On Dörd məsumdan, hər birindən məşhur bir hədis ....

14 məsumu ardıcıllıqla götürərək, hər birindən məşhur bir hədisi şiə mənbələrindən qeyd edə bilərəm. Burada “hədis” deyərkən yalnız əl-Kafi deyil, şiə irsinin mötəbər və məşhur əsərləri — Nəhcül-bəlağə, Tuhəful-uqul, Biharul-ənvar, əl-Kafi, əl-Əmali və s. nəzərdə tutulur.
....
14 məsumun ənənəvi sırası belədir: Məhəmməd (s), Fatimə (s.ə), Əli (ə), Həsən (ə), Hüseyn (ə), Zeynəlabidin (ə), Baqir (ə), Sadiq (ə), Kazim (ə), Rza (ə), Cavad (ə), Hadi (ə), Əsgəri (ə), Mehdi (ə).
....
1. Həzrət Məhəmməd (s)
إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَعِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي

“Mən sizin aranızda iki ağır əmanət qoyuram: Allahın Kitabını və Əhli-beytimi.”

Mənbə: Şeyx Səduq, əl-Əmali, məclis 24; həmçinin şiə mənbələrində Biharul-ənvar, c. 23, səh. 104 və başqa yerlərdə nəql olunub.
....
2. Həzrət Fatimə (s.ə)
فَرَضَ اللَّهُ الإِيمَانَ تَطْهِيرًا لَكُمْ مِنَ الشِّرْكِ

“Allah imanı sizin üçün şirkdən paklanmaq vasitəsi olaraq vacib etdi.”

Bu, Həzrət Zəhranın (s.ə) məşhur Fədək xütbəsindən bir hissədir.
Mənbə: Şeyx Səduq, İləlüş-şərayi, c. 1; həmçinin Biharul-ənvar, c. 29, səh. 223.
....
3. İmam Əli (ə)
النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا

“İnsanlar bilmədikləri şeyə düşməndirlər.”

Mənbə: Nəhcül-bəlağə, Hikmət 172.
Bu, İmam Əlinin (ə) ən məşhur hikmətli kəlamlarından biridir. Şiə mənbələrində onun çoxlu nəql və şərhləri vardır.

....
4. İmam Həsən Müctəba (ə)
مَنْ عَبَدَ اللَّهَ عَبَّدَ اللَّهُ لَهُ كُلَّ شَيْءٍ

“Kim Allaha ibadət etsə, Allah hər şeyi onun qarşısında ram edər.”

Mənbə: İbn Şöbə Hərrani, Tuhəful-uqul.
.....
5. İmam Hüseyn (ə)
إِنِّي لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَلَا بَطِرًا وَلَا مُفْسِدًا وَلَا ظَالِمًا، وَإِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الإِصْلَاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي

“Mən təkəbbür, lovğalıq, fəsad və zülm üçün çıxmamışam. Mən yalnız babamın ümmətində islah etmək üçün çıxmışam.”

Mənbə: Şeyx Səduq, Uyun əxbarir-Rza, c. 2; həmçinin Biharul-ənvar, c. 44, səh. 329.
..
6. İmam Əli ibn Hüseyn Zeynəlabidin (ə)
مَنْ قَنَعَ بِمَا قَسَمَ اللَّهُ لَهُ فَهُوَ مِنْ أَغْنَى النَّاسِ

“Allahın onun üçün bölüb verdiyinə qane olan şəxs insanların ən varlısıdır.”

Mənbə: İbn Şöbə Hərrani, Tuhəful-uqul; həmçinin Biharul-ənvarda nəql olunub.
.....
7. İmam Məhəmməd Baqir (ə)
الْكَمَالُ كُلُّ الْكَمَالِ التَّفَقُّهُ فِي الدِّينِ وَالصَّبْرُ عَلَى النَّائِبَةِ وَتَقْدِيرُ الْمَعِيشَةِ

“Bütün kamal dində dərin anlayış sahibi olmaq, müsibətlərə səbir etmək və yaşayışı düzgün ölçüb-biçməkdir.”

Mənbə: Kuleyni, əl-Kafi, c. 2, “Kitab əl-iman vəl-küfr”.
......
8. İmam Cəfər Sadiq (ə)
مَنْ عَمِلَ بِمَا عَلِمَ كُفِيَ مَا لَمْ يَعْلَمْ

“Kim bildiyinə əməl etsə, bilmədiyi şeylər ona kifayət etdirilər.”

Mənbə: Kuleyni, əl-Kafi, c. 1, “Fəzl əl-ilm”.
Bu, İmam Sadiqdən (ə) elm və əməl haqqında ən məşhur kəlamlardan biridir.
......
9. İmam Musa Kazim (ə)
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ

“Hər gün özünü hesaba çəkməyən bizdən deyil.”

Mənbə: Kuleyni, əl-Kafi, c. 2, “Kitab əl-iman vəl-küfr”, “Mühəsəbətun-nəfs” babı.
.....
10. İmam Əli Rza (ə)
رَحِمَ اللَّهُ عَبْدًا أَحْيَا أَمْرَنَا

“Allah bizim işimizi (əmrimizi və yolumuzu) yaşadan bəndəyə rəhmət etsin.”

Sonra İmam Rza (ə) bunun necə həyata keçirilməsini izah edərək elm öyrənməyi və insanlara Əhli-beytin sözlərini çatdırmağı qeyd edir.
Mənbə: Şeyx Səduq, Məani əl-əxbar, səh. 180; həmçinin Biharul-ənvar, c. 2.
....
11. İmam Məhəmməd Təqi (Cavad) (ə)
مَنْ أَصْغَى إِلَى نَاطِقٍ فَقَدْ عَبَدَهُ، فَإِنْ كَانَ النَّاطِقُ عَنِ اللَّهِ فَقَدْ عَبَدَ اللَّهَ، وَإِنْ كَانَ النَّاطِقُ عَنْ إِبْلِيسَ فَقَدْ عَبَدَ إِبْلِيسَ

“Kim danışanın sözünə qulaq asarsa, ona ibadət etmiş kimidir. Əgər danışan Allah adından danışırsa, Allaha ibadət etmişdir; İblis adından danışırsa, İblisə ibadət etmişdir.”

Mənbə: Şeyx Səduq, Uyunun əxbarir-Rza; Biharul-ənvar, c. 2.
.....
12. İmam Əli Nəqi (Hadi) (ə)
مَنْ هَانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ فَلَا تَأْمَنْ شَرَّهُ

“Özünü alçaldan və dəyərsiz sayan şəxsin şərindən əmin olma.”

Mənbə: İbn Şöbə Hərrani, Tuhəful-uqul; Biharul-ənvar, c. 75.
....
13. İmam Həsən Əsgəri (ə)
خَصْلَتَانِ لَيْسَ فَوْقَهُمَا شَيْءٌ: الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَنَفْعُ الإِخْوَانِ

“İki xüsusiyyət vardır ki, onların fövqündə heç nə yoxdur: Allaha iman və mömin qardaşlara fayda vermək.”

Mənbə: İbn Şöbə Hərrani, Tuhəful-uqul; Biharul-ənvar, c. 75.
......
14. İmam Məhdi (ə.c)
وَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِيلِ الْفَرَجِ، فَإِنَّ ذَلِكَ فَرَجُكُمْ

“Fərəcin tezləşməsi üçün çox dua edin. Həqiqətən, sizin fərəciniz də bundadır.”

Mənbə: Məhəmməd ibn İbrahim ən-Nümani, əl-Ğeybə; Əllamə Məclisi, Biharul-ənvar, c. 53.
Qeyd
Burada bir mühüm məqam var: “məşhur hədis” ilə “sənəd baxımından səhih hədis” eyni şey deyil. Məsələn, bəzi kəlamlar Tuhəful-uqul və Nəhcül-bəlağə kimi məşhur ......
şiə əsərlərində vardır, lakin həmin kitabların bütün rəvayətlərinin ayrıca sənəd baxımından səhih olması iddia edilmir. Ona görə yuxarıdakı siyahını məşhurluq əsasında verdim, hamısını “səhih sənədli” adlandırmadım.\sualcavab.ge