HƏdis nəql edənlər neçə qİsmdİR?

i şəxs həzət Əlidən (ə) uyduma hədislədən, xalq içində hədis edilən, ancaq i-iinə uyğun gəlməyən xəələ haqqında souşduqda o cava vedi / /İnsanlaın əlləindəki hədislə haqq və atildi, doğu və yalandı. əzisi i hökmü pozu, əzisinin hökmü ləğv edilmişdi. Ümumi olanı va, xüsusi olanı va. Eləsi va, mənası aydındı, eləsi va, şühəlidi, şəhə ehtiyac duyu. Hədis edən əzələmişsə, doğu hədis edə unutmuş, uydumuşsa, yanlış hədis edə. / /əsulullahın, Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, dövündə elə yalan hədis uydumuşdula. Minəə çıxı uyudu ki, söyləmədiyim sözü iləəkdən mənə isnad edən, mənim adıma yalan deyən adam cəhənnəmdəki yeini indidən hazılasın. / /Sənə död cü adamdan hədis gələcək, eşincisi yoxdu. O adam münafiqdi, özünü mömin göstəə, müsəlmanlaın etdikləini edə. Günahlaından çəkinməz, qaçmaz. iləəkdən əsulullaha yalan isnad edə. İnsanla onun münafiq i yalançı olduğunu ilsələ, sözünü qəul etməzlə, doğu saymazla. Amma xalq, əsulullahı, Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, gömüş, onunla söhət etmiş, eşitdiyini ildimişdi, deyə onun sözünü qəul edə. Allah münafiqləi olduqlaı kimi tanıtmış, hallaını olduğu kimi əlli etmişdi. Ona və soyuna salam olsun, Peyğəmədən sonaya qalan münafiqlə zəlalət İmamlaına – yalanla, öhtanla xalqı alova dəvət edənləə yaxınlaşmış, yanaşmışla. Onla da münafiqləi pis işləə yönəltmiş, uyuq sahii etmiş, ilikdə dünyanı əzi istisma etmişlə. Əslində isə insanla, Allahın qouduğu adamladan aşqa, uyuq sahiləiylə dünyada əaədilə. ax, u, o död ölüyün iidi. / /i də elə adamdı ki, Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, əsulullahdan i söz eşitmiş, fəqət olduğu kimi anlaya ilməmişdi. O sözdən şühəyə, xətaya düşmüş, amma ilə-ilə yalan deməmişdi. O sözü hədis edi, ona əməl edi. Deyi ki, mən unu əsulullahdan eşitdim. İnsanla onun hədisindəki yanlışı ilsəydilə, sözünü qəul etməzdilə. O da yanıldığını ilsəydi, o xəəi hədis etməzdi. / /Üçünçü adam; Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, əsulullahın i şey əm etdiyini eşitmişdi, fəqət sonadan (Peyğəmə) onu nəhy etmişdi. O adamınsa undan xəəi yoxdu. Yaxud i şeyi nəhy etdiyini eşitmişdi, haluki sona onu əm etmişdi. Amma o adam unu ilmi. Hökmü ləğv edəni yadda saxlamışdı, hökmü pozan sözü yadda saxlamamışdı. Həmin hökmün ləğv olunduğunu ilsəydi, onu tək edə, hədis etməzdi. Müsəlmanla da ondan eşitdikləi sözün hökmünün ləğv olunduğunu ilsəydilə, o sözü tək edədilə. / /i də dödüncüsü va ki, nə Allaha yalan isnad edə, nə əsuluna, Allahdan qoxu, əsulullahın qədini iləək yalana nifət edə, şühəyə düşməz. Nə eşitmişsə, eşitdiyi kimi yadda saxlamışdı. Nə hədis edəsə, eşitdiyini hədis edə. O sözə nə i şey qata, nə də ondan i şey əksildə. Hökmü ləğv edən sözü ilə, ona əməl edə. Hökmü ləğv edəni tanıya, ondan çəkinə. Hökmü xüsusi və ümumi olanlaı tanıyı, hə şeyi yeli-yeinə qoyu. İzaha ehtiyacı olanla açıq-aydın olanı i-iindən ayıa ili. / /Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, əsulullahın iki yönlü söz deməyi də olmuşdu. i söz söyləmişdi ki, i şeyə və i vaxta məxsusdu, i söz də söyləmişdi ki, hamıya və hə vaxta aiddi. Nöqsan sifətlədən münəzzəh olan Allahın, əsulullahın u sözdəki məqsədini ilməyən unu eşitdikdə, ona tamamilə aşqa məna veə. / /Allahın səlatı Ona və soyuna olsun, əsulullahın səhaəsinin heç ii ondan i şey souşmaz, i şey öyənməzdi. una göə də, i çöl əəinin, i qəiin gəli i şey souşmasını, veəcəyi cavaı eşidi yadda saxlamağı gözləyidilə. Mən isə elə deyildim, souşadım, sözünü yadda saxladım. / /ax, insanlaın ziddiyyətləə duşmələi, hədisləində ziddiyyət meydana çıxaan səələ u üzdəndi. / /İmam Əmiəl-möminin (ə); \"Nəhcül-əlağə\"dən.