Bəndəliyin həqiqəti nədir ? Quran və hədislərlə izahı
“Bəndəlik” (ubudiyyət) İslamda insanın özünü tam şəkildə Allaha aid bilməsi, Ona itaət etməsi və nəfsini Allahın iradəsinə təslim etməsidir. Şiə mənbələrində bəndəliyin həqiqəti yalnız zahiri ibadət deyil, qəlbin ixlası, təvazö və Allahdan qeyrisinə bağlı olmamaq kimi izah edilir.
Qurandan ayələr
...
1. İnsan yaradılışının məqsədi
Qurani-Kərim
“Mən cinləri və insanları yalnız Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım.”
(Suratuz-Zariyat 51:56)
Bu ayəyə görə insanın əsas həqiqəti bəndəlikdir. Şiə təfsirlərində “ibadət” yalnız namaz deyil, Allahı tanımaq və Ona itaət etmək kimi açıqlanır.
..........
2. Ən böyük şərəf – bəndə olmaq
“Allah Öz bəndəsini bir gecə Məscidul-Həramdan Məscidul-Əqsaya apardı...”
(Suratul-İsra 17:1)
Burada Peyğəmbər Məhəmməd Peyğəmbər üçün “rəsul”dan əvvəl “bəndə” kəlməsi işlədilir. Şiə alimləri deyirlər ki, insanın ən yüksək məqamı Allaha həqiqi bəndə olmaqdır.
.........
3. Həqiqi bəndələrin sifətləri
“Rəhmanın bəndələri o kəslərdir ki, yer üzündə təvazö ilə gəzərlər...”
(Suratul-Furqan 25:63)
Bu ayələrdə həqiqi bəndənin əxlaqı izah olunur:
təvazö,
səbir,
gecə ibadəti,
bağışlama,
israf etməmək.
Dini hədislərdə bəndəliyin həqiqəti
1. İmam Əli (ə)
İmam Əli buyurur:
“İlahi, mən Sənə nə cəhənnəm qorxusundan, nə də cənnət tamahından ibadət edirəm. Mən Səni ibadətə layiq gördüyüm üçün ibadət edirəm.”
Bu hədis bəndəliyin ən yüksək mərhələsini göstərir: saf məhəbbət və mərifət.
Mənbə: Nəhcül-Bəlağə
........
2. İmam Sadiq (ə)
İmam Cəfər Sadiq buyurur:
“Bəndəlik üç şeydədir:
insanın özünü malik hesab etməməsi,
bütün işləri Allahın tədbiri ilə bilməsi,
Allahın əmr və qadağalarına məşğul olması.”
Mənbə: əl-Kafi
Bu hədisə görə:
insan özünü müstəqil sahib görməməlidir,
hər neməti Allahdan bilməlidir,
həyatını ilahi əmrlərə uyğun qurmalıdır.
........
3. İmam Hüseyn (ə)
İmam Hüseyn buyurur:
“İnsanlar dünyanın qullarıdırlar; din dillərindədir. Məişətləri təmin olduqca dinin ətrafında fırlanarlar. İmtahan zamanı isə həqiqi dindarlar az olar.”
Bu hədis göstərir ki, həqiqi bəndəlik rahatlıq zamanı deyil, imtahan və çətinlik zamanı bəlli olur.
Mənbə: Töhəful-Uqul
......
Şiə irfanında bəndəliyin mənası
Şiə arifləri deyirlər:
Bəndəlik insanı azad edir.
Allahın bəndəsi olan insan nəfsin, pulun, şöhrətin və insanların qulu olmur.
Həqiqi ubudiyyətin sonu “qürb” — Allaha yaxınlıqdır.
Məşhur bir hədisdə deyilir:
“Bəndə Mənə nafilələrlə yaxınlaşar, nəhayət Mən onu sevərəm...”
Mənbə: Hədisi-Qüdsi
..........
Qısa nəticə
Şiə baxışında bəndəliyin həqiqəti:
Allahı tanımaq,
Ona ixlasla itaət etmək,
nəfsi tərbiyə etmək,
Allahdan başqa hər bağlılıqdan azad olmaqdır.
Bəndəliyin zirvəsi isə budur:
insanın iradəsi Allahın razılığı ilə uyğunlaşsın.\sualcavab.ge