Qurani Kərimdə gələn Maidə surəsi 67 ayə Qədir Xum hadisəsi ilə əlaqəsi vardırmı ?
Qədir-Xum hadisəsi ilə əlaqələndirilən ən mühüm ayələrdən biri Maidə surəsinin 67-ci ayəsidir:
يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ
“Ey Peyğəmbər! Rəbbindən sənə nazil ediləni çatdır. Əgər bunu etməsən, Onun risalətini çatdırmamış olarsan. Allah səni insanlardan qoruyacaqdır...” (Maidə, 5:67)
.................
Ayənin Qədir-Xumla əlaqəsi
Şiə alimlərinin və bir sıra əhli-sünnə müfəssirlərinin nəqlinə görə, bu ayə Həccətül-Vidadan qayıdarkən Qədir-Xum məntəqəsində nazil olmuş və Peyğəmbərə (s) Əli ibn Əbu Talib haqqında xüsusi bir əmri elan etməyi tapşırmışdır.
................
Peyğəmbər (s) bu ayə nazil olduqdan sonra karvanı saxlatdı və məşhur xütbəsində buyurdu:
«مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ»
“Mən kimin mövlasıyamsa, Əli də onun mövlasıdır.”
Əhli-sünnə mənbələrində
1. Təfsir əd-Durr əl-Mənsur
Cəlaləddin əs-Süyuti İbn Mərdəveyh, İbn Əsakir və Əbu Səid Xudridən nəql edir ki, Maidə 67 ayəsi Qədir-Xum günü Əli (ə) haqqında nazil olmuşdur.
................
2. Şəvahidut-Tənzil
Ubeydullah əl-Həskani bu ayənin Qədir-Xum hadisəsi ilə bağlı nazil olması barədə müxtəlif sənədlərlə çoxlu rəvayətlər toplamışdır.
....................
3. Təfsirul-Qur'anil-Əzim
İbn Kəsir ayənin Qədir-Xumla əlaqəsi barədə nəqlləri qeyd etmiş, lakin onların sənədləri barədə müzakirə aparmışdır.
.................
4. Fəxr ər-Razi təfsiri
Fəxrəddin ər-Razi ayə haqqında müxtəlif görüşləri zikr edərkən Qədir-Xumla bağlı rəyləri də qeyd edir.
..................
Şiə mənbələrində
əl-Kafi
əl-İhticac
Biharul-Ənvar
Təfsir əl-Qummi
................
Bu mənbələrdə ayənin Qədir-Xumda nazil olduğu və Peyğəmbərin (s) İmam Əlinin (ə) vilayətini elan etdiyi bildirilir.
............
Ayənin məzmunundan çıxarılan dəlillər
Alimlər qeyd etmişlər ki:
Ayədəki əmr son dərəcə mühümdür; çünki “əgər etməsən, risaləti çatdırmamısan” buyurulur.
Allahın “səni insanlardan qoruyacağıq” buyurması, bəzi insanların bu elana etiraz edə biləcəyini göstərir.
Ayənin nazil olmasından sonra Qədir-Xum xütbəsinin oxunması hadisələr arasında güclü əlaqə yaradır.
...........
Bundan sonra nazil olduğu deyilən “Bu gün dininizi kamil etdim...” (Maidə, 5:3) ayəsi də bir çox şiə və bəzi sünni mənbələrdə Qədir-Xum hadisəsi ilə əlaqələndirilmişdir.\sualcavab.ge