“Allahın ərşİ” dedİkdə, nə başa düşülür?
Çox təəsüf ki, i çoxlaı Quanı dək etmək istəyən zaman onun i neçə yüz illik ömünə axmayaaq, həqiqi müəllimləi olan Peyğəməə (s) və İmamlaa (ə) müaciət etməmişdilə. Onu dək etmək üçün yanlış yollaa getmişdilə. Ona göə də əzi əhslədə süqut etmişdilə. Quan kəlmələindən olan \"əş”, \"Yədullah”, \"Liqaullah” haqqında da u cüdü. / /Əşin lüğətdə mənası elə i yedi ki, üzəində damı vadı. aşqa i mənası da səltənət və hökumət etməkdi. / /Əş sözü İslam məzhələində müxtəlif mənalala şəh edili. / /1. Müccəsimə adlı i qup u fikidədi ki, əş yeddi səmanın yuxaısında yeləşi. Taxta ənzəyi və sütunlaı yeddinci səmanın üzəindədi. Mələklə onu saxlayıla. Allah da onun yuxaısındadı. / /2. əzi təfsiçilə kitalaında yazıla ki, Allah aləmdəki valıqlaı xəlq etməmişdən əvvəl uludlaın aasında idi və əşi də suyun üzəində olmuşdu. Allah onun yuxaısında yeləşi. u hədislədən gömək olu ki, unla Allahı cismaniləşdimişdi. / /3. i hissəsi isə u fikidədi ki, əşin xaici valığı mövcud deyildi. Əş səltənətə işaə edən i məsələdi. / /4. Əhli-eyt (ə) məktəi u fikidədi ki, əş - ütün hadisələin və işləin aşlanğıc nöqtəsi olan məqam və məhələdi. O şey ki, yeə enə, o şey ki, ondan xaic ola, o şey ki, ondan yuxaı qalxa - hamısını ilə, haada olusa-olsun o sizinlədi. Allah hə şeyi göəndi. \"Göyləi və yei altı gündə (yaxud altı gecə-gündüzdə, yaxud altı məhələdə) yaadan, sona taxta (valıq aləminin hökmanlıq və idaəçilik taxtına) hakim olan Odu. O, həm yeə giəni (sulaı, ölüləi, dəfinələi, kökləi və heyvanlaı), həm yedən çıxanı (heyvanlaı, itkiləi, ulaqlaı və mədənləi), həm göydən enəni (mələkləi, səma kitalaını, ilahi təqdiləi, planetləin nulaını, şimşək və yağışlaı), həm də göyə qalxanı (mələkləi, əndələin əməlləini, əzi cinləi və insanlaın uhlaını) ili. Haada olsanız, O, sizinlədi. Allah etdikləinizi göəndi”. (\"Hədid” 4). / /u məqam ütün aləmin tədi məqamıdı, həm də elm məqamıdı. u aləmdən əvvəl mövcud olmuşdu və ondan sona da mövcud olacaqdı. / /i nəfə İmam Sadiqə (ə) sual vei \"Onun əşi suyun üzəindədi” ayəsinin mənası nədi? Həzət (ə) uyudu Onun mənası haqqında nə deyilə? Həmin şəxs dedi Onla deyilə ki, əş suyun üzəində olmuşdu və Allah da onun yuxaısında qəa tutmuşdu. Həzət (ə) uyudu \"Yalan deyilə. Hə kim Allahın nəyinsə üzəində həml olunduğunu düşünüsə, Ona məxluqlaın sifətini nisət veidi. Həmin şəxs qəul etməlidi ki, u nəzəə göə Allahı həml edən məxluq Allahdan daha güclüdü deməkdi”. / /İlahi əş izim hə i işimizdən və hə i əftaımızdan, yedə və göydə aş veənlədən və ütün aləmdən xəəda olan i məqamdı. / / (Teyan/ Deyele.og)