İslam məzhəbləri arasında Qurbanlığın ümumi hökmlərində hansı məsələlərə diqqət yetirmək tapşırılır ?
Qurbanlıq (ərəb. uḍḥiyyə) İslam fiqhində mühüm ibadətlərdən biridir və xüsusilə Qurban Bayramı günlərində yerinə yetirilir. Şiə və Əhli-sünnə məzhəblərində hökm baxımından bəzi fərqlər var. Aşağıda hər iki məktəbin əsas fiqhi görüşlərini mənbə istiqaməti ilə izah edirəm:
.......
🔹 Şiə fiqhində (Cəfəri məzhəbi)
Hökm:
Qurbanlıq vacib deyil, lakin müstəhəb (çox təkid olunmuş sünnə) sayılır.
Maddi imkanı olan şəxs üçün qurban kəsmək çox tövsiyə edilir.
........
Dəlillər:
Qurani-Kərim:
Kövsər surəsi, ayə 2:
“Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs”
(Şiə təfsirlərində bu ayə daha çox Peyğəmbərə (s) aid xüsusi əmr kimi şərh olunur)
.........
Hədislər:
İmam Cəfər əs-Sadiq buyurur:
“Qurban kəsmək imkanı olub bunu etməyən şəxs bizim namazgahımıza yaxınlaşmasın.”
(Vəsailuş-Şiə, c.14)
........
İmam Əli buyurur:
“Əgər insanlar qurbanın nə qədər fəzilətli olduğunu bilsəydilər, borc alıb belə qurban kəsərdilər.”
(Biharul-Ənvar)
........
Nəticə:
Vacib deyil, amma tərk edilməsi məkruh sayılacaq qədər güclü müstəhəbdir.
..........
🔹 Əhli-sünnə fiqhində
Əhli-sünnədə məzhəblərə görə fərqli yanaşmalar var:
......
1. Hənəfi məzhəbi (məs: Əbu Hənifə)
Qurbanlıq vacibdir (maddi imkanı olan şəxs üçün).
.......
Şərtlər:
Müsəlman olmaq
Səfərdə olmamaq
Nisab miqdarında mala sahib olmaq
........
📚 Dəlil:
Peyğəmbər (s):
“Kim imkanı olduğu halda qurban kəsməzsə, bizim namazgahımıza yaxınlaşmasın.”
(İbn Macə, Əhməd ibn Hənbəl)
.........
2. Şafii, Maliki, Hənbəli məzhəbləri
(məs: Məhəmməd ibn İdris Şafii)
Qurbanlıq sünnə müəkkədədir (yəni çox təkid olunmuş sünnə).
Tərk etmək bəyənilmir, amma günah sayılmır.
.........
📚 Dəlil:
Məhəmməd Peyğəmbər davamlı olaraq qurban kəsmiş və səhabələri də buna təşviq etmişdir.
Hədis:
“Adəm övladı Qurban günü Allah yanında qan axıtmaqdan daha sevimli əməl etməz.”
(Tirmizi)
......
🔸 Ümumi müqayisə
Məzhəb Hökm
Şiə (Cəfəri) Müstəhəb (təkidli)
Hənəfi Vacib
Şafii, Maliki, Hənbəli Sünnə müəkkədə
........
🔹 Qısa nəticə
Bütün məzhəblər qurbanlığı çox mühüm ibadət hesab edir.
Fərq yalnız onun vacib və ya müstəhəb olmasındadır.
Hər iki məktəbdə də imkanı olan şəxsin qurban kəsməsi güclü şəkildə tövsiyə olunur.\sualcavab.ge