ӘMR SAHİBLӘRİ KİMLӘRӘ DEYİLİR?
span style="font-size12pt;"«Ey iman gətiənlə, Allaha, Peyğəməə və öz əm sahiləinizə itaət edin. Әgə i məsələdə ixtilaf etsəniz, Allaha və qiyamət gününə iman gətimişsinizsə, o məsələni Allaha və Peyğəməə həvalə edin. u, xeyili və nəticə etiaı ilə daha yaxşıdı.» (Ниса-59.) /Allah-taala u ayədə ütün möminləə özünə, Peyğəməə və «əm sahiləinə» mütləq şəkildə itaət etməyi əm edi. Ayədə itaət əminin mütləq və istisnasız olduğu diqqətdən kənada qalmamalıdı. Allah-taala özünün və məsum Peyğəməinin itaətinin vaci olduğu miqdada «əm sahiləinin» də itaətini də vaci etmişdi. /Allah-taalaya öz əndələi təəfindən mütləq şəkildə itaət olunması müzakiə və təhlilə ehtiyacı olmayan i məsələdi. Həmçinin Peyğəməə (s) itaətin soğusuz-sualsız vaci olması o qədə də dəin fiki və aaşdıma tələ etmi. Çünki, Peyğəmə (s) ilk növədə ilahi vəhylə həmişə aitədədi, uyuduğu ütün əmlə ilavasitə ilahi əm kimi qəul olunu. Lakin «əm sahiləinin» itaətinin mütləq şəkildə əm olunması, yəni onun itaətinin Allah və Peyğəməin (s) itaəti ilə fəqli olmaması i anlaşılmazlıq və sual doğuandı u «əm sahiləi» kimləə deyili? Şühəsiz ki, söhət ütün ümmətin vahid əhəə itaət etməsindən gedi. Lakin u əhə hansı keyfiyyətləə malik olmalı, kim təəfindən təyin olunmalıdı? Ötən əhsləimizdə İslam ümmətinin əhəinin təyin olunması yollaı aədə söhət açmışdıq. /u ayədə itaətin vaci olunduğu «əm sahiləi» qeyd olunan yollaın hansı ii ilə təyin olunan əhələə deyili? /1. İsi yolla təyin olunan əhələ; /2. Zo gücü ilə hakim olan əhələ; /3. İcma və səs vemə yolu ilə təyin olunan əhələ. /Çox təəssüflə olsun ki, əzi alimlə ko-koanə şəkildə təyin olunma üsulundan asılı olmayaaq, ütün hakim və əhələin «əm sahii» olduğunu və onlaa itaətin vaci olduğunu demişlə. /u fikin atil və ütün səmavi dinləin mahiyyətinə zidd olduğunu isat etmək o qədə də çətin deyil. /Elə isə ilahi peyğəmələ nə üçün öz zamanlaının zalım hakimləinə itaət etmədilə? Nə üçün Musa peyğəmə Fionun, İahim peyğəmə Nəmudun zülm və tüğyanlaı qaşısında qiyam etdi? /Zahiindən göündüyü kimi, u təfəkkü təzinin ünövəsi qəska əməvilə sülaləsinin hakimiyyət illəinə təsadüf edi. Demək istəyilə ki, İmam Hüseyn (ə) Allahın dinini təkzi edən mənfu Yezid ini Müaviyəni (l.ə.) əm sahii hesa edəək onun əlləini öpməli idi!? /Söhət yalnız icma və səsvemə üsulu ilə seçilən əhədən gedə ilə ki, Allah-taala u üsulla təyin olunan əhəə mütləq şəkildə itaət olunmasını vaci etmişdimi? Diqqət etsək cavaın mənfi olduğunu qəul etməli olacağıq. /İcma və səsvemə yolu ilə təyin olunan əhəin müəyyən dəəcədə səhv etməsinə ehtimal olunmumu? /Xalqın əksəiyyətinin seçdiyi hə hansı i şəxs günahdan uzaq və məsum hesa olunumu? /Şühəsiz ki, insanlaın zahii keyfiyyətlələ qiymətləndii seçdikləi heç i şəxs səhv və günah ehtimalından uzaq deyil. Çünki, iz insanla i-iimizin atinini gömək, qəlindən xəə veməyə qadi deyilik. əzən insanlaı tanımaqda, öz nikinlikləimizdə elə öyük səhvləə yol veiik ki, illələ peşmançılıq çəkiik. əs Allah-taala səhv və günah ehtimalı olunan i şəxsin (ehtimal az olsa elə) itaətini Öz itaəti qədəində vaci edə iləmi? /u, yolu yaxşı tanımayan i şəxsi aşqalaına ələdçi təyin etməyə ənzəmimi? ütün aqil insanla qəul edilə ki, mütləq şəkildə itaəti vaci olan şəxs hökmən məsum və günah ehtimalından uzaq olmalıdı. /İmam Fəxi azi «Məfatihul-ğey» təfsiində u ayəni şəh edəkən yazı /«Әgə u ayədə «əm sahiləinin» məsum olmadığını desək, iki zidd məfhumu i yeə cəm etmiş olaıq – gecə ilə gündüzün i vaxtda cəm olması kimi... (iki zidd məfhum dedikdə günah və itaəti nəzədə tutu).» /əli, təsdiq etməliyik ki, itaəti soğusuz-sualsız vaci olan şəxs mütləq məsum olmalıdı. /əs məsum şəxslə kimlədi? /Ötən əhsləimizin iində Әhza suəsinin 33-cü ayəsində Әhli-eytin ütün günah və pisliklədən paklanması və məsum olması aədə məlumat vemişik. Müxtəlif əhli-sünnət kitalaında Әhli-eytin Әli (ə)-a və onun övladlaına şamil olduğunu əyan etdik. u aədə i neçə mötəə hədis gətiməklə i daha həqiqəti açıqlayııq /Şeyx Süleyman Hənəfi «Yənaiul-məvəddə» kitaında Peyğəmədən (s) nəql edi /«Mən, Әli, Həsən, Hüseyn və Hüseynin övladlaından doqquz şəxs ütün pisliklədən paklanmış və ütün günahladan məsumdula.» /Şeyxul-islam Həmvini «Fəaidus-simətəyn» kitaında Salman Fasidən nəql edi /«Peyğəmə (s) əlini İmam Hüseynin çiyninə qoyu uyudu O, İmam oğlu İmamdı. Onun sülündən gələn doqquz İmam ən yaxşı insanla, əmanətda və məsumdula.» /Gödüyünüz kimi ütün mötəə hədislə göstəi ki, itaəti vaci olan «əm sahiləi» ilahi əmlə təyin olunan məsum İmamladı. /undan əlavə, digə hədislədə və u ayənin şəhində «əm sahiləinin» Әli (ə) və onun övladlaı olduğu açıq şəkildə əyan edilmişdi /Әu İshaq Şeyxul-islam Həmvini «Fəaidus-simətəyn» kitaında, özünün mötəə saydığı hədisləə istinad edəək yazı /«Peyğəmədən (s) izim əlimizə elə çatmışdı ki, «əm sahiləi» Әli (ə) və digə Әhli-eytdi.» /İsa ini Yusif Həmədani Şafei Səlim ini Qeysdən nəql edi /«i gün Әli (ə) i dəstə səhaənin müqailində Peyğəmədən (s) «əm sahiləi» aəsində souşdu. Həzət uyudu Ya Әli! Sən onlaın iincisisən.» /Məhəmməd ini Mömin «isalətul-etiqadat» kitaında yazı /«Әm sahiləi Әli (ə)-ın aəsində nazil olmuşdu.» /Şeyx Süleyman Hənəfi «Yənaiul-məvəddə» kitaında yazı /«Peyğəmə (s) Әlini Mədinədə canişin təyin edəndən sona u ayə Әlinin aəsində nazil oldu.» / //span