İmam Sadiq (ə) ictimai rəftarda, insanlar necə davranmağı tapşırır ?!`

İmam Cəfər Sadiq (ə)-ın ictimai (cəmiyyətə aid) tapşırıqları müsəlmanın yalnız fərdi ibadətlə kifayətlənməməsini, əksinə cəmiyyət içində nümunə, ədalətli və faydalı insan olmasını hədəfləyir. Aşağıda bu mövzuda hədislər, ərəb mətni və mənbələrlə təqdim olunur:
..........
🤝 1. Əməllə təbliğ (nümunə olmaq)
كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ
“İnsanları dilinizlə yox, əməlinizlə dəvət edin.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 78
👉 Cəmiyyətdə ən təsirli dəvət davranışla olandır.
......
2. Möminlərlə qardaşlıq və birlik
الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ عَيْنُهُ وَدَلِيلُهُ
“Mömin möminin qardaşı, gözü və yol göstərəndir.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 166
👉 İctimai həyatın əsası birlik və qarşılıqlı dəstəkdir.
...
3. İnsanların ehtiyacını ödəmək
مَنْ قَضَى لِأَخِيهِ الْمُؤْمِنِ حَاجَةً قَضَى اللَّهُ لَهُ حَوَائِجَ كَثِيرَةً
“Kim mömin qardaşının ehtiyacını ödəsə, Allah onun çox ehtiyacını qarşılayar.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 192
👉 Başqalarına xidmət – böyük ictimai ibadətdir.
.....
⚖️ 4. Ədalət və zülmdən uzaq olmaq
اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا لِلظَّالِمِ خَصْمًا وَلِلْمَظْلُومِ عَوْنًا
“Allahdan qorxun, zalımın qarşısında düşmən, məzlumun yanında köməkçi olun.”
📚 Mənbə:
Biharul-Ənvar, c. 75, səh. 380
👉 İslam cəmiyyəti ədalət üzərində qurulmalıdır.
....
5. Gözəl danışıq və hörmət
قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا
“İnsanlara gözəl söz deyin.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 164
👉 Cəmiyyətdə sülhün açarı gözəl ünsiyyətdir.
....
🤲 6. Sədəqə və sosial yardım
الصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلَاءَ
“Sədəqə bəlanı dəf edir.”
📚 Mənbə:
Biharul-Ənvar, c. 71, səh. 317
👉 Sosial yardım həm fərdi, həm ictimai fayda verir.
.....
7. İnsanlarla mehriban davranmaq
تَوَاصَلُوا وَتَبَارُّوا وَتَرَاحَمُوا
“Bir-birinizlə əlaqə saxlayın, yaxşılıq edin və mehriban olun.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 175
👉 Sağlam cəmiyyət sevgi və mərhəmətlə qurulur.
......
🛡 8. Şiənin nümunəvi olması
كُونُوا لَنَا زَيْنًا وَلَا تَكُونُوا عَلَيْنَا شَيْنًا
“Bizim üçün zinət olun, bizə rüsvayçılıq gətirməyin.”
📚 Mənbə:
əl-Kafi, c. 2, səh. 77
👉 Dindar insan cəmiyyətdə müsbət nümunə olmalıdır.
....
🌍 Ümumi nəticə (xülasə):
İmam Sadiq (ə)-ın ictimai tapşırıqları 5 əsas prinsipdə cəmlənir:
👉 Nümunə olmaq (əməl ilə təbliğ)
👉 Qardaşlıq və birlik
👉 İnsanlara xidmət
👉 Ədalət və haqqı müdafiə
👉 Gözəl əxlaq və ünsiyyət.\sualcavab.ge