\"BƏDNƏZƏR\" HƏQİQƏTDİR YOXSA XÜRAFAT?

ədnəzəi əqli, elmi və nəqli yolla isat etmək mümkündü. / /Əqli yolla isatı / /Əql axımından ədnəzə inka olunmu, necə ki, əzi muasi alimlə etiqad edilə ki, gözdə olan gizli hipnoz qüvvəsi va və o qüvvənin vasitəsi ilə i çox işləi yeinə yetimək ola, həmçinin, çalışı səy göstəməklə o qüvvənin imkan daiəsin genişlətmək mümkündü. Hipnoz vasitəsi ilə oyaq insani yatızdımaq gözdə olan u qüvvə vasitəsi ilə həyata keçiili. / /Elmi yolla isatı / /Laze şuası gözlə müşahidə olunmayan i şuadan iaətdi, lakin silah vasitəsi ilə həyata keçiilməsi çətin olan i çox işləin öhdəsindən məhaətlə gəli. Muasi dövümüzdə kəsmədən, qan çıxatmadan cəahiyyə əməliyyatı u yolla ica olunu və u sahədə gedən inkişaf göz qaşısındadı, haluki iz insanla o cihazdan çıxan şualaı gözlə gömüük, lakin insan cismindəki qoyduğu təsii müşahidə ediik. /Gözdə olan qüvvənin qaşı təəfə təsii gözdə olan dalğala vasitəsi ilədi. Göz vasitəsi ilə müsət və ya mənfi təsi göstəən insanla hə dövdə olu. Çox insanla onlaın qüvvə vasitəsi ilə göstədikləi təsii öz gözləi ilə şahidi olula. / /Nəqli yolla isatı / /Allah-taala \"Yusif\" suəsinin 67-ci ayəsində uyuu \"(Yəqu) dedi \"Oğullaım! (Misiə) eyni i qapıdan giməyin, ayı-ayı qapıladan daxil olun (sizə göz dəyməsin). ununla elə, mən Allahın qəza-qədəini sizdən heç i şeylə dəf edə ilməəm. Hökm yalnız Allahındı. Mən ancaq Ona təvəkkül etdim. Qoy təvəkkül edənlə də ancaq Ona təvəkkül etsinlə!”\" /Ayədə Yaquun (ə.s) oğullaına olan nəsihətinin təfsiində, Şiə və sünnü alimləinin çoxu ittifaq edilə ki, nəsihətdən məqsəd ədnəzədən qoxu idi. Yusifin (ə.s) qadaşlaı Yusif qədə olmasa da gözəl və heyətli idilə, həçinin hamisi i atadan idilə. Yaqu (ə.s) oğlanlaına nəzə dəyməsindən qoxudu. Hamısı i qapıdan daxil olakən, insanlaın onlaa həsəd apamağından, pis niyyətlə nəzə edəcəyindən naahat oludu. una göə nəsihət edi ki, i qapıdan daxil olmasinla, müxtəlif apıladan daxil olsunla. O zaman Misiin 4 ii qapısı va idi. Daha geniş məlumat üçün Şeyx Nasi Məkaim Şiazinin \"Təfsiul-əmsəl\", Şeyx Təəisinin \"Məcməul-əyan\", sünnü müfəssii olan Fəxi azinin \"Təfsiul-kəi\" və digə təfsi kitalaına müaciət etmək ola. /Həmçinin \"Qələm\" suəsinin 51-ci ayəsində uyuu \"(Ya Peyğəmə!) Həqiqətən, kafilə Quanı eşitdikləi zaman (sənə olan həsədləindən və qəzələindən dolayı) az qala səni gözləi ilə yeyələ. Onla (sənin aəndə) \"O divanədi!” – deyilə.\" /Məhum Əllamə Təətəai (.a) məşhu \"Təfsiul-mizan\" təfsi kitaında u ayənin təfsiində uyuu \"Az qala səni gözləi ilə yeyələ\" kəliməsində məqsəd, təfsi alimləi dediyi kimi \"ədnəzədi\" (əə dilində ədnəzəə \"isaətul-eyn\" deyili). ədnəzə nəfsani təsiə malik olan i qüvvədi və inkaı üçün əqli dəlil yoxdu, həmçinin o aədə hədislə vaid olu, o hədisləin inkaına macal yoxdu. (Təfsiul-mizan. \"Qələm\" suəsinin 51-ci ayəsinin təfsii) /ədnəzə dəyməsinin qaşısının alınması və toxunmaması üçün Şiə və sünnü təfsi alimləi u ayənin oxunmasını qeyd edilə. / /Daha geniş məlumat üçün Şeyx Nasi Məkaim Şiazinin \"Təfsiul-əmsəl\", Şeyx Təəisinin \"Məcməul-əyan\", sünnü müfəssii olan Fəxi azinin \"Təfsiul-kəi\" və digə təfsi kitalaına müaciət etmək ola. / /Hədisləə gəldikdə isə u mövzuda istə sünnü, istəsədə Şiə mənələində çoxlu sayda hədislə movcuddu. Onladan i neçə nümünə /1- Əsma inti Umeys dedi \"Ya əsulullah (s.a.a.s) Cəfəin oğlanlaına nəzə toxunu, onlaı \"uqya\" (ovsun) edim ? Həzət (s.a.a.s) uyudu əli. Əgə qədəi (qəza-qədəi) i şey qaaqlayasa, göz qaaqlaya (yəni ədnəzə).\" /Mulahizə ədnəzədən qounmağa və ya qounmaq üçün dua oxumağa əə dilində \"istiqa\", \"uqya\" və ya \"təviz\" deyilə. Azəaycan dilində u kəlmələə məna veən munasi digə i kəlimə tapa ilmədiyim üçün ovsun kəliməsindən istifadə etmişəm. /2- İmam Əli (ə.s) nəql olunu \"Peyğəmə (s.a.a.s) Həsən və Hüseyni (ə.s) \"uqya\" etdi.\" /3- İmam Əlidən (ə.s) nəql olunu \"Göz (ədnəzə) haqdı, gözdən qounmaq da haqdı.\" /\"Təfsiul-əmsəl\" cild 18, \"Qələm\" suəsinin 51-ci ayəsinin təfsii. /4- Həzət Peyğəmədən (s.a.a.s) nəql olunu \"Həqiqətən göz haqdı, göz yuxaıda olanı alçalda (aşağı endiə).\" /5- Nəql olunu Cəail (ə.s) Həzəti asulullaha (s.a.a.s) dua etdi \"Allahın adi ilə səni ütün həsədli gözlədən qouyuam, Allah sənə şəfa vesin\". /\"Məcməul-əyan\" cild 5, \"Yusif\" suəsinin 67-ci ayəsinin təfsii. /6- Peyğəmə (s.a.a.s) Ummu Sələmənin evinə daxil oldu. Oda uşaq va idi (xəstəlikdən) şikayət edidi, dedilə -Ya əsulullah ona göz dəyi, uyudu -Onu \"istiqa\" etməmisizmi. (yəni qounması üçün dua etməmisizmi ?) /\"Təfsiul-kəi\" cild 18, \"Yusif\" suəsinin 67-ci ayəsinin təfsii. Müəllif sünnü alimi Fəxi azi. /Yuxaıda zik olunan hədislə Şiə və sünnü təfsi alimləi öz kitalaında əd nəzəin isatı üçün qeyd edilə. Məlumdu ki, i alim əgə i mətləi isat etmək istədikdə zəif hədisə isnad etməz, həmçinin zik etdiyi hədisləin səhih olu olmadığın aaşdıı sona yazı və hansının zəif və ya hansının səhih olmadığını vuğulayı. /Müctəhidləədə u mövzu ilə ağli sualla göndəili , öz əyləin ildiilə və heç ii u məsələni inka etməyi. uada onladan i neçəsini nümunə olaaq zik ediəm, amma gəək olasa, digələinin də nəzəin qeyd etmək ola. / /a) Ayətullah uzma Seyyid Sadiq uhaniyə göndədiyimiz sual /Əssəlamu aleykum və ahmətullah. ədnəzə düzdümü ? Ona inanmaq (etiqad etmək) səhihdi (ola) ? /Cava Hədislə onun (ədnəzəin) həqiqət olmasına dəlalət edi. \"ihaul-ənva\" kitainda Səfvan Cəmal İmam Sadiqdən (ə.s) nəql edi Əgə qəöləi açsaz, ölənləinizin çoxunu ədnəzədən öldüyün göəsiz. Göz (ədnəzə) haqdı. Peyğəmə (s.a.a.s) uyudu Göz (ədnəzə) haqdı, kim qadaşında olan i şeyə təəccülənsə Allahı zik etsin, əgə Allahı zik etsə ona zəə dəyməz.....və eləcə digə hədislə də va. /Taix 1433 cü il, 17 əcə. /8 iyun, 2012 ci il. / /) Aytullah uzma Şeyx İshaq Fəyyaz (Nəcəf elmiyyə hovzəsinin 4 öyük ələm müctəhidləindən iidi. Ayətullah Seyyid Xoinin öndə gedən tələələindən iidi) cavaında uyuu Təsi etməsi uzaq i göünüş deyil və ona etiqad etməyin eyi yoxdu. \"Qələm\" suəsinin 51, 52-ci ayələi ona (ədnəzəə) işaədi. /Taix 1433 cü il, 11 əcə. /2 iyun, 2012 ci il. / /c) Ayutullah uzma Seyyid Sadiq Şiazi əli, \"ədnəzə\" həqiqətdi. O haqda Quanda \"Qələm\" suəsin 51-ci ayəsi nazil olu....\"Mənhəcus-Sadiqeyn\" təfsiində 9\\390 hədis va Peyğəmə (s.a.a.s) məsciddə Quan oxuyumuş, çıxan zaman məscidin xaicində (yanında) i dəstə Ona axdıla, az qala (Peyğəməə) zəə vesinlə u zaman Cəail (ə.s) u ayə ilə nazil oldu, u ayəni oxudu və göz (ədnəzə) Ona təsi etmədi... i gün (Peyğəmə) əqidən (Mədinədəki öyük məzaliq) keçidi, uyudu u məkanda dəfn olunanlaın çoxu göz dəyməsinin (ədnəzəin) təsiindəndi. /Göz dəyməsini dəf (uzaq) etmək üçün u ayəni oxumaq təcuə olunmuşdu.