Peyğəmbərlərİn tövbəsİ və İstiğfarı (bağışlanma dİləmələrİ) nə üçündür?

u sualın cavaını anlamaq üçün i neçə nöqtəyə diqqət etmək lazımdı. / /Lüğətdə tövə çox zaman qayıtmaq və anlamaq mənasında işlədilmişdi. Ancaq, u o demək deyil ki, tövə kəlməsi aşqa mənalaı vemi. əlkə öz acizliyinə etiaf edi əndəlik haqqını yeinə yetimək yolunda olan hə cü diqqətə də şamil edili. una göə də tövə edənin mütləq günahkalığına dəlalət etmi. /İstiğfa isə «ğəfi» kəlməsindən götüülü, lüğəvi mənası ötmək və gizlətmək deməkdi. Əələ papağa (aşı ötdüyü üçün) «miğfə» deyilə. Göündüyü kimi «ğəfi» əslində ağışlamaq və una oxşa mənalada işlədilməmişdi. una əsasən istiğfa yəni, ötünmə və gizlətmək (diləmək) tələ etmək mənasını ifadə edi. /əzən aşqalaına ihudə vaxt səf etmək, məuda qaşı qəflətdə olmaqdan ötü heç i günah və xəta üz veməsə də elə istiğfa edili. Peyğəmə və ilahi övliyalaın Allaha olan tövə və istiğfaı sonsuz təvazökalıqlaından, naqis əndəlikləini etiaf etmələindən iəli gəlidi. Daimi istiğfa imanlı və təqvalı əndəliyin şətləindəndi. O, ilahi əhmət qapılaını aça və Allaha yaxınlaşmaq yolunda öyük zəmin yaada. / /2. Tövə və istiğfaın yeləi /Quani-Kəim axımından tövə öyük iadətlədən ii hesa olunu. u haqda olan i neçə ayəni aşağıda nəzəinizə çatdıııq /a) ütün möminləin tövəyə dəvəti /«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ»؛ /“Allah tövə edənləi də sevi, pak olanlaı da”. (əqəə suəsi, 222-ci ayə) /) Allah tövəkalaı sevi /«تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُومِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»؛ /“Ey möminlə! Hamınız Allaha tövə edin ki, nicat tapasınız!” (Nu suəsi 31-ci ayə) /c) İstiğfa gecə oyaq qalı iadətlə məşğul olanlaın və süh ekən oyananlaın əməlidi. /«الصَّابِرِينَ وَ الصَّادِقِينَ وَ الْقانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ»؛ /“Onla (müsiətləə) sə edən, (sözləində və işləində) doğu olan, (Allaha) itaət edən, mallaından fəqiləə veən və süh vaxtı (Allahdan) ağışlanmaq diləyənlədi (süh namazına qalxan-ladı)”. (Ali-İman suəsi 17-ci ayə) /Quani-Kəim aşqa i yedə həqiqi möminləi elə tanıdı /«كانُوا قَلِيلاً مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ. وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ»؛ /“Onla gecələ (iadətlə məşğul olu) az yatıdıla. Səhələ isə (Allahdan) ağışlanmalaını diləyidilə.” (Zaiyat suəsi 17-18-ci ayələ) /İslam Peyğəməi (s) elə uyuu «خير الدّعاء الاستغفار» «Dualaın ən yaxşısı istiğfadı». /İmam Sadiq (ə) isə uyumuşdu «الاستغفار و قول «لا إله إلاّ اللّه» خير العبادة» «İstiğfa etmək və La İlahə İlləllah demək ən yaxşı iadətdi». /Yuxaıda deyilənlədən elə aydın oldu ki, Quani-Kəimin nəzəinə göə, tövə və istiğfa ütün möminləin ona əməl olunmasına dəvət olunduğu iadətdi. u üzdən İlahi övliyala hə şeydə qaaqcıl olduqlaı kimi, gəək Allahın u dəvətinə də daha layiq əməl etsinlə. Daim tövə və istiğfa etməklə İlahi dəgaha yaxınlaşsınla. / /3. Tövənin mətəələi /İstiğfa və tövə müxtəlif dəəcələə malikdi. Onun dəəcəsi tövə edənləin halına münasidi. Günahkaın tövəsi günahından, Allaha yaxınlaşanın tövəsi i anlıq ona qaşı etdiyi diqqətsizlikdəndi. İlahi övliyalaın tövə və istiğfaı isə unladan daha öyük mətəədədi. Onlaın tövəsi gah Allahın xüsusi izni olmadan digə vasitələdən kömək istəməkdə olmuşdu. Necə ki, Həzəti Yusif (ə) Allahın əmi olmadan öz günahsızlığını Misi hakiminə çatdımaq üçün i kəsi vasitə etdi. O zaman onun u həəkəti peyğəməlik məqamında günah hesa olundu. Çünki u iş Həzəti Yusifin (ə) Tovhidi Əfali (Бцтцн ишlədə Аллащын felinə (тяряфиндян щяйата кечмяйиня) инанмаг. ) inancına uyğun deyildi. /On död məsumun aəsində isə tövə və istiğfa u mənadan da uca anlam ifadə edi. elə ki, onla heç zaman Allahın izni olmadan i iş göməmişlə. Onla hə zaman İlahi məqamı aşı üzəində göü, Allahı qəti şəkildə öz sahii ililə. Onun təəfindən olan hə i qədəə azı olula. Öz əməlləini Allahın ucsuz-ucaqsız əzəməti qaşısında kiçik sandıqlaından hə zaman Allahdan həya edilə. /Həzəti Peyğəmə (s) İmam Əlinin (ə) Xəndək savaşındakı şücaətini ütün əşəiyyətin iadətindən üstün hesa etsə də, Əli (ə) ütün əməl və iadətləini Allahın əzəməti qaşısında elə az hesa edi ki, undan dolayı öz acizliyinə və nöqsanına etiaf edəək istiğfa etmişdi. u hal yalnız o şəxsləə məxsusdu ki, onla tovhid yolunda ifani addımlala iadətin dəinliyinə qapılaaq, yaadanlaı yolunda öz etdikləini heç sanmışla. / / /Peyğəməimizin (s) hədisləində gəlmişdi / إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِى وَ إِنِّى لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِى كُلِّ يَوْمٍ سَبْعين مَرَّةً؛ / (Mən hə gün İlahi dəgaha yetmiş dəfə istiğfa ediəm). /İmam Sadiq (ə) uyuu /«إن رسول اللّه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كان لا يقوم من مجلس و إن خفّ حتّى يستغفر اللّه عزّ و جلّ خمسا و عشرين مرّة»؛ /“Peyğəmə (s) heç zaman məclisdən (hətta kiçik məclisdə olsa elə) iyimi eş dəfə istiğfa etmədən dumazdı”. /O Həzət həmçinin uyuu / «إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كَانَ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- كُلَّ يَوْمٍ سَبْعين مَرَّةً مِنْ غير ذَنْبٍ»؛ /“Allahın əsulu günah etməməsinə axmayaaq hə gün yetmiş dəfə tövə edədi.” (ihaul-ənva c.44, səh.275) /İndi elə sual qaşıya çıxı Peyğəməi (s) daima istiğfaa sövq edən nə idi? /Peyğəmələ hə zaman İlahinin valıq nuunu qəlində hiss etmişlə. Ancaq əzən təliğdən dolayı insanlaın içəisində oldu-ğundan o nu ulud axasındakı günəş kimi pədələnmiş oludu. O zaman Həzət yetmiş dəfə istiğfa edidi ki, həmin öncəki mənəvi halına qayıtsın. Günəşin nuu ulud axasından göünsün. / / /İlahi övliyalaın istiğfa etməsi hə növ pisliyin öncədən qaşısını almaq üçündü. izim istiğfa etməmiz isə töətdiyimiz günahlaın ağışlanması və onun mənfi təsiinin aadan getməsi üçündü. Məsumla isə istiğfa edilə ki, həyatda yanlışlığa təəf üdəməsinlə və heç i günah onlaı çənginə almasın. Nəticədə ununla da onla tövə, istiğfa, iadət və itaətlə öz ismət dəəcələini atımış olmuşla. / / /Peyğəmə və İmamlaın ilahi dəgaha üz gətii tövə etməsi ümmətə nümunə olaaq müsət təiyəvi təsi ağışlayı. Onla ununla aşqalaına yaadanlaına qaşı təvazöka və sayqılı olmağı, öz kiçik yaxşı əməlləini öyük sanmamağı öyətmiş olula. Öyədilə ki, iz hə nə qədə iadət və itaətlə məşğul olsaq da yenə Allah üçün çox azdı. u təlimin nəticəsində insanla əməlləinə göə qüulanmaz, Allaha qaşı da tələka olmazla. /Onladan iət alan şəxs anlaya ki, məsumla Allah yanında uca məqamlaı, iadətləinin elə digə möminləin iadətindən üstün olmalaına axmayaaq yenə də tövə və istiğfaı unutmayı, daim yaadanlaından üzxahlıq etmiş, əməlləindən peşman olduqlaını demişlə. əs mən nədən onla kimi istiğfa etməyim?