Şiə təfsir alimlərinən Maidə 67 ayənin Qədir Xum hadisəsi haqda təfsiri ....
Şiə təfsirlərində Maidə surəsinin 67-ci ayəsi ("Ayətut-Təbliğ") böyük əksəriyyətlə Qədir-Xum Hadisəsi və İmam Əli ibn Əbu Talib haqqında nazil olmuş ayə kimi izah edilir. Ən mühüm şiə təfsirlərindən bir neçəsini mənbələri ilə təqdim edirəm:
............
Ayənin mətni
"Ey Peyğəmbər! Rəbbindən sənə nazil ediləni çatdır. Əgər bunu etməsən, Onun risalətini çatdırmamış olarsan. Allah səni insanlardan qoruyacaqdır..." (Maidə, 5:67)
..............
1. Təfsir əl-Mizan
Müəllif: Əllamə Məhəmməd Hüseyn Təbatəbai
Əllamə Təbatəbai yazır ki, ayənin ifadə tərzi göstərir ki, çatdırılması əmr olunan məsələ İslamın gələcəyi üçün son dərəcə mühüm bir hökm idi. O, çoxsaylı şiə və sünni rəvayətlərə əsaslanaraq ayənin Qədir-Xumda Əlinin vilayətinin elan edilməsi barədə nazil olduğunu qeyd edir.
Mənbə:
əl-Mizan fi Təfsiril-Quran, c. 6, səh. 43–68.
................
2. Məcməul-Bəyan
Müəllif: Fəzl ibn Həsən Təbrisi
Təbrisi ayənin təfsirində yazır:
"İmam Baqir (ə) və İmam Sadiqdən (ə) rəvayət edilmişdir ki, bu ayə Əlinin (ə) fəziləti və vilayəti haqqında nazil olmuşdur."
O, həmçinin qeyd edir ki, bir qrup səhabə və təfsir alimləri ayənin Qədir-Xum günü nazil olduğunu nəql etmişlər.
Mənbə:
Məcməul-Bəyan, c. 3, səh. 344–347.
.................
3. Təfsir Nurus-Səqəleyn
Müəllif: Əbd Əli ibn Cümə əl-Hüveyzi
Bu təfsirdə İmam Baqir (ə) və İmam Sadiqdən (ə) çoxsaylı rəvayətlər nəql edilir ki, ayə Qədir-Xumda nazil olmuş və Peyğəmbərə (s) Əlinin (ə) vilayətini elan etmək əmri verilmişdir.
Mənbə:
Təfsir Nurus-Səqəleyn, c. 1, səh. 649–654.
...............
4. Təfsir əl-Qummi
Müəllif: Əli ibn İbrahim əl-Qummi
Qummi ayənin təfsirində yazır:
Bu ayə Qədir-Xum günü nazil olmuş və Allah Peyğəmbərə (s) Əlini (ə) insanların rəhbəri kimi tanıtmağı əmr etmişdir.
Mənbə:
Təfsir əl-Qummi, c. 1, səh. 170–171.
..............
5. Təfsir Safi
Müəllif: Feyz Kaşani
Feyz Kaşani əvvəlki imamların rəvayətlərini nəql edərək ayənin Əlinin (ə) imaməti barədə nazil olduğunu qeyd edir.
Mənbə:
Təfsir Safi, c. 2, səh. 53–56.
...........
Şiə təfsirlərinin ümumi nəticəsi
Şiə müfəssirlərinin böyük əksəriyyəti bu ayənin:
Qədir-Xumda nazil olduğunu,
Peyğəmbərə (s) Əlinin (ə) vilayət və imamətini elan etməyi əmr etdiyini,
Ayədəki "əgər bunu etməsən risaləti çatdırmamış olarsan" ifadəsinin həmin məsələnin xüsusi əhəmiyyətini göstərdiyini,
qəbul etmişlər.\sualcavab.ge