Riza (ə)”, səh.339.)
3.İmam Rza (ə buyurmuşdur:\"Yaxşılıq edən məxluqa təşəkkür etməyən böyük Allaha da şükür etməz.”(\"Mizаnul-hikmәt”, 5-ci cild, sәh.153.)...


“Bismillah”ı niyə demək lazımdır? İmam Əlinin (ə) hədisi


Abdullah ibni Yəhya, Əmirəl-möminin (ə) yanındakı kürsüdə əyləşir. “Bismillah” deməmiş sözünə başlayır. Bu zaman stuldan yerə yıxılır və başı yarılır. Qan axmağa başlayır.
İmam Əli (ə) buyurur: “Bilirsənmi ki, Peyğəmbər (s) mənə Allah Təala tərəfindən olan belə bir hədis demişdir: “O iş ki, Allahın adı orada zikr olunmaz – əbtərdir, yəni aqibəti xeyirli deyildir”. Abdullah deyir: “Ata və anam sənə fəda olsun, bir daha \"Bismillah\"ı tərk etməyəcəyəm”. Həzrət (ə) buyurur: “Bu zaman bəhrə apararsan”.
Abdullah deyir: “Ya Əmirəl-möminin! “Bismilləhir-Rahmənir-Rahim”in təfsiri nədir?”.Həzrət (ə) buyurur: “Bəndə Quran oxuyan zaman və ya hansısa iş görmək istəyən zaman bu adı deyərsə, yəni o deməkdir ki, bu adın bərəkətinə görə həmin işi yerinə yetirir....


İmam Sadiq (ə) buyurur: Üç neməti qazanmaq üçün üç əməli yerinə yetirmək lazımdır!!


Müaviyət ibn Vəhəb deyir: Bir gün İmam Sadiq (ə) mənə buyurdu: Ey Müaviyə! Hər kim üç əməli yerinə yetirə bilərsə, üç nemətdən məhrum qalmaz.
1-Hər kim dua etməyə müvəffəq olarsa, duanın qəbul olunmasından məhrum qalmaz. Çünki Allah-Taala (c.c) buyurur:
“Rəbbiniz dedi: “Mənə dua edin, Mən də sizə cavab verim. Həqiqətən, Mənə ibadət etməyə təkəbbür göstərənlər Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər”. –Ğafir-60
2-Hər kim şükür etmək bacarığını əldə edərsə, nemətin çox olmasından məhrum qalmaz. Çünki Allah-Taala (c.c) buyurur:
“O zaman Rəbbiniz bildirmişdi: “Əgər şükür etsəniz, sizə (olan nemətimi) artıraram, yox əgər nankorluq etsəniz, (bilin ki,) Mənim əzabım şiddətlidir”.- İbrahim surəsi ayə-7...


İmam Əlinin (ə) möminlərə nəql etdiyi son hədisdə nəyin müjdəsi verilir?


Əsbəğ ibni Nübatə nəql edir: İmam Həsən (ə) daxilə getdi və bir az keçməmiş bayıra çıxdı və mənə buyurdu: “Daxil ol!”.Mən daxil oldum və gördüm ki, Əmirəl-möminin (ə) başına sarı rəngli dəsmal bağlamışdır və üzünün sarılığı dəsmalın sarılığından daha çox idi.
Ağrının şiddətindən mübarək ayaqlarını bir-bir yuxarı qaldırırdı. Sonra mənə buyurdu: “Ey Əsbəğ! Mənim müraciətimi Həsəndən (ə) eşitmədinmi?”.
Dedim: “Bəli, ey Əmirəl-möminin! Ancaq sizi elə halda gördüm ki, sizə baxmaq istədim və sizdən hədis eşitmək istədim”.
Buyurdu: “Əyləş. Ey Əsbəğ! Bil ki, mən Allah Rəsulunun (s) ziyarətinə getmişdim və mənə buyurdu: “Ey Əbəl-Həsən! Get insanları topla və minbər başına çıx. Mənim yerimdən bir pillə aşağıda dayan və insanlara de: “Hər kim ata və anasını narazı edər – Allahın lənəti ona olsun. Hər kim öz sahibindən qaçar – Allahın lənəti ona olsun. Əgər kim tutduğu insanın əcrini verməz – Allahın lənəti ona olsun”. Mən həbibimin sözlərinə əməl etdim və məscidin axırında əyləşən bir kişi ayağa qalxdı və dedi: “Ey Əbəl-Həsən! Üç cümlə dedin və onları bizim üçün şərh et”. Mən heç nə demədim və Peyğəmbərin (s) yanına gedib, həmin kişinin sözlərini dedim...


Ramazan ayının yenə olmasını arzu edənlər nələrdən xəbərdardırlar?!


Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Əgər bəndələr bilsəydilər ki, Ramazan ayında hansı bərəkətlər vardır, arzu edərdilər ki, Ramazan ayı bir il olsun”.
Bəs bu bərəkətlər hansılardır?
1. Mömin üçün ilin başlanğıcıdır. İlin başlanğıcı dedikdə, yəni, mömin əməllərini məhz Ramazan ayında təzələməyə başlayar, tövbə edər, paklanar və istiğfar edər. Necə ki, bahar fəsli bitkilər və canlılar üçün yeni həyat deməkdir, Ramazan ayı da mömin üçün yeni mənəvi həyat deməkdir.
2. İlahi qonaqlıqdır. Ramazan ayı möminləri İlahi ziyafətə aparar və İlahi süfrədə əyləşdirər. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Bu, elə aydır ki, onda İlahi qonaqlığa dəvət olunmusunuz. Allahın kəramət əhlindənsiniz. Sizin ondakı nəfəsləriniz – sitayiş, yatmağınız – ibadətdir. Əməlləriniz – qəbul olunan və dualarınız yerinə yetəndir”...


Geri123..29İrəli

© Gürcüstan - İslami Təhqiqat qrupu 2012 .