Axİrət Aləmİnİn mərhələlərİ HANSILARDIR?

Axiət aləminə aid olan i sıa mövzuladan sona onun məhələləi haqda danışmaq münasi oladı / /1- Ölüm /Ölüm uhun təmamilə ədəndən ayılmasına deyili ki, hə i insan müxtəlif xəstəliklə, hadisələ və s... səələdən u dünyadan köçəcək və dünyada etdiyi əməlləə göə Allah qaşısında hazı olacaqdı. /i sıa əvayətləə əsasən ölüm, mö\'min və yaxşı əməl sahiləi üçün asan, kafilə və günahkala üçün isə çətin və ağı olacaqdı. /Kafilə və qey aləmini inka edənlə ölümü aadan gedi məhv olmaq kimi qələmə vei, mö\'minlə və saleh əndələ isə onu məhv olmaq deyil, əksinə əədi yaşayışa qovuşmaq ililə. / /2- Qə /uhu ədənindən çıxmış insan qüsl, kəfən və s... işlədən sona qədə dəfn olunu. /Kafi, müşik və günahkala üçün qə sıxıntısı ən qoxulu və dözülməz hadisələdən ii sayılı. /İstə müsəlman, istəsə də qeyi-müsəlman üçün qə məsələləindən ii də münki və nəkiin ölüdən i sıa sualla souşmasıdı. Onla qədə olan insandan Allah, peyğəmə, müqəddəs kita, İmam və s... məsələlə haqda sual edəcəkdi. / /3- əzəx /əzəx aləmi Qiyamət gününədək mö\'minlə və kafiləin qalacağı müvəqqəti i yedi ki, mö\'minlə Qiyamət gününədək oada cənnətə oxşa müvəqqəti yedə, kafilə isə cəhənnəmə oxşa i yedə qalacaqla. /u aləm dünya həyatı ilə Axiət aasında olan ayılıq və oşluğu dolduduğu üçün «əzəx» adlanmışdı. / /4- Qiyamət /«Qiyamət» sözü ayağa qalxmaq və diçəliş mə\'nasını daşıyı. Qu\'ani-kəimdə u gün «Yəvmud-din» (cəza və mükafat), «Yəvmul-axi» (son gün), «Yəvmul-həsət» (Həsət günü,) «Yəvmul-üs» (çətin gün) və «Yəvmə tuləs-səai» (pədələin kənaa gedi, siləin aşka olduğu gün) kimi adlala yad edilmişdi. /Qu\'ani-kəimin uyuduğuna göə iki dəfə İsafilin vasitəsi ilə şeypu çalınacaq. /iinci dəfə çalınanda yedə və göylədə olan canlı valıqla öləcək və ununla da Qiyamət günü aşlanacaqdı. /Şeypu ikinci dəfə çalındıqda isə ölmüş canlıla i daha diiləcək və Allah hüzuunda dayanacaqla. Qu\'ani-kəimdə oxuyuuq /«İsafil şeypuu çalacaq və Allah istədiyi kəslədən aşqa göylədə və yedə olan ütün canlıla öləcəkdi və sona i daha şeypu çalındıqda, insanla ölümdən ayılaaq (məhşəə) axacaqla.» /Qiyamət gününün necə ağı və dəhşətli olduğunu diqqətinizə çatdımaq üçün i neçə ayəni qeyd ediik /«ağışlayan va mehian Allahın adı ilə. Ey insanla! əinizdən (qoxu) pəhizka olun ki, şühəsiz Qiyamət gününün zəlzəlzsi çox öyuk i Hadisədi. O gün ütün südveən anala qoxudan öz köpələini unudacaq və ütün hamilə qadınla uşaqlaını salacaqla. /O gün xalqı məst halda göəcəksən, haluki onla məst deyil və lakin Allahın əzaı şiddətlidi.» / /Nəql olunmuş əvayətə əsasən, u ayələ «ənil-müstələq» döyüşündə Həzət Peyğəməə (s) nazil oldu. Peyğəmə onu müsəlmanla üçün oxudu və onla qoxudan ağlayaaq pəişan oldula. /hamılıqla o günün şəindən Allaha pənah apaııq. /5-Qədən qalxmaq /Həzət İsafilin çaldığı ikinci şeypudan sona əvvəldən dəfn olunmuş insanla öz qələindən qalxacaq və etdiyi əməlləin hesaını göəcəklə. /Qu\'ani-kəim u haqda uyuu /«(Onla) qələdən çıxaaq həşəatla kimi məhşəə səpələnəcəklə.» /6-Əməlləin hesalanması /Qu\'ani-kəimin uyuduğuna əsasən, Qiyamət günündə zəə qədə də olsa, yaxşı və pis əməllə ölçüləcək və onlaın hə ii üçün sava və cəza veiləcəkdi. /əvayətlədən elə aşa düşülü ki, yaxşı əməlləi atıı daha çox sava almaq üçün Həzət Peyğəmə (s) və onun pak ailəsinə salavat göndəmək, («Allahummə səlli əla Muhəmmədin və Ali Muhəmməd»)-sözünü demək, həmçinin xoş əxlaqlı olmaq çox faydalıdı. /u məhələdə əməlləin ölçülü hesalanması üçün i sıa şahidlə şəhadət veəcəkdi. Qu\'ani-kəimin ayələindən istifadə olunduğu kimi, Qiyamət günündə şəhadət veənlə aşağıdakıladan iaətdi /iinci Allah-təala; /İkinci İslam ümmətinin peyğəməi; /Üçüncü İnsanın ədən üzvləi; /Dödüncü Mələklə; /eşinci Ye; /Həmçinin Qu\'ani-kəimdə qiyamət günündə İslam ümməti, əməllə kitaı və əməlləin şəhadət veməsi aədə də söz açılmışdı. /7-Əməllə kitaının veilməsi /Axiət aləminin həyəcanlı məhələləindən ii də insanlaa əməllə kitaının veilməsidi. /u kita insana sağ təəfdən veiləsə onun cənnətə, sol təəfdən veiləsə, cəhənnəmə kedəcəyi mə\'lum olacaqdı. /İnsanlaın ütün yaxşı və pis işləi u kitada yazılı halda təhvil veiləcəkdi ki, Qu\'ani-kəimdə u haqda elə uyuulu /«Onla deyələ Vay olsun izə! u nə cü kitadı ki, izim ütün kiçik və öyük əməlləimizi (unutmamış) və saxlamışdı!.» / /8-Siat köpüsü /Axiət aləminin ən qoxulu məhələləindən ii də ütün insanlaın siatdan keçməsidi. Siat yeddi dayanacaqdan iaət i köpüdü. u dayanacaqla aşağıdakıladan iaətdi /iinci əhm (qohum-əqəa ilə yaxşı aitə), əmanət və mə\'sumlaın vilayət və İmaməti; /İkinci Namaz; /Üçüncü Xüms və zəkat; /Dödüncü Ouc; /eşinci Həcc; /Altıncı Təhaət və təmizlik; /Yeddinci Məzalim (haqqun-nas və yaxud xalqın hüquqlaı); /Məyəm suəsinin 70-ci ayəsinə əsasən, ütün insanla u siat köpüsündən keçməli, amma günahkala siat üzəində üdəyi Cəhənnəmə düşəcəklə. /Sadaladığımız yeddi dayanacağın hə iində insandan u əməlləin yeinə yetii-yetiməməsi souşulacaq, onlaı yeinə yetimişsə tez keçəcək, əks təqdidə isə ayağı üdəyəcəkdi. Amma mö\'min şəxslə u köpünü i göz qıpımında keçəcəklə. / /9-ehişt ya Cəhənnəm /Axiət aləminin sonuncu və əədi məhələsi cənnət və ya cəhənnəmdən iaətdi ki, cənnət yaxşı əməl sahiləi olan mö\'minlə, cəhənnəm isə müşik və kafilə üçün əədi i yedi. /Məşhu alim Şeyx Səduq (.ə) u aədə deyi /«Cənnət haqda əqidəmiz elədi Həqiqətən cənnət əədilik və sağlamlıq evidi. Oada ölüm, qocalıq, xəstəlik, ziyan və fanilik yoxdu...həmçinin cənnətdə Heç i qəm-qüssə, hacət və yoxsulluq olmayacaq. Cənnət ehtiyacsızlıq və səadət evidi.» /Cəhənnəm Haqda olan əqidəmiz isə elədi Həqiqətən cəhənnəm zillət evi olu küf və günah əhlindən intiqam alınmaq yeidi ki, yalnız küf və şik əhli oada əədi olaaq qalacaqdı.» / /AXİƏT ALƏMİ AƏDƏ İ NEÇƏ SÖZ /1-Mə\'lum olduğu kimi, dünyada yaxşı əməl sahii olan mö\'minlə əədi olaaq cənnətdə, kafilə və müşiklə isə əədi olaaq Cəhənnəmdə qalacaqdı. Amma günahka müsəlmanla müvəqqəti cəhənnəm əzaından sona Cənnətə apaılacaq və əədi olaaq oada qalacaqla. /2-Şəfaət i şeyin digə i şeyin kənaında dumasına deyili. İmtahandan iki almış şagidə i qiymət əlavə edəək üç qiymətlə müəllim təəfindən edilən u hömət, şəfaət üçün ən yaxşı i misaldı. /izim əqidəmizə əsasən qiyamət günü peyğəmələ, İmamla, alimlə, şəhidlə və salehlə, ə\'zi günahka əndələə şəfaət edəcək və eləliklə Allah-təala onlaın təqsiindən keçəcəkdi. Qu\'ani-kəimdə oxuyuuq /«Qiyamət günü Allahın izn vediyi və sözləini əyəndiyi şəxslədən aşqa heç i kəsin şəfaəti fayda veməz.» /Qeyd etmək lazımdı ki, şəfaət heç də səhlənka, müqəssi və u kimi digə şəxsləə aid olmayı, yalnız məxsus insanla üçün Allah izni ilə həyata keçəcəkdi. /3-Müsəlman məzhələi aasında olan ixtilafladan ii də «v\'əd» və «və\'id» məsələsidi. «Və\'d» sava və xeyi, «Və\'id» isə əza və cəza üçün işlədili. izim əqidəmizə əsasən Allah-təala heç vaxt öz və\'dinə yalançı çıxmaz. /Necə ki, Qu\'ani-kəimdə uyuu /«u Allah və\'didi və Allah heç vaxt öz və\'dinə yalançı çıxmaz, lakin xalqın çoxu undan agah deyildi.» / /Lakin və\'id (cəza və əza və\'dəsini) yeinə yetii-yetiməməkdə ixtiya sahiidi. Yə\'ni Allah-təala i şəxs və ya i millət üçün və\'id (cəza və əza və\'di) veəsə, u və\'dinə əməl edi-etməməsi öz ixtiyaındadı. Necə ki, Qu\'ani-kəimdə uyuu /«Göylədə və yedə olan hə i şey Allaha məxsusdu, o istədiyini ağışlaya və istədiyinə əza veə və Allah ağışlayan və mehiandı.»[128] /Pəvədigaa! izə həqiqi İslam maaifinə yiyələnməkdə yadımçı ol və icə an da izi qəflətdə saxlama! İlahi Amin. /Zumə suəsi, ayə.73 / /«Tövə» suəsi, ayə.68 /«Ə`af» suəsi, ayə 49 /«Zəlzələ» suəsi, ayə 7-8 / «Munafiqun» suəsi, ayə 10 /«Əl-mizan təfsii», 7-ci cild;«Yasin» suəsi, ayə.78-79, /«Əl-mizan təfsii», 20-ci cild; «3əlzələ» suəsi. /«Yasin» suəsi, ayə.65 /«Məyəm» suəsi, ayə.40 /«Əlaul-hadi əşə»,7-ci fəsil, səh.105 / Qu\'ani-kəimin Mö\'minun suəsinin 100-cü ayəsi, həmçinin i sıa əvayətlədə əzəx aləmi haqda danışılmışdı. / Zumə suəsi, ayə.68 / «həcc» suəsi, ayə.1-2 / Qəmə suəsi, ayə.7 / 3əlzələ suəsi / u aədə Həcc suəsi, ayə.17, Nisa suəsi, ayə.41, Nəhl suəsi, ayə.89, Nu suəsi, ayə.24, Qaf suəsi, ayə.21 və 3əlzələ suəsi, 4-5-ci ayələə axa iləsiz. / u aədə əqəə suəsi, ayə.143, Kəhf suəsi, ayə.49, Ali İman suəsi, ayə.30 axa iləsiz. / Kəhf» suəsi, ayə,49 / «Əl-e\'tiqadat fi dinil-İmamiyyə» səh.53-54 / «Qəvaidul-əqaid» səh.149 / «Taha» suəsi, ayə.109 / «um» suəsi, ayə.6. / «Ali iman» suəsi, ayə.129.