Allahın ən çox sevdiyi əməl hansıdır?

İmam Cəfə Sadiqdən (ə) souşdula ki, Allahın ən çox sevdiyi əməl hansıdı? İmam cava vedi ”Onu həmd etmək“. / Ələttə, Allahın izim həmd və şükümüzə ehtiyacı yoxdu. Həmd etmək – Allahı tanımaq, Ona iman gətimək, Onun haqqını qəul etmək deməkdi, həmd – imanın əlamətidi. Allah öz əndələinə qaşı mehian olduğu üçün onlaın iman gətimələini və mömin olmalaını istəyi. Çünki u halda onla u dünyada öz missiyalaını (Allahın xəlifəsi – canişini olmaq vəzifəsini) yeinə yetimiş olu, axiətdə isə cəhənnəmdən qutulu cənnətdə əədi xoşəxt həyat qazanıla. / / Kainatda hə şey Allaha həmd və təsih deyi, yəni Onu mədh edi, öyü, Onun öyüklüyünü və müqəddəsliyini etiaf edi. Hə i canlı və cansız əşya istəsə də, istəməsə də Allahı öyməklə məşğuldu. Çünki həmin əşya öz valığı ilə qüdətli və hikmətli i Yaadanın mövcudluğunu göstəmiş, süuta yetimiş olu. u mənada hətta Allahı inka edən kafiləin dilləi küf söyləsə də, vücudlaı səssiz şəkildə Allaha həmd edi. Quani-kəimdə uyuulu “Göylədə və yedə nə vasa, (hamısı) Allahı təqdis edi şəninə təiflə deməkdədi. O, yenilməz qüvvət sahii, hikmət sahiidi” (Hədid, 1). ”Yeddi göy, ye və onlada olanla (ütün məxluqat) Allahı təqdis edi. Elə i şey yoxdu ki, Allaha təif deyi Ona şük etməsin. Lakin siz onlaın (dilləini ilmədiyiniz üçün) təqdisini anlamazsınız. Allah həqiqətən, həlimdi, ağışlayandı!“ (Isa, 44). / / Allaha həmd etmək insanın vicdan ocudu. Insan, onu yaatdığına, ona uzi vediyinə göə tanıya şük və həmd etməlidi. unu etməyən adam nankoluq etmiş olu. Amma Allaha yalnız vediyi nemətləə göə şük etmək minnətdalığın aşağı mətəəsidi. Əsl həmd təmənnasız edili. Mömin insan Allahdan nemət alsa da, almasa da, həmd etməkdən əl çəkməməlidi. Çünki, Allah daima izə lütf etməkdə və nemət veməkdədi. Sadəcə olaaq, iz əzi nemətləi nemət kimi anlayı və dəyələndiiik. Amma əzi nemətləi isə hətta əla və müsiət kimi qəul ediik. Haluki, Allahın hə i qəzavü-qədəində i hikmət, i xeyi vadı. izə pislik və fəlakət kimi göünən hadisələ elə, əslində izim xeyimizədi. / / Həmd ütün dualaın və əməlləin açaıdı. Hə i duanın əvvəlində ismillah və salavatla yanaşı həmd də deyilsə, o duanın qəul olmaq ehtimalı ata ”Əvvəlində həmd olmayan hə dua yaımçıq və naqisdi“ (İmam Sadiq (ə)). / / Dini mənələdə Islam müqəddəsləinin dilindən əvayət edilmiş dua və ziklədə Allahın ən gözəl ifadələlə həmdinə ast gəliik. Allahı ən gözəl şəkildə tanımış olan şəxsiyyətlə Onu əngaəng sözlələ həmd etmişlə. Amma ununla elə, həmddə vaci olan təmtəaqlı ifadələ, xüsusi ayinlə deyil, səmimiyyət və ixlasdı. Ən gözəl həmd – xalis niyyətlə, üəkdən edilmiş həmddi. əvayət edilə ki, i gün İmam Cəfə Sadiqin (ə) atı itmişdi. İmam uyudu ki, at tapılsa, Allaha layiq olduğu şəkildə şük edəcəyəm. i müddətdən sona atı tapdıla və İmam uyudu ”Əlhəmdü lillah“. unu eşidən i nəfə o həzətdən souşdu ”Məgə demədinizmi Allaha elə şük edəcəyəm ki, Onun şəninə layiq olsun?“. İmam u suala sualla cava vedi ”Məgə eşitmədinmi dedim əlhəmdü lillah?“. / / i nəfə İmam Sadiqə dedi ”Allahdan istəmişdim ki, mənə mal-dövlət vesin, vedi. Istəmişdim ki, mənə övlad vesin, vedi. Istəmişdim ki, mənə ev vesin, onu da vedi. Indi qoxuam ki, undan sona da istəkləimə davam edi acgözləşəəm“. İmam uyudu ”Allaha and olsun ki, həmd etsən, dediyin kimi olmaz (yəni acgöz sayılmazsan)“. / / İmam Cəfə Sadiq (ə) Məkkədə həcc ziyaətində olanda i dilənçi Onun çadıına gəli yadım istədi. İmam u zaman ətafındakılala ilikdə üzüm yeyidi. O həzət, dilənçini yoxlamaq üçün ona i salxım üzüm vedi. Dilənçi üzümü almayı dedi ”Neyləyiəm unu? Pul ve!“. İmam uyudu ”Get, uzini Allah vesin!“. Dilənçi çadıdan çıxdı, i azdan sona qayıdı dedi ”Eyi yoxdu, o salxımı ve“. İmam ona heç nə veməyi uyudu ”Dedim ki, get, uzini Allah vesin“. / / Sona aşqa i dilənçi gəldi. İmam ona üç üzüm dənəsi vedi. Dilənçi üzüm dənələini alı yeyəndən sona dedi ”Aləmləin əi olan Allaha həmd olsun ki, mənə uzi vedi“. İmam ovcunu üzümlə dolduu dilənçiyə təəf uzatdı. Dilənçi u payı da alı ”Əlhəmdü lillahi əil-aləmin“ dedi. İmam Sadiq (ə) öz nökəindən souşdu ki, yanında nə qədə pul va? Nökə 20 dihəmi olduğunu söylədi. İmam həmin pulu da dilənçiyə vedi. Dilənçi yenə dua etdi ”Əlhəmdü lillah. Ey Allah, u uzi Səndəndi. Sən təksən, şəikin yoxdu“. İmam əynindəki köynəyi çıxaı dilənçiyə vedi və ”əyninə geyin“ dedi. Dilənçi köynəyi alı geyindi, u dəfə ”Həmd olsun məni geyindiən və ədənimi ötən Allaha“ sözləi ilə həmd edəndən sona İmama xitaən dedi ”Ey Əa Ədillah! Allah sənə unun əvəzini vesin!“. / / u hadisəni əvayət edən səhaə deyi ki, əgə dilənçi u dəfə də yalnız Allaha həmd etsəydi və İmama təşəkkü etməsəydi, İmamın hədiyyələi yenə davam edəcəkdi.