Həya İlə İmanın nə əlaqəsİ var?!
\"Həya ilə imanın nə əlaqəsi va?!” /ismillahi və illahi və fi səilillahi və əla milləti əsulillah (s) /ildiyiniz kimi, insan çox müəkkə i valıqdı və u müəkkəliyin səələi onun atini aləmində yatan əngaəng fiti istedadladı. u valığın tam mahiyyətini yalnız onu yaadan Uca Xaliq ili. Amma u istedadlala tanışlıq yollaı və onlaı tanıyaaq əldə etmək insan üçün qadağan olunmayı. Əksinə u iş, yəni aaşdıma apamaq əyənilmiş fel hesa olunu. Lakin insanlaın çoxu müxtəlif səələə göə öz atini aləmində olan yollala tanışlıqdan və u aləmdə mövcud olan əyənilmiş və gözəl istedadlaı tanıyı onladan əhələnə ilmilə. unun amilləindən ii dünyanın aldadıcı zahii gözəlliyidi. u gözəlliklə insan nəfsini özünə heyan etmişdi. u heyanlıq insanı qəflət yuxusuna apaı. Gözəl və əyənilmiş istedadlaı sifətlə və ya xasiyyətlə də adlandımaq ola. Niyə tanımağı (məifəti) tapmaqdan əvvəl qeyd etmişik? Çünki, dəin və öyük okeanda çox valıqla həyat süü. Lakin onlaın aasında olan valıqlaın hamısı insan həyatı üçün faydalı deyil. əzi valıqla vəhşi və təhlükəli, əziləi isə yaxşı və çox faydalıdıla. Əgə iz onlaı ii-iindən tanımamış, (məifətlə) onlaı ayıd etməsək, onlaın düzgün istifadəsindən məhum olaıq. Məhz u axışdan insan özündən agah olmaq üçün gəək öz atini aləmi ilə tanış olsun. O pislikləi və gözəllikləi i-iindən ayımaqla onlaın insan həyatına nə kimi xey və nə kimi şə əxş etməsini əldə edi. İlahinin gözəl nemətləi sonsuzdu və u nemətlədən ii də insan fitətində qoyulmuş həya (ismət) adlı xasiyyətidi. İlkin yaanışdan u gözəl sifəti ilə tanınan insanla İlahi dəgahda xüsusi məqam sahii olula. u sifət ilə zinətlənən insanlaın məqamı sözsüz ki, mələkləin məqamından qat-qat üstündü. Əgə Quani-kəimə nəzə salsaq göəik ki, Ulu Tanı iman gətimiş şəxsləə öyük-öyük müjdələ vei. Amma Allahın dininə iman gətiməyənlə isə ağı əzala xəədalıq olunula. elə i sual meydana çıxa ilə ki, iman gətiməklə həya (ismət) mövzusunun nə əlaqəsi va? / /Cava Çox öyük əlaqəsi va. İman özü insanın uhiyyəsində qəalaşan sifətdi. u sifət özü ütöv i məfhumdu. Onun zahii göünüşü insanın əməl və əftaında öz dəəcəsini üuzə vei. (Təcalla olu.) ütöv i məfhum i neçə hissələdən təşkil olunu. ütöv i vücud olan imanın fomasının tən yaısı həya, ismətdi. Necə ki, Allah əsulu (s. ə. a. v. s. ) uyumuşdu / /\"Həyası (isməti) olmayanın imanı da olmaz.” / /i halda ki, dünya və axiət səadəti insanlaa veilən müjdələ, xoşxəələ iman gətiməkdədisə u imanın da tən yaısı Peyğəmə təəfindən əyan olunmuş həyada, ismətdədi. u axımdan əgə iz iman əhli, yəni mömin olmaq istəyiiksə gəək qaaqcadan həyalı və ismətli olaq ki, dünya və axiət səadətindən məhum olmayaq. Allahın vediyi vədələ, müjdələ və xoş xəələ izim də halımıza şamil olsun. / /Pəvədigaın nəzəində ütün insanla, istə qadın, istəsə kişi, həyalı olmalıdıla. u sifəti təkcə qadına və ya təkcə kişiyə nisət veməklə kifayətlənmək olmaz. Çünki, u fəzilətli xasiyyət ütün əşə üçündü. Ümumi i məfhum va ki, ütün gözəlliklə, yaxşılıqla Allahdan və ütün pisliklə, çikinliklə isə insanın özündəndi. Deməli, Allahdan hə nə yaxşı şey istəniləsə o da Allahın əyəndiyi şey olasa, o şeyin həqiqi və mütləq sahii Pəvədigaın özüdü. Həya və ismət də gözəllik və yaxşılıq olduğu üçün unun əslini öz sahiindən istəyiik. Necə ki, əzəmətli \"Cövşən Kəi” duasında qeyd olunu \"Ey həya (ismət) istəyənə, həyanı (isməti) əxş edən...” Hə i şeyin qoyduğu təsi nəticəsində onun yaxşılığı, gözəlliyi və ya pislik və çikinliyi məlum olu. iz həyalı və həyasız kəsləin əmməlləinə iət gözü ilə nəzə salmalıyıq. / /\"Həyalı şəxs” / /1. Özü ilə yanaşı ütün valıqlaın Allahdan olmasını dək edən kəs; / /2. Yaadılışda özünün zəif və aciz olduğunu dək edən kəs; / /3. Vəzifəsinin əndəçilikdə olduğunu dək edən kəs; / /4. İlahinin onun üzəinə qoyduğu vaci əməlləi ica edən kəs; / /5. Günahladan və haamladan uzaq qaçan kəs; / /6. İlahi qanunlaın ictimaiyyətdə ica olunması üçün zəminə (şəait) yaadan kəs; / /7. Xalqı haqqa və doğu yola dəvət edən kəs; / /8. Özünün qüdəti olduğu halda digələinə, xalqa hakim olduğu halda isə xalqa zülm etməyən kəs; / /9. i kəsin ona göstədiyi etimadı doğuldan, xalqa hakim olduğu zaman xalqın etimadını doğuldan kəs; yəni hə iki halda xəyanətka olmayan kəs; / /10. Nəhayət, hə vaxt günah ilə, haam işlələ üzləşdikdə özünü Allahın hüzuunda göən kəs. / / /\"Həyasız şəxs” / /1. Özünün və digə valıqlaın Allahdan olmamasını düşünən kəs; / /2. Yaadılışda özünün güclü olmasını ilən kəs; / /3. Özünü əndə ünvanında göməyən kəs; / /4. Allahın onun üçün təyin etdiyi vaci əməlləi yeinə yetiməyən və iləəkdən u əməlləi tək edən kəs; / /5. Hə növ günah ilə üzləşdikdə günahı iləəkdən həyata keçiən kəs; / /6. İlahi qanunlaın ictimaiyyətdə ica olunmasının qaşısını alan, ona qadağa qoyan kəs; una nümunə kimi ota məktələdə və i çox ictimai yelədə tətiq olunan hica qadağası; / /7. Xalqın haqqdan uzaq düşməsi və insanlaın mənəviyyatının kolanması üçün plan hazılayan kəs; / /8. Qüdət və fiziki gücə malik olduqda aşqalaına və xalqa hakim olduğu halda xalqına zülm edən kəs; / /9. i kəsin ona göstədiyi etimadı doğultmayan, ona xəyanət edən, hakim olduğu halda isə xalqın etimadını doğultmayı xalqa xəyanət edən kəs; / /10. Nəhayət, hə vaxt günah işlələ, haamlala üzləşdikdə özünü Allah hüzuunda göməyəək həqiqətdən qafil olan kəslə. / /Əziz oxucula u mövzunu mütaliə etdikdən sona \"həyanın” insan üçün nə dəəcədə vaci olmasını özünüz dəyələndiin. u yazı Müqəddəs İlahi Kita və Əhli-eyt (ə) maaifinə əsaslanaaq aciz və zəlil əndə təəfindən qələmə alını. / /İlahi! izləi hə iki dünyada ismətlilələ igə məhşu et! / /Amin Ya əəl-aləmin! / Hacı Elçin