Niyə Mərifətullah (Allahı tanımaq) dinin əsası sayılır ?
Mərifətullahın (Allahı tanımağın) əhəmiyyəti
“Mərifətullah” — insanın Allahı tanıması, Onun sifətlərini, qüdrətini, rəhmətini və bəndə üzərindəki haqqını dərk etməsidir. İslam maarifində bütün ibadətlərin, əxlaqın və mənəviyyatın əsası məhz Allahı tanımaqdır. İnsan Allahı nə qədər tanıyarsa, itaəti, təvəkkülü, ixlası və qorxusu da bir o qədər kamil olar.
....
Qurani-Kərimdə Mərifətullah
1. Yaradılışın məqsədi
“Mən cinləri və insanları yalnız Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım.”
📖 Qurani-Kərim, Qurani-Kərim 51:56
Təfsirlərdə “ibadət etsinlər” ifadəsi “Məni tanısınlar” kimi də açıqlanmışdır. Çünki həqiqi ibadət mərifətlə olur.
........
2. Alimlə cahilin fərqi
“Allahdan Öz bəndələri içərisində ancaq alimlər qorxar.”
📖 Qurani-Kərim 35:28
Ayə göstərir ki, həqiqi Allah qorxusu və təqva mərifətin nəticəsidir.
..........
3. Təfəkkür və tanıma çağırışı
“Göylərin və yerin yaradılışında, gecə ilə gündüzün bir-birini əvəz etməsində ağıl sahibləri üçün dəlillər vardır.”
📖 Qurani-Kərim 3:190
Bu ayə insanı kainata baxaraq Yaradanı tanımağa dəvət edir.
..........
4. Qəlblərin yalnız Allahla rahat olması
“Bilin ki, qəlblər yalnız Allahı zikr etməklə aram tapar.”
....
📖 Qurani-Kərim 13:28
Allahı tanıyan qəlb Ondan qeyrisinə bağlanmaz.
Hədislərdə Mərifətullah
1. Dinin başlanğıcı
İmam Əli ibn Əbu Talib buyurur:
«أَوَّلُ الدِّينِ مَعْرِفَتُهُ»
“Dinin əvvəli Allahı tanımaqdır.”
📚 Nəhcül-Bəlağə, 1-ci xütbə
Bu hədis göstərir ki, bütün dini həyatın əsası mərifətdir.
.....
2. Ən üstün elm
İmam Cəfər əs-Sadiq buyurur:
«أَفْضَلُ الْفَرَائِضِ وَأَوْجَبُهَا عَلَى الإِنْسَانِ مَعْرِفَةُ الرَّبِّ»
“İnsan üçün ən üstün və ən vacib vacib əməl Rəbbi tanımaqdır.”
📚 əl-Kafi, c.1, Kitab əl-Hüccə
.....
3. Özünü tanıyan Rəbbini tanıyar
İmam Əli ibn Əbu Talib buyurur:
«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»
“Özünü tanıyan Rəbbini tanıyar.”
📚 Ğürərül-hikəm
İnsan öz acizliyini, ehtiyacını və yaradılmış olduğunu düşündükcə Allahın əzəmətini anlayar.
......
4. İbadətin ruhu
İmam Hüseyn ibn Əli Ərəfə duasında buyurur:
“Səni itirən nə tapdı? Səni tapan nə itirdi?”
📚 Məfatihul-cinan, Dua əl-Ərəfə
Bu ifadə mərifətullahın insanı necə kamilləşdirdiyini göstərir.
.........
Mərifətullahın insan həyatına təsirləri
İbadətdə ixlas yaradır.
Günahdan çəkindirir.
Təvəkkülü gücləndirir.
Dünyaya bağlılığı azaldır.
Qəlbə aram verir.
İnsan əxlaqını gözəlləşdirir.
Çətinliklərdə səbr verir.
....
Ariflərin kəlamı
İmam Əli ibn Əbu Talib buyurur:
«مَا رَأَيْتُ شَيْئًا إِلَّا وَرَأَيْتُ اللَّهَ قَبْلَهُ وَمَعَهُ وَبَعْدَهُ»
“Heç bir şey görmədim ki, Allahı ondan əvvəl, onunla birlikdə və ondan sonra görməyim.”
📚 Biharul-Ənvar
Bu, mərifətin yüksək mərhələsini göstərir: insan hər şeydə Allahın qüdrət nişanələrini görür.
....
Nəticə
Mərifətullah sadəcə nəzəri bilgi deyil; insanın qəlbini dəyişən, ibadətini canlandıran və həyatına istiqamət verən ilahi bir nurdur. İslamda bütün kamilliklərin başlanğıcı Allahı tanımaqdır. İnsan Allahı tanıdıqca Ona yaxınlaşar, Ona yaxınlaşdıqca da qəlbi rahatlıq tapar.\sualcavab.ge