Məhərrəmlik ayının ikini günü haqda şiə qaynalarında gələn məlumatları haqda hansı məlumatlar gəlmişdir ?!
Şiə tarix və məqtəl mənbələrində Məhərrəm ayının 2-ci günü (2 Məhərrəm 61 h.q.) əsasən İmam Hüseynin (ə) Kərbəlaya daxil olduğu gün kimi qeyd edilir. Bu günlə bağlı gələn mühüm məlumatlar bunlardır:
...........
1. İmam Hüseynin (ə) Kərbəlaya çatması
Ən məşhur rəvayətə görə İmam Hüseyn (ə) və əhli-beyti Məhərrəmin 2-də Kərbəla torpağına yetişdilər. Hurr ibn Yezidin dəstəsi İmamın karvanını burada saxlamağa məcbur etdi.
Mənbələr
Al-Islam.org – Brief Account of the Last Days of Imam Husayn
Al-Islam.org – Today in Muharram Day 2
Al-Kafeel Network
.........
2. Kərbəla adının soruşulması
Rəvayətlərdə qeyd olunur ki, İmam (ə) həmin yerə çatdıqda onun adını soruşdu. Ona "Təff", "Neynəva", "Qaziriyyə" və nəhayət "Kərbəla" olduğu bildirildi. İmam buyurdu:
«Allahım! Mən Sənə kərbdən (qəm-qüssədən) və bəladan pənah aparıram.»
Sonra buyurdu:
«Bura bizim dayanacağımız yerdir. Burada qanlarımız töküləcək və qəbirlərimiz burada olacaqdır.»
Klassik şiə mənbələri
Al-Irshad
Maqtal al-Husayn
Bihar al-Anwar
........
3. Şəhadət məkanını öncədən xəbər verməsi
Şiə mənbələrində İmam Hüseynin (ə) belə buyurduğu nəql edilir:
«Bura kişilərimizin öldürüləcəyi, qanlarımızın töküləcəyi və qəbirlərimizin yerləşəcəyi yerdir. Bunu mənə babam Rəsulullah (s) xəbər vermişdir.»
Bu ifadə şiə mənbələrində Kərbəla hadisəsinin ilahi təqdir və əvvəlcədən verilmiş xəbər olması mövzusunda mühüm dəlillərdən sayılır.
.............
4. Karvanın düşərgə salması
Məhərrəmin 2-də İmam Hüseyn (ə) ailəsinə və səhabələrinə çadırları qurmağı əmr etdi. Bundan sonra Kərbəla düşərgəsi formalaşdı və Aşura gününə qədər hadisələr burada davam etdi.
...........
5. Hurrun məktubu və İbn Ziyadın əmri
Məhərrəmin 2-də Hurr ibn Yezidə Kufə valisi Übeydullah ibn Ziyadın məktubu çatdı. Məktubda İmam Hüseynin (ə) su və müdafiə imkanları olmayan açıq ərazidə saxlanılması əmr edilirdi. Hurr da bu əmri icra edərək karvanı Kərbəlada dayandırdı.
Şiə təqvimlərində 2 Məhərrəmin qısa xülasəsi
İmam Hüseyn (ə) Kərbəlaya daxil oldu.
Kərbəla torpağının adı soruşuldu və İmam onun şəhadət məkanı olduğunu bildirdi.
Çadırlar quruldu.
Hurr İbn Ziyadın əmrini çatdırdı.
Kərbəla faciəsinin son mərhələsi başladı.
Şeyx Müfidin "əl-İrşad", Əbu Mikhnəfin "Məqtəlül-Hüseyn" və Biharül-Ənvar kimi əsas şiə mənbələrindən 2 Məhərrəmlə bağlı ərəb mətnlərini və onların Azərbaycan dilinə tərcüməsini də təqdim edirik:
Aşağıda şiə mənbələrində Məhərrəmin 2-ci günü ilə bağlı nəql edilən bir neçə məşhur mətnin ərəbcəsini və qısa tərcüməsini təqdim edirəm.
1. Kərbəlaya çatdıqda buyurduğu söz
Ərəb mətn
«لَمَّا وَصَلَ الْحُسَيْنُ (ع) إِلَى كَرْبَلَاءَ قَالَ: مَا اسْمُ هَذِهِ الْأَرْضِ؟ فَقِيلَ: كَرْبَلَاءُ. فَقَالَ: اللّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَرْبِ وَالْبَلَاءِ.»
Tərcümə
İmam Hüseyn (ə) Kərbəlaya çatdıqda soruşdu:
— Bu torpağın adı nədir?
Dedilər:
— Kərbəla.
İmam buyurdu:
— İlahi! Mən qəm-qüssədən və bəladan Sənə pənah aparıram.
Mənbələr
Al-Irshad
Bihar al-Anwar
Lohoof
2. Şəhadət yerini tanıtması
Ərəb mətn
«هَاهُنَا مَحَطُّ رِحَالِنَا، وَهَاهُنَا مَسْفَكُ دِمَائِنَا، وَهَاهُنَا مَحَلُّ قُبُورِنَا.»
Tərcümə
"Bura bizim dayanacağımız yerdir.
Bura qanlarımızın töküləcəyi yerdir.
Bura qəbirlərimizin yerləşəcəyi yerdir."
.........
Şiə mənbələrində davamında belə nəql edilir:
«بِهَا وَاللَّهِ تُسْفَكُ دِمَاؤُنَا، وَبِهَا تُقْتَلُ رِجَالُنَا، وَبِهَا تُذْبَحُ أَطْفَالُنَا.»
Tərcümə:
"Allaha and olsun, burada qanlarımız töküləcək, kişilərimiz öldürüləcək və uşaqlarımız qətlə yetiriləcək."
.........
3. Peyğəmbərin (s) öncədən xəbər verməsi
Ərəb mətn
«هَذَا مَا أَخْبَرَنِي بِهِ جَدِّي رَسُولُ اللَّهِ (ص).»
Tərcümə
"Bu, babam Rəsulullahın (s) mənə xəbər verdiyi yerdir."
Bu cümlə şiə məqtəl kitablarında Kərbəla hadisəsinin əvvəlcədən Peyğəmbər (s) tərəfindən İmama bildirildiyinin dəlillərindən hesab edilir.
...........
4. Hurrun gətirdiyi məktub
Mətnin məzmunu
Übeydullah ibn Ziyad Hurra yazmışdı:
«جَعْجِعْ بِالْحُسَيْنِ حِينَ يَبْلُغُكَ كِتَابِي وَيَقْدَمُ عَلَيْكَ رَسُولِي، فَلَا تُنْزِلْهُ إِلَّا بِالْعَرَاءِ فِي غَيْرِ حِصْنٍ وَلَا مَاءٍ.»
Tərcümə
"Məktubum sənə çatanda Hüseyni saxla. Onu qalasız və susuz açıq bir yerdən başqa heç yerdə endirmə."
Bu məktubdan sonra karvan Kərbəla torpağında dayanmağa məcbur oldu.
............
5. Çadırların qurulması
Şeyx Müfid və sonrakı məqtəl müəllifləri yazırlar ki, İmam (ə) həmin gün ailəsinə və səhabələrinə çadırları qurmağı əmr etdi. Əvvəlcə Əhli-beytin, sonra Bəni-Haşimin, daha sonra səhabələrin çadırları quruldu.
Klassik şiə mənbələrində bu hadisələrin əsas ünvanları
Al-Irshad, c. 2
Lohoof
Bihar al-Anwar, c. 44
Maqtal al-Husayn
Nafas al-Mahmum\sualcavab.ge