Zəkat digər ilahi dinlərdə mövcuddurmu?
/1. Zəkat təkcə İslam dininə məxsus deyil. Əksinə, undan öncəki dinlədə də va idi. Zəkat (və namaz) ütün səma dinləindəki müştəəklədəndi. / /Həzət İsa (ə) eşikdə dilə gəldi və dedi “O, mənə dii olduqca namaz qılı zəkat veməyi tövsiyə uyudu.”[1] / /Həzət Musa (ə) əni-İsailə xita edi uyudu “Namaz qılın və zəkat vein.”[2] / /Quan həzət İsmail (ə) aəsində uyuu “O öz ümmətinə namaz qılmağı, zəkat veməyi əm edidi.”[3] / /Həmçinin ütün peyğəmələ aəsində elə gəlidi “iz onlaı əmimizlə doğu yola gətiən İmamla etdik. iz onlaa xeyili işlə göməyi, namaz qılmağı və zəkat veməyi vəhy etdik.”[4] “Haluki onlaa əm edilmişdi ki, Allaha iadət etsinlə, namaz qılı zəkat vesinlə. Doğu-düzgün din udu!”[5] ayəsinə əsasən də aydın olu ki, ütün səma dinləində namaz və zəkatın ənzəi vadı. / /2. Məhum Əllamə Təatəai “Zəkat” mövzusu haqda etdiyi əhsləinin iində deyi “İctimai qanunla özünün kamil fomasında ilk dəfə olaaq İslam dini təəfindən təyin edilmişdi. Lakin onlaın ünövəsi İslamdan qaaq da mövcud olmuşdu. Çünki insanın fitəti həmin qanunlaın ütövlüyünü ütün zamanlada düşünmüş və dək etmişdi. Məhz una göə də İslamdan öncə gələn dinlədə, haelə qədim yunan qanunlaında cəmiyyət aədə əzi fəlsəfi fikiləin şahidi oluuq. Hətta deyə iləik ki, taix oyu yaşamış ütün cəmiyyətlə aasında insanlaın əmlak hüquqlaı qounmuşdu. Deməli, fomasından asılı olmayaaq, ütün cəmiyyətlə öz inkişafında, təəqqi və təkamül yolunda iqtisadi amillədən asılı olu.\" / /Məkkə suələində zəkat məsələsinə çox işaə olunudu. O cümlədən “Ə`af” suəsi, ayə 156; “Nəml” suəsi, ayə 3; “Loğman” suəsi, ayə 4; “Fussilət” suəsi, ayə 7 və . . . Təfsi alimləinin aasında u ayələin ətafında fiki ayılığı vadı. əziləi u ayələi müstəhə zəkata məxsus ililə.[6] Digələi isə deyilə ki, zəkat hökmü Məkkədə nazil olu. Amma müsəlmanlaın azlığı və zəkat pulunun olmamasına göə, camaat özləi zəkatı veidilə.[7] / /Mədinədə İslam hökuməti təşkil olunandan sona camaatdan zəkatın alınması, onun eytül-mala qatılması və İslam hakiminin ixtiyaında olması məsələsi müzakiə olundu. / /“(Ya Məhəmməd!) Onlaın mallaından sədəqə (zəkat) al.”[8] / /u ayə, hicətin 2-ci ilində müaək amazan ayında Mədinədə nazil oldu. Peyğəmə (s) tapşıdı nida etsinlə ki, Allah-Taala zəkatı da namaz kimi vaci etdi.[9] / /İslam hökumətinin təşkilindən və eytül-mal təsis olandan sona zəkat müəyyən plan əsasında ica edildi. Onun üçün müəyyən miqdala və hədlə təyin olundu.[10] / /əziləi u əqidədədilə ki, Peyğəməə (s) zəkatın alınması əm olunanda, onun səf olunması (xəclənmə yeləi) “Tövə” suəsinin 60-cı ayəsində dəqiq şəkildə əyan olundu. Təəccülü deyil ki, zəkatın alınması həmin suənin 103-cü ayəsində və xəclənməsi də 60-cı ayədə hicətin doqquzuncu ilində nazil oludu. Çünki, yaxşı iliik ki, Quan ayələi, nazilolma taixi əsasında toplanmayı. Onlaın hə ii Peyğəməin (s) fəmanıyla müəyyən i yedə qoyulu.[11] / / /[1] Məyəm suəsi, ayə 31. / /[2] əqəə suəsi, ayə 43. / /[3] Məyəm suəsi, ayə 55. / /[4] Əniya suəsi, ayə 73. / /[5] əyyinə suəsi, ayə 11. / /[6] Təfsii-Nümunə, 8-ci cild, səh.9. / /[7] Nu təfsii, “Tövə” suəsində 60-cı ayənin şəhi. / /[8] Nu təfsii, 5-ci cild, səh.87. / /[9] Nu təfsii, 5-ci cild, səh.137. / /[10] Təfsii Nümunə, 14-cü cild, səh.19. / /[11] Təfsii Nümunə, 8-ci cild, səh.9. / / /Möhsün Qiaəti