İmamətİ əqlİ dəlİllə necə İsbat etmək olar?

/İmamət məqamına və məsuliyyətinə diqqət etdikdə İmamın məsumolma zəuiliyi aydın olu. Cəfəi məzhəinə mənsu olan alimlə İmamın ismətini i neçə əqli və məntiqli dəlillələ isat etmişlə. Onu da nəzəinizə çatdıııq ki, əqli dəlillə İmamın isməti yalnız ümumi fomada isat olunu. Onunla ismətin kimləə şamil olduğunu müəyyən etmək olmaz. Ancaq nəqli dəlillələ həm ümumi fomada İmamətin ismətini isat etmək və həm də İmamətin kimləə aid olduğunu təyin etmək ola. Aşağıda əqli dəlillədən i neçəsinə işaə ediik. / / /u dəlilin müxtəlif açıqlamalaı vadı. Onladan ii elədi /1. İmam Peyğəməin (s) canişini olaaq insanlaın ülgüsü, əhəi və Allah hidayətçisidi. /2. Əgə İmam günah və ya xəta etsəydi Allahın onu u məqama təyin etməkdəki məqsədi təmin olunmazdı. Və nəticədə İlahi məqsədlə ziddiyyət təşkil edədi. /3. «Nəqzi qəəz», yəni hikmət sahii olan Allahın öz məqsədinə zidd həəkət etməsi qeyi-mümkündü. /4. Yuxaıdakıladan elə aydın olu ki, Allah İmamı günah və xətadan uzaq saxlamışdı. /İslam fəlsəfəçiləindən i çoxu u dəlilə söykənəək İmamətin ismətində u qaydadan istifadə etmişlə. Xacə Nəsəddin Tusi u dəlili elə qeyd edi /«و لأنّه حافظ للشرع.... و يفوت الغرض من نصبه»؛ /“İmamın məsum olmasını zəui edən dəlillədən ii odu ki, İmam şəiətin qouyucusudu. O, əgə məsum olmasaydı, o zaman İlahi məqsəd həyata keçmədiyi üçün «nəqzi qəəz» yaanadı”. (Kəşful-muad, səh.112) / / /u dəlil də yuxaıdakı dəlil kimi müxtəlif fomada izah olunmuşdu. iz uada həmin izahladan iini qısa şəkildə nəzəinizə çatdıııq /1. Həzət Peyğəməin (s) isaləti ilə peyğəməlik missiyası xətm olunmuşdu və ondan sona i peyğəmə gəlməyəcəkdi. una göə gəək u din qiyamətə qədə insanlaın dünya və axiət səadətini təmin etsin. /2. Taixdən məlumdu ki, Həzət Peyğəmə (s) öz isaləti oyunca (zaman şəaitinə göə) İslamın ütün məifətləini şəxsən çatdımağa kifayət qədə füsət tapmamışdı. /3. Dinin düzgün təfsi olunmaması və yanlışlıqla izahı müxtəlif zamanlada onun təhif olunmasına zəmin yaatmışdı. una göə də, din hə zaman onu təhiflədən qouyacaq iinə ehtiyaclı olmuşdu. /4. Dini qouyan ya məsum olmalıdı, ya da ki, qeyi-məsum. Əgə iz ikincini qəul etsək o zaman onla təəfindən dində xəta və xəyanət ehtimal olunadı və nəticədə dinin qounmasında təhifə düça oladıla. una göə də gəək dinin qouqçusu məsum olsun. /5. Mümkün deyil ki, Allah ya Peyğəmə (s) insanlaa dini naqis halda əyan etsin və camaat təəfindən dini qəul etməyin yolunu öyətməmiş olsun. /Quani-Kəim axımından Peyğəməin canişini təyin olunmaqla İslam dini kamil din olaaq insanlaa təqdim olundu. una göə də Quani-Kəim Həzət Əlinin (ə) Peyğəməə canişin təyin olunması məsələsindən sona uyuu /«الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِيناً». /“u gün dininizi sizin üçün kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və i din olaaq sizin üçün İslamı əyəni seçdim.” (Maidə suəsi, 3-cü ayə) /Dedikləimizdən elə aydın olu ki, hə zaman ümmətin içəisindən İslam dinini maaif və əhkamını kamil fomada Peyğəmədən (s) öyənən şəxslə dini qoumaq yolunda məsumcasına səy göstəmişlə. /aşqa sözlə fikimizi qısa fomada elə əyan etmək ola /1. İslam sonuncu dindi; /2. Sonuncu din gəək kamil və düzgün çatdıılmış olsun; /3. Dini kamil fomada izah etməyə Peyğəməin (s) zama-nında (23 il əzində) füsət olmadı; /4. İnsanın yanlış və həvəs üzündən dini təfsi etməsi dində təhifə yol açadı; /5. una göə də sonuncu dinin i qouyucuya ehtiyacı vadı; /6. Dinin qouyucusu gəək məsum olsun; /7. Allah və Peyğəmə (s) dinə qouyucu təyin etməkdə səhlənkalıq etmələi qeyi-mümkündü; /8. Yuxaıdakıladan elə aydın oldu ki, dinin hə zaman i məsum qouyucusu oludu.