Müaviyə ibn Əbi Süfyan dövründə İmam Hüseynin (ə) qarşılaşdığı hadisə və siyasi vəziyyət necə olmuşdur ?

Müaviyənin hakimiyyəti dövründə (41–60 h.q.) İmam Hüseynin (ə) siyasi mövqeyi və qarşılaşdığı mühüm hadisələr İslam tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İmam Hüseyn (ə) qardaşı İmam Həsən ibn Əli ilə bağlanmış sülh müqaviləsinə sadiq qalmış, lakin Müaviyənin siyasətlərini müxtəlif yollarla tənqid etmişdir.
........
1. İmam Həsənin (ə) şəhadətindən sonra imamət

50-ci hicri ilində İmam Həsən (ə) şəhid olduqdan sonra İmam Hüseyn (ə) imamət məqamına çatdı. Müaviyə dəfələrlə çalışırdı ki, İmam Hüseyn (ə) ona beyət etdiyini açıq şəkildə bəyan etsin, lakin İmam (ə) bunu qəbul etmirdi.

Şeyx Müfid yazır:

«Müaviyə İmam Hüseynin hərəkətlərini nəzarətdə saxlayır və onun tərəfdarlarını sıxışdırırdı.»

Mənbə: Şeyx Müfid, əl-İrşad, c. 2, səh. 33–34.
.........
2. Hicr ibn Ədinin qətli

Müaviyənin ən mühüm cinayətlərindən biri səhabə Hicr ibn Ədi və dostlarının öldürülməsi idi.

İmam Hüseyn (ə) Müaviyəyə sərt məktub yazaraq onu qınadı:

«Məgər sən Hicr ibn Ədini və onun namaz qılan, ibadət edən dostlarını öldürən deyilsən?»

Mənbə:

əl-İhticac, c. 2, səh. 16–18.
Biharül-Ənvar, c. 44, səh. 212.
.........
3. Müaviyəyə yazdığı məşhur etiraz məktubu

İmam Hüseyn (ə) Müaviyəyə göndərdiyi məktubda onun çoxsaylı qanunsuzluqlarını sadalayır:

Hicr ibn Ədinin öldürülməsi,
Ziyad ibn Əbihi özünə qardaş elan etməsi,
Əhli-beyt tərəfdarlarının təqib olunması,
Şəriət hökmlərinin pozulması.

Məktubun sonunda buyurur:

«Mən səninlə müharibəyə qalxmamağı müsəlmanlar üçün daha münasib hesab edirəm, lakin səninlə müxalifət etməyi Allah yanında özüm üçün vəzifə bilirəm.»

Mənbə:

əl-İhticac, c. 2, səh. 16–20.
Biharül-Ənvar, c. 44, səh. 213–215.
...........
4. Minada alim və səhabələrin toplantısı

Müaviyənin hakimiyyətinin son illərində İmam Hüseyn (ə) Minada yüzlərlə səhabə və tabeini toplayaraq uzun bir çıxış etdi.

Bu xütbədə:

Əhli-beytin (ə) haqqını xatırlatdı,
Alimlərin susmasını tənqid etdi,
Zalımların qarşısında susmağın təhlükəsini açıqladı.

Mənbə:

Tuhəf əl-Uqul, səh. 237–245.
Biharül-Ənvar, c. 97, səh. 79–90.
...........
5. Yezidin vəliəhd təyin edilməsinə qarşı çıxması

Müaviyənin son illərində oğlu Yezid ibn Müaviyə üçün beyət almağa başladı.

İmam Hüseyn (ə) bunu açıq şəkildə rədd etdi.

Tarixçi İbn Əsir yazır:

«Müaviyə Mədinəyə gəlib Hüseyn, Abdullah ibn Zübeyr və Abdullah ibn Ömərdən Yezid üçün beyət almaq istədi, lakin Hüseyn qəbul etmədi.»

Mənbə:

əl-Kamil fit-Tarix, c. 3, səh. 507–509.
Tarix əl-Təbəri, c. 5, səh. 303–305.
İmam Hüseynin (ə) Müaviyə dövründə siyasi mövqeyinin xülasəsi
İmam Həsənin (ə) sülh müqaviləsinə sadiq qaldı.
Müaviyənin hakimiyyətini ilahi və qanuni rəhbərlik hesab etmədi.
Silahlı qiyama başlamadı.
Zülm və bidətlərə qarşı açıq etiraz etdi.
Əhli-beyt məktəbini qorudu.
Yezidin vəliəhdliyini qəbul etmədi.
Müaviyənin ölümündən sonra isə Yezidə beyətdən imtina edərək Kərbəla hərəkatını başlatdı.

Bu dövr İmam Hüseynin (ə) “səbir və maarifləndirmə mərhələsi”, Yezid dövrü isə “açıq qiyam mərhələsi” kimi qiymətləndirilir.\sualcavab.ge