Şəfaət nədİr Kİ, sİz ona İnanIrsInIz?

Şəfaət islamın danılmaz əqidə üsullaından iidi ki, ütün islam fiqələi və məzhələi Qu`an ayələinə və əvayətləə istinad edəək onu qəul etmişlə. Amma şəfaətin nəticəsi ilə əlaqəda müəyyən ixtilafla nəzəə çapı. Şəfaətin həqiqəti undan iaətdi ki, Allah dəgahında müəyyən yüksək məqama malik olan, hömətə layiq göülən i insan Mütəal-Allahdan digə i insanın günahlaının ağışlanmasına və ya onun dəəcəsinin yüksəldilməsinə vasitəçi olsun. əsuli Əkəm (s.ə.v.v) uyuu /اُعْطِيْتُ خَمْسًا...وَ اُعْطِيْتُ شَفَاعَةً فَادَّخَرْتُهَا لِاُمَّتِي /“Mənə eş şey əta olunmuşdu... Və mənə şəfaət (etmə məqamı) əta olunmuşdu ki, onu da öz ümmətim üçün ehtiyat saxlamışam.”[1] /Şəfaətİn məhdudİyyətİ /Qu`an nəzəindən mütləq, yə`ni heç i qeyd-şət olmadan nəzədə tutulan şəfaət ədd olunu. Şəfaət yalnız aşağıdakı hallada tə`silidi /1-Şəfaət edən şəxs Allah təəfindən şəfaət etməyə icazəli olsun. Yalnız o kəslə şəfaət edə ilə ki, Allah dəgahına mə`nəvi yaxınlıqdan əlavə, Onun təəfindən də icazəli olsunla. Qu`anda u aədə uyuulu /لَا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا /“Şəfaətə heç kəs malik olmazæ yalnız o kəs malik ola ki, əhman Allahın yanında əhd almış olsun.”[2] /Digə i ayədə uyuulu /يَوْمَئِذٍ لَّا تَنفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَرَضِيَ لَهُ قَوْلًا /“Qiyamət günündə i kəsin aşqasının aəsindəki şəfaəti qəul olunmaz. Yalnız o kəs üçün qəul oluna ki, Allah ona izn vesin və onun danışığından azı olsun.”[3] /2-Şəfaət olunan şəxs də şəfaətçinin vasitəsilə ilahi feyzi almaq ləyaqətinə malik olsun. Yə`ni onun Allahla imani əlaqəsi, şəfaətçi ilə uhi ağlılığı kəsilməmiş olsun. Deməli Allahla heç i iman aitəsinə malik olmayan kafiləə, ə`zi günahka müsəlmanlaa, o cümlədən şəfaətçi ilə uhi ağlılığa malik olmayan namazsız, adam öldüən və s. kimi şəxsləə şəfaət olunmaz. elə ki, Qu`anda namaz qılmayan və qiyamət gününü inka edənlə aəsində uyuulu /فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ /“Şəfaətçiləin şəfaətinin onlaa heç i faydası olmaz.”[4] /Zalımlaın aəsində isə uyuulu /مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لَا شَفِيعٍ يُطَاعُ /“Zalımla üçün heç i xoşluq, şəfaəti qəul olunacaq i şəfaətçi olmayacaqdı.”[5] / /ŞƏFAƏTİN FƏLSƏFƏSİ /Şəfaət də tövə kimi günahdan, azğınlıq yolunun yaısından qayıdaaq u əməlləi tək etmək istəyənlə üçün ümid yoludu ki, ömünün qalan hissəsini Allaha itaətlə keçimək fikinə gəlsinlə. Çünki günahka i insan hə vaxt məhdud i şəaitdə (ütün şəaitlədə yox) şəfaətçinin şəfaətinə nail olacağını hiss edəsə u həddi-hüdudu qoumağa və ondan kənaa çıxmamağa çalışa. / / / / ŞƏFAƏTİN NƏTİCƏSİ /Təfsiçiləin aasında şəfaətin günahın ağışlanmasımı, yoxsa dəəcənin yüksəldilməsi ilə əlaqəda nəticəsi aəsində fiki ayılığı vadı. Lakin Peyğəmə (s.ə.v.v)-in uyuduğu /اِنَّ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِاَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ اُمَّتِي /“Qiyamət günündə mənim şəfaətim ümmətimdən o kəsləə aiddi ki, kəiə günahlaa mütəki olmuşla” – kəlamına diqqət yetiməklə iinci nəzəiyyə daha aydın olu.[6] / / /-------------------------------------------------------------------------------- / /[1] “Müsnədi Əhməd”, 1-ci cild, səh.301, “Səhihi uxai”, 1-ci cild, səh.91 Misi çapı / /[2] “Məyəm” suəsi, ayə87 / /[3] “Taha” suəsi, ayə109 / /[4] “Müddəssi” suəsi, ayə48 / /[5] “Mö`min” suəsi, ayə18 / /[6] “Sünəni ini Macə”, 2-ci cild, səh.583æ “Müsnədi Əhməd”, 3-cü cild, səh.313, “Sünəni Əu Davud”, 2-ci cild, səh.537æ “Sünəni Timizi”, 4-cü cild, səh.45