Həzrət Məhdİnİn (ə) qeybə çəkİlməsİnİn sİyasİ-İctİmaİ səbəblərİ nədİr?
span style="font-size12pt;"İmamlaın camaatı düz yola yönəltməkdə məqsədləi, onlaı kamalın son həddinə çatdımaq olmasında şühə yoxdu. u isə o vaxt həyata keçə ki, camaat u yönəltmədən istifadə etməyi acasın. Əgə camaatda elə i hazılıq olmasa, onda Allah təəfindən təyin edilmiş əhəin camaat aasında olmasının heç i xeyi olmayacaq. Təəssüflə olsun ki, İmamlaın, xüsusən də, İmam Cavaddan (ə) sonakı İmamlaın (ə) dövündəki təzyiqlə və sət məhdudiyyətlə göstəi ki, cəmiyyətin İmamlaın (ə) əhəli-yindən istədikləi kimi istifadə etməsi üçün lazımi şəait olmamış-dı. (elə ki, u təzyiqlə nəticəsində onuncu və on iinci İmamın (ə) fəaliyyəti ən aşağı səviyyəyə çatmışdı.) u göstəi ki, İmamlaın (ə) cəmiyyətdə əhəlik və hidayətindən istifadə etmək üçün əlveişli şəait yox idi. una göə də, cəmiyyət lazımi hazılığı tapana qədə Allah-taala on ikinci İmamın (ə) qeyə çəkilməsini məsləhət ilmişdi. Ələttə on ikinci İmamın (ə) qeyə çəkilməsinin ütün siləi izə məlum deyil, ancaq dediyimiz amil o Həzətin qeyə çəkilməsinin əsas səəi ola ilə. İslami əvayətlədə on ikinci İmamın (ə) qeyə çəkilməsinin səələi sahəsində üç məsələ əsas götüülü / /1. İnsanlaı sınama /ildiyimiz kimi Allahın sait qayda-qanunlaından ii də, əndələi imtahana çəki pak və təmiz insanlaı seçməkdi. Həyat daima imtahan və sınaq səhnəsi olmuş, əndələ u yolla öz iman və sələi sayəsində və özləini Allahın əmləinə təslim etmək nəticəsində təiyə olunaaq kamala yetişməli və onlaın gizli istedadlaı çiçəklənməlidi. Həzət Məhdi (ə) qeydə olduğu müddətdə insanla sınağa çəkili. İman və əqidəsi möhkəm olmayan şəxsləin iç üzü aşka olaaq şəkkə düça olu, lakin iman və əqidəsi qanına işləmiş şəxslə o Həzətin (ə) zühuunu gözləmək və çətinlikləə sinə gəmək nəticəsində əqidələi daha da möhkəm-ləni və Allahın daha öyük mükafatlaına layiq göülülə. /İmam Museyi-Kazim (ə) uyumuşdu /“eşinci oğlum qeyə çəkildikdə dininizi qouyun, muğayat olun kimsə sizi yolunuzdan çıxamasın. O, istə-istəməz (məcuiy-yət qaşısında) qeyə çəkiləcək. Onda əzi möminlə öz əqidələ-indən dönəcəklə. Allah-taala onu qeyə çəkməklə Öz əndələini sınağa çəki...” /(Əl-Qeyət, səh. 204). /İslam əhələinin sözləindən elə aşa düşülü ki, Allahın İmam Məhdini (ə) qeyə çəkməklə əndələi sınağa çəkməsi Allahın ən çətin sınaqlaından iidi. u çətinlik isə iki cəhətə göədi /1 Qey dövünün özünə göə, yəni, qey dövü həddən atıq uzun çəkəcəyindən insanlaın çoxu una şəkk edəcək. əziləi ümumiyyətlə, İmam Məhdinin (ə) doğulmasında (dünyaya gəlmə-sində), əziləi isə o Həzətin ömünün uzanmasında şəkk edəcək. O Həzətin İmamətinə sınaqdan çıxmış və əqidəsi möhkəm olan şəxslədən aşqa heç kəs inanmayacaq. Peyğəmə (s) uyuduğu geniş i hədisdə söyləmişdi /“Məhdi (ə) şiə və adıcıllaının gözündən itəcək, Allah-taala qəlləini iman üçün ləyaqətli etmiş şəxslədən aşqa heç kəs onun İmamətinə olan əqidəsini qouyu saxlaya ilməyəcək.” /(Müntəxəül-asa, səh.101, hədis 4). /2 İmam Məhdinin (ə) qeydə olduğu müddət əzində adam-laın dəyişilməsinə səə olan, aş vemiş və veəcək çətinliklə, təzyiqlə və gözlənilməz hadisələə göə; yəni, inam və əqidəni qoumaq, dində sait qalmaq çətin i işə çeviləcək və insanlaın imanı i sıa çətinliklələ, təhlükələlə üzləşəcək. / /2. İmamın canını qoumaq /Allah-taala on ikinci İmamı (ə) qeyə çəkməklə onu ölümdən qutamışdı. Çünki əgə o Həzət ömünün ilk günləində camaatın aasında olsaydı, onu mütləq öldüəcəkdilə. Deməli, o həzət münasi vaxtdan qaaq da zühu etsə, yenə həyatı təhlükədə ola, nəticədə öz İlahi vəzifələini yeinə yetiməyə, cəmiyyəti islah etmək sahəsindəki ali məqsədləini ica etməyə nail ola ilməz. /İmam Sadiqin (ə) səhaələindən olmuş Züaə deyi İmam Sadiq (ə) uyudu “Gözlənilən İmam qiyam etməzdən qaaq i müddət gözlədən itəcək.” Souşdum ki, nəyə göə? uyudu «Çünki canı təhlükədə olacaq». (Üsuli-kafi, c.1, səh.337.) / /3. Zəmanə zalımlaı ilə eyət etmək zülmündən qutamaq /On ikinci İmam (ə) heç i ejimi, hətta təqiyyə (təqiyyə hə hansı i şəxsin (millətin) qəul etmədiyi ejimin, məzhəin qayda-qanunlaına zahidə əməl etməsinə deyili. Məsələn, şiə olan i şəxs sünnilə içəisinə düşdükdə əgə şiə qayda-qanunlaını yeinə yetimək mümkün olmasa, sünni məzhəinin qayda-qanunlaına əməl edə ilə.) üzündən də olsa elə, əsmi tanımamış və tanımı. O, heç i hakimin hökumətini qəul etmək məcuiyyətində olmayı və olmayacaq. O, öz vəzifəsinə uyğun olaaq əfta edi, Allahın dinini mükəmməl şəkildə, çəkinmədən və heç i əhanəni qəul etmədən ica edi. elə olduqda isə kiminləsə eyət etməyə lüzum qalmı. /Həsən in Fəzzal deyi “İmam za (ə) uyudu “Sanki üçüncü oğlumun (İmam Həsən Əsgəinin (ə)) ölümündən sona öz İmamını axtaan, lakin onu tapa ilməyən şiələimi göüəm.” Mən dedim “Nə üçün o, gözlədən itəcək?” İmam cava vedi “Ona göə ki, əlində qılınc qiyam edəcəyi zaman heç kəsə tae olmasın.” / //span