Xanım Məsumeyi Kübra kimdir?
Atası yeddinci İmamımız İmam Museyi Kazimdi (ə) / / Anası Nəcmə xatundu. Qadaşı, səkkizinci İmamımız Həzəti zadı (ə). / /Anadan olma taixi Hicətin 173-cü ili (miladi 795) zilqədə ayının 1-də Mədinə şəhəində dünyaya göz açmışdı.Elə uşaq ikən atası İmam Museyi Kazim, Aasi xəlifəsi Haunun zindanında şəhid edilmiş və undan sona qadaşı İmam zanın(ə) himayəsi altında öyümüşdü. / /Ad və ləqələi Əsl adı Fatimə, məşhu ləqəi isə Məsumədi. \"Kəimeyi Əhli-eyt\" kitaından veilən mötəə sənədə əsasən ona u ləqə günahsız və məsum olduğu üçün veili.Xanımın aşqa ləqələi də vadı. Tahiə, Həmidə, əə, əşidə, Təqiyyə, Nəqiyyə, əziyyə, Məziyyə, Seyyidə, Üxtü-za. (\"Ənvaul-muşəşəəyn\", cild 1, sə. 211)Yeddinci əsdə yaşamış sünnü alimi İn Covzi İmam Kazimin (ə) övladlaı aasında Fatimə adı ilə död qız uşağını qeyd etmişdi. / /1)Fatimeyi-Kua. 2)Fatimeyi-Suğa. 3)Fatimeyi-Vusta. 4)Fatimeyi-Uxa. /(\"Təzkiatul-xəvas\" , səh. 315 və \"ihaul-ənva\", cild. 48, səh. 137) / /Qeyd etmək lazımdi ki, Fatimeyi-Kua, həmin həzəti Məsumədi. Qəi İanın Qum şəhəində yeləşi. Fatimeyi-Suğa isə, ii-Heyət adı ilə tanınmışdı. Müqəddəs məzaı, akı şəhəindədi. (\"ihaul-ənva\", cild 48, səhifə 317) Fatimeyi-Uxa, taixdə İmam acısı ləqəi ilə tanınmışdı.O,İanın əşt şəhəində dəfn olunu. (\"ihaul-ənva\" cild-48, səhifə 286 və 317) Sitti-Fatimə ləqəi ilə tanınmış Fatimeyi-Vustadı. Qəi İanın İsfəhan şəhəində yeləşi. Fatimeyi-Məsumə acılaı aasında ən öyüyü olduğu üçün, Fatimeyi-Kua adlanı. / /İana səfəi /Hici qəməi 200-cü ildə (miladi 823) İmam za (ə) Aasi xəlifəsi Məmunun təkid və təhdidindən sona, qohum-əqaasız Məvə təəf getməyə məcu oldu. Qadaşından ayı düşən Məsumə, i müddətdən sona onu gömək üçün acı-qadaşlai və yaxın adamlaından iaət i dəstə ilə Xoasana təəf yola düşü. Keçdikləi ütün məntəqələdə camaat onlaı öyük coşqu və təntənə ilə qaşılayı, məhəət göstəidilə. Kəəla qəhəmanı Xanım Zeynə (s.ə), qadaşı İmam Hüseynin (ə) haqqını müdafiə etdiyi kimi, u xanım da qadaşı İmam zanın (ə) Məmun təəfindən məuz qaldığı zülmündən, sügün olunduğundan və Məmunun Əhli-eytə qaşı olunan hiyləgəliyini ifşa edidi. Kavan, Savə şəhəinə çatdıqda qaaqcadan hazılanmış i dəstə məmu kavana hücum edi, ütün kişiləi şəhadətə yetiidilə. i əvayətə əsasən, hətta Xanım Məsuməni (s.ə) zəhələyilə. Hə-halda o, ya çoxlu qəm-qüssədən, yada zəhələnmə nəticəsində xəstələni Xoasana gedə ilmi. / /Qum şəhəinə gəlişi /Xoasana gedə ilmədiyini göən Xanım Məsumə(s.ə) ətafındakıladan Savədən Qum şəhəinə qədə olan məsafəni öyənəndən sona, uyudu \"Məni Qum şəhəinə apaın. Atamdan eşitdim ki, Qum şəhəi şiələimizin şəhəidi\". / /Qumun alimləi və ağsaqqallaı u sevindiici xəəi eşidi, onu qaşılamağa çıxdıla. əvayətə göə, camaat atli və ya piyada onun kəcavısini dövəyə aldıla. Kəcavəsini daşıyan dəvənin cilovundan tutu, çəkən şəxs Əşəi qəiləsinin öyüyü Musa in Xəzəc idi. / /Xanım Məsumə (s.ə) hici qəməi taixi ilə 201-ci ildə (miladi 824) əiul-əvvəl ayının 23-ü Qum şəhəinə daxil oldu. O, indiki Mi meydanı adlanan yedə Musa in Xəzəcin evinin qapısında kəcavədən eni və evində qonaq qalı. 17 gündən atıq qalmadığı həmin evdə vaxtını demək ola iadətlə keçimişdi. Həmin ye hal-hazıda eytun-nu (Nu evi) adı ilə tanını və nəzdində qızla Sitiyyə mədəsəsi və ziyaətgahı təşkil edi. / /Vəfat taixi /əvayətləə göə, Xanım Məsumə (s.ə) hici qəməi taixi ilə 201-ci ilin (miladi 824) əius-sani ayının onu və ya on ikisi qadaşı İmam zanı (ə) gömədən qüətdə öyük qəm-qüssə ilə dünyasını dəyişi və şiələi matəmə qəq edi. / /Qumun əhalisi xanımı dəfn etmək üçün aulan ağına apadıla. Qəi hazı olandan sona, xanımın kim təəfindən dəfn edilməsi aəsində təəddüd yaandı. u anda qilə səmtindən üzləinə niqa ağlamış iki atlının süətlə onlaa təəf yaxınlaşdığı ğöündü. Onla cənazəyə namaz qılandan sona, ii qəin içəisinə daxil oldu və o iisi isə cənazəni götüü ona vedi. Hə ikisi dəfn məasimini aşa çatdıı,kimsə ilə danışmadan atlaına mini oadan uzaqlaşdıla. / /Həmin iki nəfəin kimliyi oadakılaa məlum olmasada, Allahın iki höccəti İmam za (ə) və oğlu İmam Cavad (ə) olması ehtimalı veili. (\"Taixi Qum\" səhifə -213) (\"ihaul-ənva\". cild-48 səhifə -290) / / əvayətləə ğöə məsumun ədəni məsum şəxsin əli ilə dəfn olunmalıdı. Necə ki, Xanim Fatimeyi-Zəhanı (s.ə) İmam Əli (ə) və Həzəti Məyəmi (s.ə) oğlu Həzəti İsa (ə) dəfn etmişdi.(\"Usuli-kafi\" cild-1. səhifə 459) / /Həmin məasimdən sona Musa in Xəzəc Xanım Məsumənin (s.ə) qəi üstündə qamış həsilə i kölgəlik düzəldi. / /Şiə məzhəinin öyük alimi şəhid Mütəza Mütəhhəidən souşula. Niyə ustadlaınız içəisində Əllamə Təətəaiyə xüsusi ehtiam göstəisiniz? uyuu \"Çünki, amazan ayında Əllamə Təətəai oanı ziyaət etmədən evinə gedi ifta etməzdi”. / /Əslən Azəaycanlı olan məhum Əllamə seyyid Məhəmməd Hüseyn Təətəai, həmişə xanımın ziyaətgahına daxil olanda, dizləini yeə qoyu, qapısından öpədi. / /İmam za (ə) uyuu \"Qum şəhəində acımı ziyaət edən, məni ziyaət edi\". (\"Nasixut-təvaix\" cild-3, səhifə -68) /İmam Cavad (ə) uyuu \"iim Məsuməni ziyaət edən, Cənnətə gedə.\" (\"Kamiluz-ziyaət\" səhifə -338)