Həftənin dördüncü günü (cümə axşamı ) haqda dini mətnlərdə savab və əməl olaraq nələr gəlmişdir ?!
Həftənin cümə axşamı (əl-xəmis) günü barədə həm şiə, həm də sünni mənbələrdə bir sıra hədislər və rəvayətlər nəql olunmuşdur. Bu gün xüsusilə Peyğəmbərin (s) həyatı ilə bağlı mühüm hadisə ilə – məşhur “cümə axşamı müsibəti” (raziyyətu’l-xəmis) ilə tanınır. Aşağıda mövzunu mənbələrlə birlikdə sistemli şəkildə təqdim edirəm:
...........
📌 1. Sünni mənbələrində cümə axşamı
🟤 1.1. “Cümə axşamı müsibəti” hədisi
Bu hadisə Peyğəmbərin (s) vəfatından əvvəl baş vermişdir.
🔹 Rəvayətçi: İbn Abbas
Mətn (xülasə):
Peyğəmbər (s) buyurdu:
“Gəlin sizə bir yazı yazım ki, məndən sonra azmayasınız.”
Amma bəzi şəxslər ixtilaf etdilər və dedilər:
“Peyğəmbərə ağrı qalib gəlib, bizə Allahın kitabı kifayətdir.”
İbn Abbas deyirdi:
“Bütün müsibət o cümə axşamı günü oldu...”
📚 Mənbələr:
Sahih al-Bukhari, Kitabül-elm, hədis: 114
Sahih Muslim, Kitabül-vəsiyyə, hədis: 1637
............
1.2. Əməllərin təqdim olunması
🔹 Peyğəmbər (s) buyurmuşdur:
“Bəndələrin əməlləri hər həftə bazar ertəsi və cümə axşamı Allaha təqdim olunur.”
📚 Mənbə:
Sunan at-Tirmidhi, hədis: 747
Musnad Ahmad
.....
🟤 1.3. Cümə axşamı orucu
🔹 Peyğəmbər (s) bu gün oruc tutardı.
📚 Mənbə:
Sunan an-Nasa'i, Siyam bölməsi
Sunan Abi Dawud
...
2. Şiə mənbələrində cümə axşamı
🟢 2.1. Əməllərin təqdim olunması (şiə rəvayətləri)
🔹 İmam buyurur:
“Əməllər hər bazar ertəsi və cümə axşamı Peyğəmbərə və imamlara təqdim olunur.”
📚 Mənbə:
Al-Kafi, c.1
Bihar al-Anwar
....
2.2. Peyğəmbərin vəfatı ilə bağlı hadisə
Şiə mənbələrində “raziyyətu’l-xəmis” daha geniş və tənqidi şəkildə izah olunur.
📚 Mənbələr:
Al-Irshad
Bihar al-Anwar
.................
🟢 2.3. Ölüləri ziyarət etmək
Şiə fiqhində cümə axşamı axşamı (cüməyə keçən gecə) qəbir ziyarəti tövsiyə olunur.
📚 Mənbə:
Mafatih al-Jinan
.....
2.4. Dua və istiğfar günü
Rəvayətlərdə bu günün dua və istiğfar üçün münasib olduğu qeyd edilir.
📚 Mənbə:
Wasail al-Shia
.........
📌 3. Ümumi nəticə
Cümə axşamı ilə bağlı əsas mövzular bunlardır:
📖 Əməllərin Allaha təqdim olunması
🕌 Oruc tutmağın müstəhəb olması
⚠️ Peyğəmbərin son günlərində baş verən mühüm hadisə (raziyyətu’l-xəmis)
🤲 Dua, istiğfar və qəbir ziyarəti üçün münasib vaxt\sualcavab.ge