QURANDA ƏQL VƏ TƏFƏKKÜRÜN FƏZİLƏTİ BARƏDƏ NƏ DEYİLİR?
Əql - Quanda dək etmək qüvvəsi və həqiqətləi tanıyan vasitədi. \"Lakin aəsində düşünü aşa düşdükdən sona (öz dünyəvi məqsədləinə göə) onu iləəkdən (işləinin çikinliyini ilə-ilə) təhif edidilə”. (\"əqəə” 75). / / \"Ey kita əhli, nə üçün İahim aəsində müahisə edisiniz? (Sizlədən hə iiniz deyi ki, o izim dinimizdə olu), haluki Tövat da, İncil də yalnız ondan sona nazil olmuşdu! Heç düşünmüsünüz?!” (\"Ali-İman” 65). / / \"Ey iman gətiənlə, özünüzdən aşqasını özünüzə sidaş dost etməyin. Onla sizin aənizdə heç i fitnə-fəsaddan çəkinmi və əziyyətə düşməyinizi çox istəyilə. Düşmənçilik (elə) ağızlaından (sözləindən) əllidi və sinələində gizlətdikləi daha öyükdü. Əgə düşünüsünüzsə, iz sizin üçün (onlaın halının) nişanələi(ni) əyan etdik”. (\"Ali-İman” 118). / / \"Dünya həyatı oyun və əyləncədən aşqa i şey deyildi və şühəsiz, axiət evi təqvalıla üçün daha yaxşıdı. Heç düşünmüsünüz?” (\"Ənam” 32). / / \"Həqiqətən iz onu əəcə i Quan (oxunan və əə dilində olan kəlmələ) şəklində nazil etdik ki, əlkə (onun uca maaifi aədə) düşünəsiniz və ağılla dək edəsiniz”. (\"Yusif” 2). / / \"Həqiqətən iz sizə (və taix oyu olacaq ütün gələcək insanlaa) içində sizin üçün (dinin hökmləini, əxlaqi dəyələi və müxtəlif ilikləi) xatıladan i kita nazil etdik, heç düşünmüsünüz?!” (\"Əniya” 10). / / \"Dedi \"elə isə, əs siz Allahın yeinə sizə heç i xeyi-ziyan yetiməyən şeyəmi iadət edisiniz?!” Tfu həm sizə, həm də Allahın yeinə iadət etdikləinizə! Heç düşünmüsünüz?!” (\"Əniya” 66-67). / / \"Və deyələ \"Əgə iz (həqiqətən,) eşitsəydik, ya düşünsəydik, əsla yana Cəhənnəm odunun əhli züməsində olmazdıq”. (\"Mulk” 10). / / \"Şühəsiz, göyləin və yein yaadılışında, gecə ilə gündüzün i-iini əvəz etməsində, insanlaın xeyinə olaaq dənizdə həəkət edən gəmilədə, Allahın səmadan nazil etdiyi və vasitəsilə yei ölümündən sona diiltdiyi və müxtəlif növdən olan canlılaı onun (yein) hə təəfinə yaydığı suda, küləkləin (i təəfdən aşqa i təəfə) əsdiilməsində və göylə ye aasında təslim halda olan uludda (u yeddi şeyin hə iində) düşünən qövm üçün (Allahın tovhid, qüdət və hikməti aəsində) nişanələ vadı”. (\"əqəə” 164). / / \"Və ye üzündə i-iinin kənaında olan qitələ, üzüm ağlaı, əkinlə və i kökdən və müxtəlif köklədən olan xuma ağaclaı vadı ki, hamısı i su ilə suvaılıla və ununla elə, məhsul axımından onlaın əzisini əzisindən üstün ediik. Həqiqətən unda (yaadılışın u müxtəlifliyində) ağıllaını işlədən dəstə üçün nişanələ vadı”. (\"əd” 4). / /\"Göydən sizin üçün (yağış, qa və dolu şəklində) su nazil edən Odu. Sizin (istə yein altından, istə üstündən götüdüyünüz) içməli suyunuz ondandı və heyvanlaı otadığınız ağac və ot ondan iti. Onun vasitəsi ilə sizin üçün əkin, zeytun, xuma və üzüm ağaclaı və hə növ meyvə və məhsul itii. Doğudan da unda (u yaadılışda) düşünən i dəstə üçün (Onun tək olmasına və qüdətinə dai) i nişanə vadı”. (\"Nəhl” 10-11). / / / /\"Allah göydən (yağış, qa və dolu şəklində) su endidi və onun vasitəsi ilə yei (otlaı, dənləi və onlaın daxilindəki üşeymləi) ölümündən sona diiltdi. Doğudan da unda (u işdə) eşidən dəstə üçün (Allahın qüdət və hikmətindən) i nişanə vadı. Həqiqətən dödayaqlıla(ın yaadılışın)da sizin üçün (öyük) i iət vadı. Onlaın qaınlaında olandan mədədə yaı həzm olunmuş yeməklələ (onlaın damalaından axan) qanın aasından sizə içənləə xoş gələn xalis və təmiz süd içidiik. Xuma və üzüm ağaclaının meyvələindən (pak olmayan) məstedici mayelə və həmçinin gözəl və pak uzi alısınız. Həqiqətən unda (onlaın itmələi, məhsul vemələi və mənfəətləində) öz ağılını işlədən i dəstə üçün (Allahın qüdətinə və hikmətinə dai) nişanə vadı”. (\"Nəhl” 65-67). / / \"(Şimşəyi və) ildıımı qoxu və ümid üçün (vian olmaq qoxusu və yağışa olan ümid) sizə göstəməsi və göydən (yağış, qa və dolu şəklində) su nazil etməsi, onun vasitəsilə yei (yaxud itkilə üçün lazım olan maddələi) öldükdən sona diiltməsi də onun nişanələindəndi. Həqiqətən, unda (suyun nazil olması və itkiləin həyat tapmasında) düşünən i qövm üçün (Onun qüdət və hikmətinə dai) nişanələ vadı”. (\"um” 24). / /\"Səndən şəa və quma aəsində souşula, de \"O ikisində (onlaa mütəki olmaqda) öyük günah və insanla üçün (maddi) mənfəətlə vadı və onlaın günahı mənfəətləindən öyükdü”. Həmçinin səndən nə xəcləmələini souşula. De \"(Sizə) müyəssə olanı”. Allah öz ayələini sizə u cü açıqlayı ki, əlkə düşünəsiniz”. (\"əqəə” 219). / /\"O kəslə ki, ayaq üstə, otuduqlaı halda və öyüləi üstə (yatdıqlaı halda) Allahı yadlaına salı, göyləin və yein yaadılışı(nın siləi) aəsində fikiləşi (və qəlləi və ya həm qəl, həm də dilləi ilə deyi)lə \"Ey əimiz, unu (u əzəmətli aləmi) oş yeə yaatmamısan! Sən (faydasız və puç işlədən) pak (və uzaq)san (və ütün unla mütləq ali məqsəd, yəni ağıl sahiləi üçün vəzifələ müəyyənləşdimək və dünyada sava və əzaa layiq olmaq və onlaın axiətdə geçəkləşməsi üçündü). Odu ki, izi odun əzaından qou”. (\"Ali-İman” 191). / / eləliklə u ayələdən elə nəticə çıxatmaq ola ki, əql - ən gözəl minik, ən üstün vasitə, ən nulu çıağ, həqiqətləi dək edən məşəldi ki, insan onun vasitəsilə tövhidin ən dəyəli məsələləini aşa düşə və onun haqqında düşünə. Gəlin, Allahın u dəyəli nemətindən lazımlı qədə faydalanaq. / /(Efan saytına istinadən) DEYELE.og