Vəlİyyİ-fəqİhİn İmam Zamanın (əc.) ümumİ naİbİ olduğunu necə İsbat etmək olar?
span style="font-size10pt;"329-cu il, şəan ayının on eşində həzət Mehdinin (əc.) dödüncü naii Əli in Məhəmməd Səmuinin vəfatından sona Qeyəti-küa dövü aşlandı. u qey dövü İmamın zühuuna qədə davam edəcək. İmam Zamanın (əc.) atıq u dövdə xüsusi naii yoxdu və müsəlmanlaın ütün işləi “Vilayəti-fəqih” adlandıılan camiüş-şəait (ütün şətləə malik olan) müctəhidləə tapşıılmışdı. Qeyəti-küa dövündə insanlaın əksəiyyəti İmamın (əc.) iqamətgahından xəəsizdi. Onla o Həzətin hüzuuna yetişməkdən məhumdula. əzi əvayətləə göə, otuz nəfə daimi olaaq o həzətin hüzuundadı. Onlaın iinin ömü aşa çatan zaman aşqa iisi onun yeinə təyin olunu. u şəxsləə “Övtad” deyilə. /u dövdə ictimai, siyasi, mədəni işlə və camaatın əməli poqamlaı ütün şətləə malik olan “Vəliyyi-fəqih” müctəhidin əhəliyi və nəzaəti altında idaə olunu. İshaq in Yaqu deyi “Dövün İmamı həzət Mehdinin (əc.) iinci naii Osman in Səiddən xahiş etdim ki, mənim məktuumu o Həzətə çatdısın. Məktuda o Həzətdən Qeyəti-küa dövündə kimə müaciət etməyimizi souşmuşdum. İmam Zaman (əc.) öz xətti ilə sualımın cavaında elə yazmışdı / “aş veən ütün hadisələdə izim hədisləimizi əvayət edənləə müaciət edin. Çünki onla mənim sizə olan höccətim, mən isə Tanının onlaa olan höccətiyəm\". /İmam Həsən Əsgəi (ə) uyuu /“Öz nəfsini tüğyandan qouyan, nəfsani istəkləə müxalif olan, dinini hifz edən və Allahın fəmanına itaət edən hə i fəqihə təqlid etmək hə kəsə vacidi\". /Vilayəti-fəqihin isatı üçün çoxlu sayda dəlillə mövcuddu. uada isə, onu geniş şəh etmək üçün füsət yoxdu. Yalnız i dəlillə kifayətlənək. O, alim və fəqihləin qəul etdikləi “Ömə in Hənzələnin məquləsi” hədisidi. u hədisdə İmam Sadiq (ə) camiüş-şəait müctəhidə tae olmaq aədə uyumuşdu /“Mən camiüş-şəait müctəhidi sizin üçün hakim ediəm. Hə vaxt o, izim hökmümüzə uyğun hökm vesə və onun hökmü qəul olunmasa, həqiqətdə Allahın hökmü yüngül hesa olunmuşdu və unu qəul etməyən izi ədd etmişdi. izi ədd edən şəxs, Allahı ədd etmişdi. elə i şəxs Allaha şəik qoşmaq astanasında qəa tutu\". /“Cəvahiul-kəlam” kitaının müəllifi, öyük alim Ayətullah-üzma Şeyx Məhəmməd Həsən Nəcəfi u kitaında vilayəti-fəqihin zəuiliyi və qanuniliyi aədə on yeddi səhifədə söhət açmış və 397-ci səhifədə uyumuşdu / “Təəccülüdü ki, vilayəti-fəqih hökmü aədə əziləi şəkk edilə. Onlaın fiqh elmindən xəələi yoxdu\". /Həmçinin, İmamla (ə) camiüş-şəait müctəhid haqqında uyumuşla /“iz fəqihi hakim, qazi, höccət və özümüzə canişin etmişik\"./span