HƏQİQİ İBADƏT NECƏ OLUR?
Allah Təalanın uyuduğuna və Əhli-eytin (ə) çatdıdığına göə ən düzgün və sağlam iadət o iadətdi ki, dünya və axiətin müsət təsiinə malik olsun. Təkii eş həqiqətlədi. u eş həqiqət o zaman ki, i-iinin yanında ola - Pəvədigaın insanladan istədiyi həmin iadətə çevilə. / / iinci həqiqət üfan, məifət və tanımadı. / / İkinci təslim olmaq halətidi. / / Üçüncü və dödüncü xalis niyyətdi. / / eşincisi də əməldi. / / Əməl iadətin o fomasıdı ki, ənnası insan ədənidi. Yəni i iadətdə həm düşüncə və həm ağıl işə düşü. Həm qəlin təslim olmuş əvəzi olmayan i haləti vadı, həm zahii və həm də atini haləti vadı ki, təvazökalıq və xalis niyyət də oa daxildi. / / İadətdə ouc, namaz, zəkat, həcc, Allahın əmi olan əm-e-məuf və nəhy-əz-munkəi tanımaq lazımdı. Onun əm və istəkləi hikmət, əhmət, əndənin dünya və axiət aadlığı üçün həyata keçə. Məsələn, insan ilməlidi ki, ouca hansı ayda aşlayı, nə vaxt aşa vumalıdı? İadəti dağıdan və quan hansı amillədi? / / Yuxaıda deyildiyi kimi, iadətin ikinci həqiqəti təslimdi. İnsan özünü ütün valığı ilə, yəni atini, zahii, qəli, ağlı, uhu, nəfsi ilə iadətin ixtiyaına veməlidi. Daha doğusu desək, insan özünü Allahın ixtiyaına veməlidi. Özünü təslim etməlidi. İnsan özünü elə təslim etməlidi ki, düşmənləi olan şeytan, havayi-nəfsi ümidsüz olsunla. Təslim olmağın dəyəi o qədə öyükdü ki, əsiət əhli deyə İnsan vücudunda təslim ağıl kimidi. ütün iadətlə ağlın məhsulu, meyvəsidi. Deməli, ağıl kökdü. Allah Təal \"Nisa” suəsinin 125-ci ayəsində u məsələni i daha vuğulamışdı \"Kimin dini yaxşı əməl sahii olu, haqpəəsət İahimin dininə tae halda ütün vücudunu Allaha təslim edən şəxs(in dinin)dən daha gözəldi?”. / / u aləmdə o insanlaın dini üstündü ki, ütün valığı ilə həm qəli, həm zahii, həm atini, həm nəfsi, həm uhu Allaha təslim olmuş olsun. ütün yaxşılıqlaa qadi olsun və ona əməl etsin. Allah Təala İahimi (ə) i dost seçmişdi. Allahın dosta ehtiyacı yoxdu, u təslim məqamı idi ki, İahimi (ə) Allahın dostu etmişdi. Yəni İahimi (ə) elə i nöqtədə qəa vemişdi ki, dünya və axiətin ütün feyzləini u dostuna ötümüşdü. u feyzlə saymaqla itməz Kəə, Məscidul-həam, Səfa, Məva, Mina, əmi, quanlıq, qonaq qaşılama, məhəət, lütf, güzəşt, tövhid, saleh nəsl ütün unla İahimə (ə) veilən feyzlədi. / / Qiyamət günü o, ən layiqlilə cəgəsində dayanacaqdı. Axı o, u məqama necə çatmışdı? Çünki o, ütün valığı ilə Allaha təslim olmuşdu. Əgə insan Allahın istəkləinə təslim olasa, dini dəyə qazana. u cü insanlaa dünya və axiətdə qoxu və qəm-qüssə yesiz yeə hücum etməz. Onla həmişə Məhulaının yanındadıla. Təhlükəsizlikdə və amandadıla. Çünki onlaın Allahı vadı, yəni hə şeyləi vadı. Dünya və axiətə sahidilə. O kəsin ki, ancaq dünyası vadı, ölən zaman onu da əldən veə. / / O zaman ki, Əmiəl-möminin (ə) İslama qiymət vemək istəyi, uyuu \"İslam, yəni özünü Allaha və onun əmləinə tae etmək deməkdi”. / / Həqiqi mömin o kəsdi ki, ömünün axıına qədə dinində saitqədəm ola. O insan ki, yəqin məqamına çatı, özünü Allah üçün xəzinə edə. / / O insan ki, Allaha təslimdi, sanki İlisin əleyhinə həəkət edi. Peyğəməi-Əkəm (s) uyuu \"eş şey ouc inasını dağıda qeyət, söz yaymaq, naməhəmə axmaq, yalandan and içmək, yalan danışmaq oucu atil edə. Dəstəmazın mənəvi təsiini də aadan apaa”. / / O insan ki, Allaha təslim olu - təvazökadı və niyyəti xalisdi. u cü insan özünü ədəni vasitəsilə iadətə çevii və Ədullah olu. O zaman ki, əndəlik dəyəi ata, insan daha çox feyz əldə edə. İnsan ədəni uhdan, ağıl və qəldən iaət olduğu kimi, əndəlik də üfandan, təslimdən, təvazökalıqdan, xalis niyyətdən, əməldən iaətdi. (Efan)