İmam Hüseynin (ə) ictimai və insanlarla münasibəti haqda tarixi mənbələrdə nələr nəql olunur ?
Tarixi mənbələrdə İmam Hüseyn ibn Əli (ə) yalnız Kərbəla Hadisəsi ilə deyil, həm də ictimai davranışları, əxlaqı və insanlarla münasibətləri ilə seçilən bir şəxsiyyət kimi təsvir edilir. Həm şiə, həm də sünni mənbələrdə onun bir sıra ictimai xüsusiyyətləri qeyd olunmuşdur:
.........
1. İnsanlara hörmət və təvazökarlıq
Rəvayətlərdə bildirilir ki, İmam Hüseyn (ə) müxtəlif təbəqələrdən olan insanlarla ünsiyyət qurur, kasıbları və zəifləri özündən uzaq tutmurdu. Bir rəvayətə görə, sadə insanların süfrəsi başında onları görəndə dəvətlərini qəbul etmiş, sonra onları öz evinə qonaq çağırmış və ehtiyaclarını ödəmişdir.
............
2. Səxavət və ehtiyac sahiblərinə yardım
Tarixi mənbələrdə onun çox səxavətli olduğu qeyd edilir. Mədinədə ehtiyaclı ailələrə gizli şəkildə yardım etdiyi, hətta bəzi insanların yardımın məhz ondan gəldiyini onun vəfatından sonra öyrəndikləri nəql olunur.
...........
3. Salam verməkdə və ünsiyyətdə təşəbbüskar olması
İslam əxlaqına uyğun olaraq insanlarla görüşərkən salam verməyə öncüllük etdiyi, insanların hörmətini qoruduğu və kobud davranışlardan çəkinməsi haqqında rəvayətlər mövcuddur.
.............
4. İctimai ədalətə həssaslıq
Onun həyatında ən çox vurğulanan cəhətlərdən biri zülmə qarşı çıxmasıdır. Xüsusilə Yezid ibn Müaviyə hakimiyyəti dövründə etdiyi çıxışlarda cəmiyyətin islahını, haqqın müdafiəsini və zülmün qarşısının alınmasını əsas məqsəd kimi göstərmişdir. Məşhur bəyanatlarından birində öz qiyamının məqsədini babası Məhəmməd (s) ümmətində islahat aparmaq, yaxşılığa dəvət edib pislikdən çəkindirmək kimi izah etmişdir.
........
5. Müxaliflərə qarşı davranışı
Kərbəla yolunda və hadisə zamanı onun rəqiblərinə qarşı da müəyyən əxlaqi davranışlar nümayiş etdirdiyi qeyd olunur. Məsələn, bəzi mənbələrdə susuz qalmış qarşı tərəf əsgərlərinə su verilməsi və onlarla insani rəftar edilməsi nəql edilir.
...........
6. Elm və maarifə önəm verməsi
İmam Hüseyn (ə) insanların dini və əxlaqi maariflənməsinə diqqət yetirirdi. Ondan hikmətli kəlamlar, nəsihətlər və əxlaqi tövsiyələr nəql edilmişdir. Bu kəlamlarda insan ləyaqəti, səbir, səxavət, doğruluq və ədalət kimi mövzular ön plana çıxır.
............
Tarixi qiymətləndirmə
Qeyd etmək lazımdır ki, İmam Hüseyn (ə) haqqında məlumatlar müxtəlif mənbələrdən gəldiyi üçün bəzi rəvayətlərin sənəd dərəcəsi alimlər tərəfindən fərqli qiymətləndirilir. Lakin onun təvazökarlığı, səxavəti, ədalətə bağlılığı və insanlarla xoş rəftarı həm erkən İslam tarixçiləri, həm də müsəlman ənənəsində geniş qəbul olunmuş xüsusiyyətlərdir.\sualcavab.ge