Əlİ (ə) haqqında əhlİ-sünnət alİmlərİnİn kİtablarında nə deyİLİR?
Həzət Əli (ə) Kəədə anadan olmuşdu / /Əmiəl-möminin Əli (ə) –ın seçilən xüsusiyyətləindən ii onun doğulduğu məkandı. Həzət Adəmdən (ə) Həzət Muhəmmədə (s) qədə heç i peyğəmə və vəsi u öyük xüsusiyyətə sahi ola ilməmişdi. O, (ə) soy və yaadılışındakı nuaniyyət axımından seçilmiş olduğu kimi, doğulduğu ye axımından da seçilmişdi. O, (ə) u mövzuda təkdi, Kəədə doğulmuşdu. / / /İsa in Məyəmin (ə) doğumu əsnasında qeyi i səs onu məsciddən ayıa çıxatdı. u səs elə deyidi \"Evdən (eytul-müqəddəsdən) ayıa çıx, u ev iadət yeidi,doğum yei deyil.” / / /Amma Həzət Əlinin (ə) doğumu yaxınlaşdıqda anası Əsəd qızı Fatimə Kəəyə çağıılmışdı. Həm də təsadüfən məsciddə olan və i anda doğan i qadın kimi deyil, onu əsmən Kəənin içəisinə apadıla. Amma əzi cahillə Fatimənin məsciddə olduğunu, ani sancılandığını və çıxa ilmədiyi üçün oada doğduğunu zənn edilə. Haluki u elə deyildi! Əsəd qızı Fatimə doğacağı ay Məscidul-həama getmiş, oada sancılanmış və Kəənin ətafında Allah-təalaya doğuşunun asan olması üçün dua etmişdi. i an Kəənin divaı yaıldı və ya ağlı qapısı açıldı (əvayətlədə hə ikisi qeyd olunu). i səs eşidildi \"Ey Fatimə, Kəəyə daxil ol!” Ətafda olanlaın gözləi qaşısında Fatimə Kəəyə gidi, qapı və ya diva ilk halına döndü. Hə kəs təəccü etdi, oada olan Aas hadisəni gödükdə o dəqiqə Əu Taliə (.ə) xəə vedi. Kəənin açalaı Əu Talidə (.ə) idi. O, tələsik gəldi və nə etdiləsə heç cü qapını aça ilmədilə. / / /Fatimə tam üç gün, zahiən heç i yemək və axıcı olmadan Kəədə qaldı. ütün Məkkədə onun aəsində danışılıdı. Üçüncü gün Fatimə Kəənin hansı yeindən gimişdisə o yedən də çıxdı. Xalq Fatimənin qucağında ay paçası kimi i uşaq olduğunu gödü. /Həzət Əli (ə) ax eləcə Kəədə doğulma şəafətinə sahi oldu. O Həzətin (ə) anası xüsusi i dəvətlə dəvət edilmişdi. u hadisə hə iki məzhəin ittifaq etdiyi i mövzudu. Heç kəs elə i üstünlüyə sahi ola ilməmişdi. u səədən Hakim \"Müstədək” və İn Səağ Maliki \"Füsulul-muhimmə” kitaının 1-ci fəslinin 14-cü səhifəsində elə deyi \"Həzət Əlidən (ə) əvvəl heç kəs Kəədə doğulmamışdı. Allah-təala onu ucaltmaq, mətəəsini yüksəltmək və ikam olsun deyə, sadəcə ona u şəafəti vemişdi.” / / /Həzət Əlinin (ə) adının qey aləmindən qoyulması / / ütün səmavi kitalada Muhəmməd (s) və Əlinin (ə) adı peyğəmə və İmam olaaq zik edilmişdi. \"Muhəmməd” və \"Əli” adını Allah-təala yaadılışdan minləcə il əvvəl seçmişdi. ütün göylədə, cənnət qapılaında və əşdə qeyd edilmişdi. Allah-təala onun adını Peyğəməin (s) adıyla ilikdə qeyd etmişdi. u səədən Muhəmməd in Cəi Təəi \"Təfsii-kəi”də, in Əsaki \"Taix”də Həzət Əlinin (ə) əhvalatlaı daxilində, Muhəmməd in Yusif Gənci Şafei \"Kifayətut-Tali” kitaının 62-ci aında, Hafiz Əu Nəim \"Hilyətul-övliya”da və Şeyx Süleyman əlxi Hənəfi \"Yənaiul-məvəddə” kitaının 238-ci səhifəsində, 56-cı a, 52-ci hədis (İstanul çapı) sənədilə İmamul-həəmiş-şəif Əhməd in Adullah Təəi Şafeinin \"Zəxaiul-uqa” kitaından nəql edəək fəqli təilələ Əu Hueyədən Peyğəməin (s) elə uyuduğunu qeyd etmişlə \"Əşin sütununda \"La ilahə illəllah vəhdəhu la şəikə ləh və Muhəmmədun ədi və əsuli, əyyədtuhu i Əliyyini Əi Tali.” \"Allah idi, Allahdan aşqa tanı yoxdu, əaəi və otağı da yoxdu. Muhəmməd (s) mənim qulum və əsulumdu və Mən onu Əli (ə) ilə gücləndidim” yazılmışdı. / / /Cəlaləddin Süyuti \"Xəsaisul-kua” kitaının 1-ci cildinin 10-cu səhifəsində və \"Duul-mənsu” kitaında İsa suəsinin əvvəlində İn Ədiy və İn Əsakidən nəql edəək Ənəs in Malikdən Peyğəməin (s) elə uyuduğunu qeyd etmişlə \"Meac gecəsi əşin sütununda elə yazıldığını gödüm \"La ilahə illəllah Muhəmmədun əsulullah, əyyədtuhu i Əliyyin” \"Allahdan aşqa tanı yoxdu, Muhəmməd (s) Allahın elçisidi və onu (s) Əli (ə) ilə gücləndidim.” / / /\"Yənaiul-məvəddə” kitaının 207-ci səhifəsində İmamul-həəmi-şəif Əhməd in Adullah Təəi Şafeinin \"Zəxaiul-uqa” kitaından nəql olunaaq Peyğəməin (s) elə uyuduğu əvayət edili \"Meac gecəsi yüksək mələkut aləminə çatdıqda əşin sağ sütununa axdım. Oada elə yazılmışdı \"Muhəmməd (s) Allahın əsuludu, onu (s) Əli (ə) ilə təyid etdim və ona (s) Əli (ə) ilə yadım etdim.” / / /\"Yənaiul-məvəddə” kitaının 234-cü səhifəsində, 19-cu hədisdə \"İmamul-həəmin Kitaus-Səin” kitaında Fəqih Vasiti in Məğazəli Şafeinin \"Mənaqi”indən nəql edəək, Miseyid Əli Həmədani Şafei \"Məvəddətul-qua”nın 6-cı məvəddəsində 2 hədis, Xəti Xaəzmi \"Mənaqi”də, İn Şiəveyh \"Fidovs”da, İn Məğazəli Şafei \"Mənaqi”də Cai in Adullahdan Peyğəməin (s) elə uyuduğunu qeyd etmişlə \"Cənnətin qapısında elə yazılmşdı \"La ilahəilləllah, Muhəmmədun əsulullah, Əliyyun Vəliyyullah, əxu əsulillah qələ ən yəxluqəss-səmavati vəl-əzi i-əlfəy amin” \" Allahdan aşqa tanı yoxdu, Muhəmməd (s) Allahın elçisidi, Əli (ə) Allahın vəlisi və Peyğəməin (s) qadaşıdı; göylə ye yaadılmadan 2 min əvvəl.” / / /Fəqih Miseyid Əli Həmədani Şafei \"Məvəddətul-qua” kitaının 8-ci məvəddəsində Peyğəməin (s) Əliyə (ə) elə uyuduğunu əvayət edi \"Död yedə sənin adını öz adımın yanında gödüm / /1. Meac gecəsi eytul-müqəddəsə çatdıqda oada daşa yazıldığını gödüm \"Allahdan aşqa tanı yoxdu, Muhəmməd (s) Allahın əsuludu və onu (s) vəzii olan Əli (ə) ilə təyid etdim.” / /2. Sidətul-muntəhaya çatdıqda oada elə qeyd edildiyini gödüm \"Mən Allaham, məndən aşqa tanı yoxdu, Muhəmməd (s) mənim həiimdi. Xalq aasında ona vəzii olan Əli (ə) ilə yadım etdim.” / /3. əul-aləminin əşinə çatdıqda sütunlaına elə yazıldığını gödüm \"Mən Allaham Məndən aşqa tanı yoxdu, Muhəmməd (s) Mənim həiimdi. Xalq aasında ona (s) vəzii olan Əli (ə) ilə yadım etdim.” / /4. Cənnətə çatdıqda qapısında elə yazıldığını gödüm / / \"Mən Allaham Məndən aşqa tanı yoxdu, təkəm, Muhəmməd (s) Mənim həiimdi. Xalq aasında ona (s) vəzii olan Əli (ə)ilə yadım etdim.” / / /İmam Sələi \"Kəşful-əyan” təfsiində, Şeyx Süleyman əlxi Hənəfi \"Yənaiul-məvəddə”nin 23-cü aında Hafiz Əu Nəim İsfahanidən nəql edəək, Muhəmməd in Cəi Təəi \"Təfsi”də, İn Əsaki \"Taix” kitaında İn Aas və Əu Hueyədən nəql edəək \"O, səni yadımıyla dəstəkləyəcəkdi...” (Ənfal 62) ayəsinin Həzət Əli (ə) haqqında nazil olduğunu əvayət edəək əsulullahın (s) elə uyuduğunu nəql etmişdi \"Əşdə elə yazıldığını gödüm \"Allahdan aşqa ilah yoxdu, idi, əaəi yoxdu. Muhəmməd (s) Mənim qulum və elçimdi. Onu (s) Əli in Əu Talilə (ə) gücləndidim və yadım etdim.” / / /Həmçinin \"Şəfa” və Mənaqi” kitalaında u məzmunda aşqa hədislə də əvayət edili. eləcə \"Muhəmməd” və \"Əli” adlaı ilavasitə Allah-təala təəfindən seçilmişdi. / / İmam Sələi \"Kəşful-əyan” təfsiində, Şeyx Süleyman əlxi Hənəfi \"Yənaiul-məvəddə”nin 24-cü aında Fəqih Vasiti in Məğazəli Şafeidən \"Adəm əindən (əzi xüsusi) kəlmələ aldı və tövə etdi. Şühəsiz Allah tövələi qəul edən və məhəməti ol olandı” (əqəə 37) ayəsinin təfsiində Səid in Cuey və İn Aasdan elə əvayət edi \"Peyğəmədən (s) \"Adəmin aldığı və tövəsinin qəuluna səə olan kəlmələ nələdi?” -deyə souşduqda o Həzət (s) elə uyudu \"Allahdan Muhəmməd (s), Əli, (ə) Fatimə(s.ə), Həsən (ə)və Hüseynin (ə) haqqı üçün ağışlanmasını istədi, Allah-təala da tövəsini qəul edi onu ağışladı.” \\ / / /Miseyid Əli Həmədani \"Məvəddətul-qua” kitaının 8-ci məvəddəsində Aas in Ədul-Müttəlidən nəql edəək, Süleyman əlxi Hənəfi \"Yənail-məvəddə”nin 56-cı aında və Muhəmməd in Yusif Gənci Şafei də \"Kifayətut-Tali” kitaında 100 adan sona 7-ci aında az i fəqliliklə elə əvayət etmişlə \"Əli (ə) doğulduqda anası, atasının adı olan \"Əsəd” adını ona vedi. Əu Tali (.ə) u adla azı olmadı və ona elə dedi \"Ey Fatimə, u gün Əu Queys dağına (əziləinə göə isə Məscidul-həama) gedək. Allahdan u uşaq üçün ad istəyək.” / /ilikdə axşam olduqda Əu Queys dağına (və ya Məscidul-həama) gedi dua etdilə. Əu Tali duasını şe şəklində elə əyan etdi / /Ya əim! Ey qaanlıq gecənin sahii! / /Və aydınladan ayın əi! / /Gizli əmini izə əyan et. / /u köpənin adını nə qoyaq? / /O anda göydən i səs gəldi. Əu Tali (.ə) aşını qaldıdıqda, üzəində död sətidən iaət yaşıl i lövhə gödü. O dəqiqə lövhəni götüü ağına asdı. Lövhənin üzəində u şe yazılmışdı / /Sizləə təmiz i uşaq vedik; / /O, pak, seçilmiş və əyəndiyin iidi. / /Adı Allah-təala təəfindən Əlidi (ə); / /Ki, Əliyyul-Əladan alınmışdı. / /Muhəmməd in Yusif Gənci Şafei isə \"Kiifayətut-Tali” adlı əsəində qeydən i səs gəldiyini və Əu Taliə (.ə) cava olaaq elə /deyildiyini yazı / /Ey Peyğəməin (s) Əhli-eyti (ə)! / /Sizləə təmiz i övlad vedim. / /Onun adı Əlidi (ə); / /Əliyyul-Əladan alınmışdı. / /Əu Tali (.ə) çox sevindi və səcdə etdi. Daha sona on dəvə quan kəsdi və o lövhəni Məscidul-həamda asdı. Haşim övladlaı /Queyşə qaşı o lövhə ilə öyünüdü. O lövhə Həccacın Adullah in Züeylə etdiyi döyüşə qədə oada duudu, sona isə itdi.” / /Həzət Əli (ə)-ın şəcəəsi / /Əsil-nəcaət axımından Həzət Əli (ə) həm ana, həm də ata təəfindən öyük şəafətə sahidi. u da onun məxsus fəzilətləindən iidi. /Həzət Əlinin (ə) əcdadı digələinin əksinə olaaq Həzət Adəmə (ə) qədə hamısı müvəhhid və tovhid əhli olmuşdu. u təmiz sül heç i kili əhimdə ye almamışdı. u öyük iftixa əshadan heç iinə nəsi olmamışdı. Həzət Əlinin (ə) şəcəəsi elədi /1. Əu Tali (.ə) Ədul-Muttəli oğlu /2. Ədül-Müttəli Haşim oğlu /3. Haşim Ədul-Mənaf oğlu /4. Ədül-Mənaf Qəsa oğlu /5. Qəsa Kila oğlu /6. Kila Məə oğlu /7. Məə Kə oğlu /8. Kə Luvey oğlu /9. Luvey Ğali oğlu / 10.Ğali Fəh oğlu /11. Fəh Malik oğlu /12. Malik Nəz oğlu /13. Nəz Kənanə oğlu /14. Kənanə Xuzeymə oğlu /15. Xuzeymə Mudikə oğlu /16. Mudikə İlyas oğlu /17. İlyas Muzi oğlu /18. Muzi Niza oğlu /19. Niza Məd oğlu /20. Məd Ədnan oğlu /21. Ədnan Ud oğlu /22. Ud Ədəd oğlu /23. Ədəd Yəs oğlu /24. Yəs Həmis oğlu /25. Həmis ənət oğlu /26. ənət Səlaman oğlu /27. Səlaman Həməl oğlu /28. Həməl Qəyua oğlu /29. Qəyua İsmayıl (ə) oğlu /30. İsmayıl (ə) İahim (ə) oğlu /31. İahim (ə) Taix oğlu /32. Taix Tahu oğlu /33. Tahu Şau oğlu /34. Şau Əəcu oğlu /35. Əəcu Taliğ oğlu /36. Taliğ Ai oğlu /37. Ai Şalih oğlu /38. Şalih Əfəxşəz oğlu /39. Əfəxşəz Sam oğlu /40. Sam Nuh (ə) oğlu /41. Nuh (ə) Ləmək oğlu /42. Ləmək Mətvşəlx oğlu /43. Mətvşəlx Əxnux oğlu /44. Əxnux Yaid oğlu /45. Yaid Məhlail oğlu /46. Məhlail Qəynan oğlu /47. Qəynan Ənvəş oğlu /48. Ənvəş Şeys (ə) oğlu /49. Şeys (ə) Adəm (ə) oğlu /50. Adəm (ə) (əşə atası)