Halal və Haram qısa şəkildə Quran və hədislərdə necə başa düşülür ?
İslamda, xüsusilə Qurani-Kərim və Əhli-beyt (ə) hədislərinə əsasən, halal və haram qısa şəkildə belə izah olunur:
.....
1. Halal nədir?
Halal — Allahın icazə verdiyi, şəriətdə istifadəsinə və ya edilməsinə icazə olan şeydir.
- Quranda buyurulur:
«Ey insanlar! Yer üzündə olan halal və pak şeylərdən yeyin.»
(Bəqərə surəsi, 168-ci ayə)
- Əhli-beyt (ə) məktəbinin əsas prinsiplərindən biri budur: Allahın halal etdiyi şeylər halaldır və haram etdiyi şeylər haramdır.
..............
2. Haram nədir?
Haram — Allahın qadağan etdiyi və şəriət baxımından edilməsinə icazə verilməyən əməldir.
- Quranda buyurulur:
«Allah alış-verişi halal, sələmçiliyi isə haram etmişdir.»
(Bəqərə surəsi, 275-ci ayə)
- Quranda həmçinin xəbərdarlıq edilir ki, insan özbaşına bir şeyi halal və ya haram elan etməsin.
(Nəhl surəsi, 116-cı ayə)
...............
3. Əhli-beyt (ə) hədislərində necə izah olunur?
İmam Cəfər Sadiq (ə) məktəbində halal və haramı öyrənmək, hökmləri Allahın və Peyğəmbərin (s) göstərişlərinə əsasən müəyyənləşdirmək mühüm yer tutur.
Əhli-beyt (ə) fiqhində bir neçə əsas prinsip var:
Halal aydındırsa, ona əməl edilir.
Haram olduğu sübut olunubsa, ondan çəkinilir.
Bir şeyin haram olması barədə dəlil yoxdursa, ilkin qayda bir çox hallarda onun halal olmasıdır. Bu prinsip bütün məsələlərdə istisnasız tətbiq edilmir.
Şübhəli məsələlərdə ehtiyatlı olmaq və hökmü etibarlı dini mənbədən öyrənmək tövsiyə olunur.
.............
4. Ən mühüm fərq
Halal
Haram
Allahın icazə verdiyi
Allahın qadağan etdiyi
Şəriətə uyğun olan
Şəriətə zidd olan
Əsas hökm icazədir
Qadağa dəlillə müəyyən edilir
..........
Qısa nəticə: Qurana və Əhli-beyt (ə) təliminə görə, halal və haram insanların şəxsi istəyinə əsasən deyil, Allahın hökmünə və şəri dəlillərə əsasən müəyyən edilir. İnsan bilmədiyi bir məsələdə özündən hökm çıxarmamalı, Quranı, mötəbər hədisləri və şəriət hökmlərini araşdırmalıdır.\sualcavab.ge