İmam Hüseyn (ə) Yezid və Bəni Ümməyyə ailəsinin zülmünə qarşı etiraz etmək məqsədi ilə tarixdə hansı addımları atdı ?!

İmam Hüseyn ibn Əli (ə) İslam tarixində həm dini, həm də siyasi baxımdan mühüm şəxsiyyət hesab olunur. Onun siyasi davranışları və mövqeləri xüsusilə hicri 60–61-ci illərdə (680-ci il) baş verən hadisələr fonunda öyrənilir.
............
1. Yezidə beyət etməməsi

Yezid ibn Müaviyə atasının, Müaviyə ibn Əbu Süfyan ölümündən sonra hakimiyyətə gəldikdə müsəlmanların nüfuzlu şəxslərindən beyət tələb etdi. İmam Hüseyn Yezidə beyət etməkdən imtina etdi.

Tarixi mənbələrdə bunun səbəbi kimi:

Yezidin dini və əxlaqi baxımdan uyğun rəhbər hesab edilməməsi,
Xəlifəliyin irsi monarxiyaya çevrilməsinə etiraz,
İslam cəmiyyətində ədalət və qanuniliyin qorunması istəyi göstərilir.
........
2. Mədinədən Məkkəyə köçməsi

Mədinə şəhərində təzyiqlərin artması səbəbilə İmam Hüseyn ailəsi ilə birlikdə Məkkə şəhərinə getdi. Bu addım siyasi qarşıdurmanı silahlı münaqişəyə çevirmədən öz mövqeyini qorumaq məqsədi daşıyırdı.
..........
3. Kufəlilərin dəvətinə cavab verməsi

Kufə əhalisinin bir hissəsi İmam Hüseynə çoxsaylı məktublar göndərərək onu rəhbər kimi qəbul etməyə hazır olduqlarını bildirdi. İmam əvvəlcə vəziyyəti araşdırmaq üçün əmisi oğlu Müslim ibn Əqili Kufəyə göndərdi.

Bu hadisə göstərir ki, Hüseyn siyasi qərar qəbul etməzdən əvvəl yerli dəstəyi qiymətləndirməyə çalışmışdı.
.........
4. Kərbəlaya doğru hərəkət

Kufədə vəziyyət dəyişdikdən və Müslim ibn Əqil öldürüldükdən sonra İmam Hüseyn geri qayıtmadı. Tarixçilər bunun səbəblərini müxtəlif cür izah edirlər:

Verdiyi ictimai vədin məsuliyyəti,
Zülmə qarşı açıq mövqe nümayiş etdirmək,
Öz hərəkatını mənəvi və siyasi etiraz kimi davam etdirmək.
...........\
5. Kərbəla hadisəsində mövqeyi

Kərbəla hadisəsi zamanı İmam Hüseyn və tərəfdarları Yezidin qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alındı. Şiə və bir çox sünni mənbələrində onun əsas məqsədinin hakimiyyət əldə etməkdən daha çox İslam cəmiyyətində ədalətsizliyə və siyasi pozuntulara etiraz etmək olduğu vurğulanır.
...............
Tarixçilərin yanaşmaları

İmam Hüseynin siyasi davranışları haqqında müxtəlif baxışlar mövcuddur:

Şiə alimləri onu ilahi rəhbər və haqqın müdafiəçisi kimi təqdim edirlər.
Bir çox sünni tarixçilər onun Yezidə qarşı etirazını legitim hesab etsələr də, hadisələri fərqli siyasi kontekstdə şərh edirlər.
Müasir tarixçilər isə onun hərəkətlərini həm dini-prinsipial mövqe, həm də dövrün siyasi legitimlik böhranına cavab kimi təhlil edirlər.\sualcavab.ge