Əhli sünnə hədis qaynaqlarında Maidə 3 ayənin Qədir Xuma aid olduğunu göstərən hədislər gəlmişdirmi ?! 5 Əhli Sünnə qaynaqlarından nümunələr

Əhli-sünnə hədis və təfsir mənbələrində Maidə surəsinin 3-cü ayəsinin son hissəsinin:

«الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا»

“Bu gün dininizi sizin üçün kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və sizin üçün din olaraq İslamı bəyəndim.”

Qədir-Xum hadisəsindən sonra nazil olduğunu bildirən bir sıra rəvayətlər nəql edilmişdir. Bunlardan bəziləri:
...........
1. Əbu Səid əl-Xudri rəvayəti

Əbu Səid əl-Xudridən nəql olunur:

«لَمَّا نَصَبَ رَسُولُ اللَّهِ عَلِيًّا يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ ... نَزَلَ جِبْرَئِيلُ بِقَوْلِهِ تَعَالَى: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ...»

“Təbliğdən sonra Peyğəmbər (s) Qədir-Xum günü Əlini (ə) təqdim etdikdə Cəbrail nazil olub ‘Bu gün dininizi kamil etdim...’ ayəsini gətirdi.”

Mənbələr:

Tārīkh Baghdād, c. 8, s. 290
ad-Durr al-Manthūr, c. 2, s. 259
Shawāhid at-Tanzīl, c. 1, s. 200-203
...........
2. Əbu Hüreyrə rəvayəti

Əbu Hüreyrədən nəql edilir:

«مَنْ صَامَ يَوْمَ ثَمَانِي عَشَرَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ ... وَهُوَ يَوْمُ غَدِيرِ خُمٍّ ... فَأَنْزَلَ اللَّهُ: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ...»

“18 Zilhiccə günü Qədir-Xum günüdür. Həmin gün Allah ‘Bu gün dininizi kamil etdim...’ ayəsini nazil etdi.”

Mənbələr:

Tārīkh Baghdād, c. 8, s. 284
Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAzīm, Maidə 3 ayəsinin təfsiri
ad-Durr al-Manthūr, c. 2, s. 259
...........
3. İbn Mərduveyhin rəvayəti

İbn Mərduveyh Əbu Səid əl-Xudridən nəql edir:

«نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ فِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ»

“Bu ayə Qədir-Xum günü Əli ibn Əbu Talib (ə) haqqında nazil oldu.”

Mənbələr:

ad-Durr al-Manthūr, c. 2, s. 259
Shawāhid at-Tanzīl, c. 1, s. 201
..............
4. Həskaninin topladığı rəvayətlər

Hənəfi alim Əbu'l-Qasim əl-Həskani Maidə 3 ayəsinin Qədir-Xumla əlaqəsi barədə müxtəlif sənədlərlə bir neçə rəvayət toplamışdır.

Mənbə:

Shawāhid at-Tanzīl, c. 1, s. 157-205
............
5. Süyutinin nəqli

Cəlaləddin əs-Süyuti Maidə 3 ayəsinin təfsirində həm Əbu Səid əl-Xudri, həm də Əbu Hüreyrədən gələn Qədir-Xum rəvayətlərini nəql etmişdir.

Mənbə:

ad-Durr al-Manthūr, c. 2, s. 259
Qeyd
............
Əhli-sünnə alimləri arasında iki məşhur görüş vardır:

Ayənin Həccətül-Vəda zamanı Ərəfə günündə nazil olması (Buxari və Müslimdəki rəvayətlərə əsasən).
Ayənin Qədir-Xum hadisəsindən sonra nazil olması (yuxarıdakı rəvayətlərə əsasən).

Bəzi sünni alimlər ikinci görüşü qəbul etmiş, bəziləri isə rəvayətlərin sənədini zəif hesab etmişlər. Bununla belə, Qədir-Xumla əlaqələndirən rəvayətlər əhli-sünnə mənbələrində mövcuddur və bir neçə təfsir və tarix kitabında nəql edilmişdir.\sualcavab.ge