Sual: Həzrət Zəhra (s.ə.) hansı məşhur xütbəsi ilə tanınır?
Cavab: Həzrət Fatiməyi-Zəhra (s.ə.) məşhur “Fədək xütbəsi” (خُطْبَةُ فَدَك) ilə tanınır. Bu xütbə “Xütbətuz-Zəhra” adı ilə də tanınır. Şiə mənbələrində onun Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra Fədək məsələsi ilə bağlı söylədiyi, Quran ayələrinə əsaslanan mühüm nitq kimi nəql olunur. Al-Islam.org
....
Şiə hədis mənbələrində Fədək xütbəsi
1. «Əl-İhticac» — Şeyx Təbərsi
Şeyx Əhməd ibn Əli ət-Təbərsinin (r.ə.) «Əl-İhticac» əsərinin birinci cildində Həzrət Zəhranın (s.ə.) Fədək məsələsi ilə bağlı xütbəsi nəql olunur. Bu əsər xütbənin geniş mətninin qorunub saxlandığı mühüm şiə mənbələrindəndir.
Al-Islam.org
..............
2. «Biharul-ənvar» — Əllamə Məclisi
Əllamə Məhəmməd Baqir Məclisinin (r.ə.) «Biharul-ənvar» kitabının 29-cu cildində, Fədək məsələsinə aid bölmədə bu xütbə geniş şəkildə təqdim edilir.
Məclisi xütbəni Fədək məsələsində Həzrət Zəhranın (s.ə.) öz haqqını əsaslandırmaq üçün söylədiyi nitq kimi nəql edir. Həmin bölmədə əvvəlki alimlərin və tarixçilərin əsərlərinə də istinad olunur.
مكتبة أهل البيت
..........
3. «Şərhi-Nəhcul-bəlağə» — İbn Əbil-Hədid vasitəsilə
İbn Əbil-Hədid «Şərhi-Nəhcul-bəlağə» əsərində Əbu Bəkr əl-Cövhərinin «Əs-Səqifə və Fədək» kitabından Fədək xütbəsinə dair rəvayətləri nəql edir. Bu da xütbənin yalnız sonrakı dövrün mənbələrində deyil, daha erkən tarixi və ədəbi mənbələrdə də yer aldığını göstərir.
Al-Islam.org
.........
Xütbənin əsas məzmunu nədir?
Həzrət Zəhra (s.ə.) bu xütbədə:
Allaha həmd və səna edir, tövhid və ilahi nemətlərdən danışır.
Peyğəmbərin (s) risalətini və İslamın əsaslarını izah edir.
Quranın hökmlərini və dini vəzifələri xatırladır.
Fədək məsələsində öz haqqını Quran dəlilləri ilə müdafiə edir.
Müsəlmanları Peyğəmbərdən (s) sonra dini məsuliyyətlərini qorumağa çağırır.
Xütbənin mühüm cəhətlərindən biri onun Quran ayələri ilə zəngin olması və dini, hüquqi, əxlaqi məsələləri bir nitqdə birləşdirməsidir.
mohammadfnd.org
.......
Hədis baxımından qeyd
Şiə mənbələrində bu xütbə geniş şəkildə nəql olunsa da, xütbənin məşhur olması ilə onun hər bir rəvayət yolunun sənəd baxımından səhih sayılması eyni məsələ deyil. Mətnin müxtəlif nəqlləri mövcuddur və ayrı-ayrı sənədlərin raviləri ayrıca araşdırıla bilər.
Islamquest
..............
Nəticə: Həzrət Fatiməyi-Zəhranın (s.ə.) məşhur xütbəsi Fədək xütbəsidir. Şiə mənbələrində, xüsusilə «Əl-İhticac» və «Biharul-ənvar» əsərlərində bu xütbə onun Quran əsasında öz haqqını müdafiə etməsinin və Peyğəmbərdən (s) sonrakı dövrə dair etirazlarının mühüm tarixi-dini ifadəsi kimi təqdim olunur.\sualcavab.ge