Aşura mərasimlərinin Tarixi inkişafları hansı mərhələlərdən keçmişdir ?

Aşura mərasimlərinin tarixi inkişafı

Aşura mərasimləri İmam Hüseyn ibn Əli və onun səhabələrinin hicri 61-ci ilin Məhərrəm ayının 10-da (680-ci il) Kərbəla hadisəsi zamanı şəhid edilməsindən sonra formalaşmağa başlamışdır.
..........
1. İlk mərhələ: Əhli-beytin matəmi (61–95 h.q.)

Kərbəla hadisəsindən dərhal sonra:

İmam Zeynülabidin uzun illər atasının müsibətini yad etmişdir.
Həzrət Zeynəb bint Əli Kufə və Şamda çıxışlar edərək Kərbəla mesajını yaymışdır.
Şəhidlərin ailələri Mədinədə matəm məclisləri qururdular.
Mənbə

Biharul-Ənvar, c.45, s.107-115.
............
2. İmam Baqir və İmam Sadiq dövrü

İmam Məhəmməd Baqir və İmam Cəfər Sadiq dövründə:

Mərsiyə oxumaq təşviq edildi.
Şairlər Kərbəla haqqında şeirlər söyləyirdilər.
İmamlar Hüseynə ağlamağın savabını bəyan edirdilər.
Evlərdə xüsusi əza məclisləri keçirilirdi.
Hədis

İmam Sadiq (ə):

"Hüseyn üçün ağlamaq böyük günahları bağışlayır."

Mənbə: Kamiluz-Ziyarat, s.109.
.............
3. Büveyhilər dövrü (IV əsr h.q.)

Büveyhilər dövləti dövründə Aşura mərasimləri ilk dəfə rəsmi şəkildə küçələrə çıxdı.

Hicri 352-ci ildə:

Bağdadda bazarlar bağlandı.
İnsanlar qara geyindilər.
Ümumi matəm mərasimləri keçirildi.
Mənbə

əl-Kamil fit-Tarix, c.8, s.549.
............
4. Səfəvilər dövrü

Səfəvi dövləti zamanında:

Məhərrəm mərasimləri dövlət səviyyəsində təşkil olundu.
Təziyə (Kərbəla hadisəsinin səhnələşdirilməsi) yayıldı.
Hüseyniyyələr və təkiyələr inşa edildi.
Mərsiyə və növhə ədəbiyyatı inkişaf etdi.
Mənbə

Tarix-i Aləm-Arayi Abbasi.
...............
5. Qacarlar dövrü

Qacar dövləti zamanında:

Təziyə sənəti ən yüksək inkişaf mərhələsinə çatdı.
Böyük matəm karvanları təşkil edildi.
Aşura mərasimləri xalq mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsinə çevrildi.
.............
6. Müasir dövr

Bu gün Aşura mərasimləri:

İran,
İraq,
Azərbaycan,
Pakistan,
Hindistan,
Livan və digər ölkələrdə keçirilir.

Xüsusilə İmam Hüseyn hərəmi və Həzrət Abbas hərəmi ətrafında milyonlarla insan Aşura və Ərbəin günlərində toplaşır.
..............
Aşura mərasimlərinin əsas məqsədi

Şiə mənbələrinə görə Aşura mərasimlərinin məqsədi:

Kərbəla hadisəsini canlı saxlamaq;
Zülmə qarşı mübarizə ruhunu qorumaq;
Əhli-beytə məhəbbəti ifadə etmək;
Dini və mənəvi dəyərləri cəmiyyətə çatdırmaqdır.

İmam Xomeyni belə buyurmuşdur:

"Məhərrəm və Səfər İslamı yaşadan aylardır."

Mənbə: Səhifeyi-İmam, c.15, s.331.\sualcavab.ge