Quran və hədislərə əsasən insanın xoşbəxtliyinin sirri hansı əməllərdən asılıdır ?!

Qurana görə xoşbəxtliyin əsas sirri Allahı xatırlamaq və Ona güvənməklə qəlb rahatlığı tapmaqdır.
“Bilin ki, qəlblər yalnız Allahı zikr etməklə rahatlıq tapar.” — Rəd, 13:28
.....
Quran xoşbəxtliyi həm də bunlarla əlaqələndirir:
İman və təqva — Allahdan çəkinərək doğru yaşamaq (Əraf 7:96)
Şükür — sahib olduqlarının qədrini bilmək (İbrahim 14:7)
...
Səbir — çətinliklərdə ruhdan düşməmək (Bəqərə 2:153)
Yaxşı əməl — gözəl həyat sürmək (Nəhl 16:97)

....
Qənaət və Allaha təvəkkül — nəticəni Allaha həvalə etmək.
Yəni Qurana görə həqiqi xoşbəxtlik çox şeyə sahib olmaqdan çox, qəlbin Allahla bağlı olmasıdır.

......
Şiə mənbələrində xoşbəxtlik, rahatlıq və səadət haqqında gələn rəvayətlərdən seçirəm. Tərcümələri mənanı qoruyaraq verirəm.
1. İmam Əli (ə): Xoşbəxt həyatın əsası qənaətdir
“Allahın ‘Biz ona gözəl bir həyat yaşadacağıq’ buyuruğu haqqında soruşulduqda buyurdu: ‘Bu, qənaətdir.’”

Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 229.
....
Bu çox mühüm hədisdir. İmam Əli (ə) Qurandakı “həyati-tayyibə”ni — gözəl, xoş həyat anlayışını — qənaətlə əlaqələndirir.
2. İmam Əli (ə): Qənaət tükənməz sərvətdir
“Qənaət tükənməyən sərvətdir.”
Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 57.
.....
Yəni insanın xoşbəxtliyi sahib olduğu şeylərin çoxluğundan deyil, sahib olduqlarından razı qalmağı bacarmasından asılıdır.
3. İmam Əli (ə): Qənaət mülk kimidir, gözəl əxlaq isə nemət
“Mülk olaraq qənaət kifayətdir; nemət olaraq gözəl əxlaq kifayətdir.”
Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 229.
....
Burada iki şey xüsusilə diqqət çəkir: qənaət və gözəl əxlaq.
4. İmam Əli (ə): Arzular insanı yorur
“Ən üstün zənginlik arzuları tərk etməkdir.”

Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 211.
Çünki insanın arzuları bitmir. Bir şeyə çatdıqdan sonra başqa bir şey istəyir. Beləcə, əlində olan nemətləri yaşamaq əvəzinə daim çatışmayan şeylərin arxasınca qaçır.
.....
5. İmam Əli (ə): İstək və tamah kədərin səbəblərindəndir
“Arzu yorğunluğun açarı və əziyyətin vasitəsidir. Tamah, təkəbbür və həsəd günahlara sövq edən amillərdir.”

Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 371.
Bu hədis xoşbəxtliyin qarşısındakı əsas maneələrdən birini göstərir: doymayan istək.
....
6. İmam Əli (ə): Allaha razılıq ən gözəl yoldaşdır
“Razılıq necə də gözəl yoldaşdır!”

Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 4.
Buradakı riza insanın Allahın təqdirinə qarşı daxili etirazı tərk etməsi, Allahın hikmətinə güvənməsidir.
....
7. İmam Həsən (ə): Allahın seçiminə güvənən insan peşman olmaz
“Kim Allahın onun üçün seçdiyinin xeyirli olduğuna güvənsə, Allahın onun üçün seçdiyindən başqa bir vəziyyətdə olmağı arzulamaz.”

Mənbə: Bihar əl-Ənvar, c. 78, səh. 106, hədis 6.
Bu, çox dərin bir prinsipdir: “Niyə mənim başıma bu gəldi?” sualından “Allahın hikmətinə güvənirəm” halına keçmək.
....
8. İmam Sadiq (ə): Başqasının qəlbini sevindirmək
“Sizdən biri mömini sevindirdikdə düşünməsin ki, yalnız onu sevindirdi. Allaha and olsun, o, bizi də sevindirmişdir; Allaha and olsun, Peyğəmbəri (s) də sevindirmişdir.”

Mənbə: əl-Kafi, c. 2, səh. 189, hədis 1.
Deməli, şiə hədislərinə görə xoşbəxtliyin bir yolu da başqasına xoşbəxtlik verməkdir.
....
9. İmam Əli (ə): Başqasının qəlbinə sevinc gətir
İmam Əli (ə) buyurur ki, insan başqa birinin qəlbini sevindirdikdə Allah ona xüsusi bir lütf verir və qarşılaşdığı müsibətlərdən daha asan keçməsinə kömək edir.
Mənbə: Nəhcül-Bəlağə, hikmət 257.
Yəni xoşbəxtlik yalnız almaqla deyil, verməklə də artır.
.....
Beləliklə, şiə hədislərinə görə xoşbəxtliyin “sirri”ni bir cümlədə desək:
Allahdan razı olmaq + qənaət + Allaha güvənmək + səbir + gözəl əxlaq + başqalarının qəlbini sevindirmək + dünyaya həddindən artıq bağlanmamaq.

Ən diqqətçəkən hədis isə məncə budur:
“Gözəl həyat — qənaətdir.”
— İmam Əli (ə), Nəhcül-Bəlağə, hikmət 229.\sulacavab.ge