Qeybət etmək nədİr?

əzi vaxtla insanla ele düşünülə ki, kiminsə haqqında və onun ünvanına olmayan sözləi demək ola. Haluki, İslam dini u əməli əyənməmiş və müsəlmanlaı da elə işlədən uzaq olmasını əyan etmişdi. u əməl isə qeyət deyə adlandıılmışdı. Yəni şəxsin özü olmadığı halda onun haqqında istənilən və istənilməyən sözlə danışmaq. Amma qeyət haqqında danışmazdan əvvəl gəək onun ofoqafiyası ilə maaqlanaq. İmam Musa in Cəfə (ə) uyumuşdu “Hə kim i şəxsin axasınca onun haqqında hamının ildiyi şeyi danışasa, u qeyət deyildi. Hə kəs i şəxsin axasınca onun haqqında camaatın ilmədiyi şeyi danışasa, u qeyətdi. Hə kəs i şəxsin axasınca onun etmədiyi i əməli danışasa, u öhtandı.” / / u gün əzi insanla qeyət etməyi özləinə peşə seçmişlə. Lakin, Qiyamət günü qeyət əhlinin aşına gətiiləcəklədən xəəsizdilə. Necə ki, i hədisdə elə oxuyuuq / /-Allah-taala Musa in İmana elə vəhy göndədi “ Qeyət edən şəxs əgə tövə edəsə, ehiştə daxil olan axııncı; yox əgə tövə etməzsə, cəhənnəmə daxil olan iinci şəxs ola.” / /Insan gəək öz həyatını həqiqi İslam əxlaqıyla nizamlasınki, axiətdə peşmançılıq hissi keçiməsin. Çünki, u müvəqqəti həyatdan gediş va. Amma əədi axiət həyatından dönüş yoxdu. ütün insanla oanın əədi sakinləidi. i çox insanla Qiyamət günü peşman olacaq və Allahdan u dünyaya, özləini ağışlatmaq üçün qayıdış istəyəcəklə. Hansıki, Quan u haqda elə uyuu / /\"(Onla şik və küf içində qalala və) nəhayət onladan (müşiklədən) iinin ölümü çatan zaman (canı mələkləin əlində olduğu halda Allaha) deyə Ey əim, məni (dünyaya) qayta, / /əlkə (dünyada) qoyduğum şey (dünya malı və ömü günləi) aəsində yaxşı i iş gödüm. Xey, u, onun dediyi (oş) sözdü (geçəkləşməyəcəkdi). Və onlaın qaşısında (qəidən) qaldıılacaqlaı günə qədə əzəx (aləmi) vadı.\" əl-Muminun 99-100. / / Qiyamət günü, haqqında qeyətini etdiyimiz şəxsin Allah dostlaından ii olduğunu gödüyümüzdə göəsən nə edəciyik? Axı axiət aləmində gizlənmək üçün heç i ye yoxdu!. Əksinə oada ütün əməllə insanlaın gözü qaşısında zahi olacaq. Kimin-kim olması, Allahın haqq məhkəməsində əyan olunacaq. Vay olsun o kəsləə ki, yalandan dildə iman gətii, qələn isə dünyaya ağlanıla! Allaha yaxınlaşmaq əvəzinə, şeytanla dost olanlaın halı nə u dünyada nə axiət dünyasında yaxşı olmayacaq. Necə ki, Allah əsulu (s) uyuu “Ey dildə iman gətii, qəli ilə iman gətiməyənlə! Müsəlmanlaın qeyətini edi gizli eyləini axtamayın. Çünki hə kim öz din qadaşının gizli eyləini axtaasa, Allah-taala onun gizli siləini faş edi onu öz ailəsində üsvay edə.” / / Digə i məsələ isə qeyətə qulaq asanladı. Yaxşı ola ki, dostlaınızdan və yaxud yaxın qohumlaınızdan hə kimin qeyət etdiyini gödüyünüz halda onu u işdən çəkindiin. Əgə çəkinməzləsə, həmin məclisi Allaha xati tək edin. Çünki, qeyət edən və o cümlədən həmin qeyətə qulaq asanla eyni hökmə malikdilə. Həzət Peyğəməi-Əkəm (s) uyumuşdu “Qeyətə qulaq asan şəxs qeyət edən iki nəfədən iidi.” (Yəni qeyətə qulaq asan qeyət edənlə eyni hökmdədilə.) / /Digə i hədisdə əziz Peyğəməimiz (s) qeyət edən şəxsin sifətini əyan edəək elə uyumuşdu / / “Qeyət etməklə xalqın ətini yeyən şəxs halalzadə olduğunu yalandan deyi; çünki qeyət cəhənnəm itləinin yemidi.” / /əzi vaxtla şəxsin digə i şəxs təəfindən müxtəlif həəkətlələ onu vəsf etməsi və ya ənzətməsinin şahidi oluuq. Heç i dəfə olsun elə fikiləşmişik ki, göəsən etdiyimiz u əməlləə necə don geyindimək ola? elə həəkətləə yol veilən zaman sən demə iz qeyət etmiş oluuq. Necə ki, u Peyğəməin (s) i hədisində öz təsdiqini tapmışdı. / /Aişə deyi “izim evə i qadın gəlmişdi, evdən çıxı gedəndə əlimlə işaə etdim ki, oyu alacadı. u zaman Peyğəmə (s) uyudu “Onun qeyətini etdin!” / /Deməli daha yaxşısı udu ki, insan qeyəti və xoşa gəlməz həəkətləi özündən uzaqlaşdıı, öz nəfsinə qələə çalsın. Təidi ki, insanın nəfsi vəhşi i at kimidi. İnsanlaın aasında ən qiymətli insan odu ki, həmin vəhşi atla acaa ilsin. elə ki, qeyətdən uzaq olun!