20 dən çox Əhli Sünnə təfsir kitablarında Maidə surəsi 67 ci ayənin Qədir Xum hadisəsi ilə əlaqədar olması gəlmişdir !

Əhli-sünnə təfsir və hədis mənbələrində Maidə surəsinin 67-ci ayəsinin ("Təbliğ ayəsi") Qadir-Xum hadisəsi ilə əlaqədar nazil olduğunu nəql edən çoxlu rəvayətlər mövcuddur. Ayə belədir:

"Ey Peyğəmbər! Rəbbindən sənə nazil ediləni təbliğ et. Əgər bunu etməsən, Onun risalətini çatdırmamış olarsan. Allah səni insanlardan qoruyacaqdır..."
(Maidə, 5:67)
.............
Aşağıda bu ayənin Qədir-Xumla əlaqəsini qeyd edən məşhur əhli-sünnə mənbələrindən bir qismi təqdim edilir:

1. Təfsir əl-Təbəri

Əbu Cəfər Təbəri İbn Əbi Hatim yolu ilə Əbu Səid əl-Xudridən nəql edir:

«Bu ayə Qədir-Xum günü Əli ibn Əbi Talib haqqında nazil olmuşdur.»
.......
2. Əsbab ən-Nüzul

Əbu Səid əl-Xudridən:

«Bu ayə Qədir-Xum günü Əli haqqında nazil oldu.»
.........
3. Şəvahid ət-Tənzil

Müxtəlif sənədlərlə İbn Abbas və Əbu Səid əl-Xudridən eyni məzmunlu rəvayətlər nəql edilmişdir.
..........
4. əd-Dürr əl-Mənsur

Süyuti bir neçə isnadla qeyd edir:

«Maidə 67 Qədir-Xum günü nazil olmuşdur.»
.........
5. Təfsir əl-Bəğəvi

Ayənin nazil olma səbəbləri arasında Qədir-Xum rəvayətini qeyd edir.
............
6. Fəth əl-Qədir

Əbu Səid əl-Xudridən gələn Qədir-Xum rəvayətini nəql edir.
.........
7. Ruh əl-Məani

Qədir-Xumla bağlı rəvayətləri geniş şəkildə zikr edir.
...........
8. Təzkirətül-Xəvas

Ayənin Əlinin vilayəti haqqında nazil olduğunu qeyd edir.

9. Yənabiul-Məvəddə

Bir neçə sənədlə ayənin Qədir-Xumda nazil olduğunu nəql edir.
.........
10. Nüzulul-Quran

Əbu Səid əl-Xudri rəvayətini nəql edir.

11. Tərixu Dəməşq
............
İbn Abbas və Əbu Səid vasitəsilə rəvayətləri gətirir.

12. Kifayətut-Talib

Qədir-Xum hadisəsi ilə ayənin əlaqəsini nəql edir.
.......
13. Mənaqib Əli ibn Əbi Talib

Bu barədə ayrıca bab açmışdır.

14. əl-Bidayə vən-Nihayə

Rəvayətləri zikr edib onların mövcudluğunu qeyd edir.
..........
15. Təfsir İbn Əbi Hatim

Əbu Səid əl-Xudri rəvayətini nəql edir.

16. Cəmiul-Bəyan

Qədir-Xumla əlaqəli rəvayət yollarından bəzilərini qeyd edir.
...........
17. Təzkirətül-Hüffaz

Həskəninin nəql etdiyi rəvayətlərə işarə edir.

18. Məcməuz-Zəvaid

Qədir-Xum rəvayətlərinin müxtəlif isnadlarını toplayır.
..........
19. əl-Müstədrək ələs-Səhiheyn

Qədir-Xum hədislərini səhih isnadlarla nəql edir.

20. Tarix əl-Xüləfa

Qədir-Xum hadisəsini və onun əhəmiyyətini qeyd edir.
...........
21. Fəraidus-Simtəyn

Ayənin Qədir-Xumla bağlı nazil olmasını nəql edir.

22. Ər-Riyadun-Nədirə

Qədir-Xum hadisəsinə dair rəvayətləri toplayır.

Qeyd etmək lazımdır ki, əhli-sünnə alimləri arasında bu rəvayətlərin sənəd və dəlaləti barədə müxtəlif qiymətləndirmələr mövcuddur. Lakin Maidə 67 ayəsinin Qədir-Xum hadisəsi ilə əlaqələndirilməsi təkcə şiə mənbələrində deyil, çoxsaylı əhli-sünnə təfsir, tarix və hədis kitablarında da nəql edilmişdir.\sualcavab.ge