Müaviyə dövründə Yezidin VƏliəhd elan olunması və İmam Hüseynin (ə) mövqeyi nə olmuşdur ?

Yezidin hakimiyyətinin əvvəlində (60 h.q./680 m.) müsəlmanların müxtəlif nümayəndə heyətləri, xüsusilə Mədinə əhalisinin nüfuzlu şəxsləri onun davranış və idarəçiliyindən narazı idilər. Bu hadisələr İmam Hüseynin (ə) mövqeyini anlamaq üçün mühüm tarixi kontekstdir.
...........
İmam Hüseynin (ə) Yezidə münasibəti

Yezid hakimiyyətə gəldikdən sonra Mədinə valisi olan Vəlid ibn Utbə İmam Hüseyndən (ə) beyət tələb etdi. İmam (ə) bunu qəbul etmədi və buyurdu:

«Biz Əhli-beyt nübüvvət ocağıyıq... Yezid isə fasiq, şərab içən, günahsız insanların qanını tökən və aşkar günah edən bir şəxsdir. Mənim kimisi onun kimisinə beyət etməz.»

Mənbə:

Məqtəlül-Hüseyn, c. 1, s. 184
Biharul-Ənvar, c. 44, s. 325
...........
Mədinə nümayəndə heyətinin Şama göndərilməsi

63-cü hicri ilində Mədinə əhalisi vəziyyəti araşdırmaq üçün bir heyəti Şama göndərdi. Heyətin başçılarından biri:

Abdullah ibn Hənzələ

idi.

Onlar Yezidin sarayında bir müddət qaldıqdan sonra Mədinəyə qayıdaraq xalqı ona qarşı xəbərdar etdilər.

Abdullah ibn Hənzələ demişdi:

"Biz elə bir adamın yanından qayıtdıq ki, əgər bizimlə yalnız uşaqlarımız qalsaydı belə, ona qarşı qiyam edərdik. O, şərab içir, itlərlə oynayır və namazı yüngül sayır."

Mənbələr:

Tarixut-Təbəri, c. 5, s. 482
əl-Kamil fit-Tarix, c. 4, s. 103
...............
İmam Hüseynin (ə) mövqeyi

İmam Hüseyn (ə) Yezidin mahiyyətini bu heyətlərdən və hadisələrdən əvvəl tanıyırdı. O, beyətdən imtina etməsinin səbəbini belə açıqlamışdı:

«Mən ümmətin islahı üçün qiyam etmişəm. İstəyirəm yaxşı işlərə əmr edib pis işlərdən çəkindirəm və babamın və atamın yolu ilə hərəkət edim.»

Mənbə:

Biharul-Ənvar, c. 44, s. 329
Tuhəful-Uqul, s. 245
..........
Tarixi nəticə

Mədinə heyətinin Yezid haqqında gətirdiyi məlumatlar sonradan baş verən hadisələri təsdiqlədi. Mədinə əhalisi Yezidin hakimiyyətini rədd etdi və bunun ardınca məşhur Hərrə hadisəsi baş verdi. Yezidin ordusu Mədinəyə hücum etdi və böyük qırğın törətdi.

Mənbələr:

Tarixut-Təbəri, c. 5, s. 483–495
əl-Bidayə vən-Nihayə, c. 8, s. 241–250

Bu hadisələr göstərir ki, İmam Hüseynin (ə) Yezidə beyətdən imtinası şəxsi və ya siyasi rəqabət deyil, İslamın əsas dəyərlərini qorumaq məqsədi daşıyırdı.\sualcavab.ge