Quaranda MÖMİNLƏRİN MƏQAMLARI necə izah olunur?

Quani-kəimdə müxtəlif məqamlaa işaə olunmuşdu. Möminlə u məqamlaa malik olmaqda azaddı. “Möminləin dəəcələi” u məqamladandı. u məqamlaın geniş şəkildə izahı və onlaa malik olmaq yollaı aəsində söhət etmək izim u kitaın həcminə uyğun gəlmədiyindən Quan axımından möminləin əzi məqamlaına qısa şəkildə işaə etməklə kifayətləniik /1-Təslim məqamı Yəni, insan tam vücudu ilə Allahın ixtiyaındadı və Ona təslimdi. u, həzət İahimin (ə) Allahdan istədiyi məqamdı.( “əqəə” suəsi, ayə 128.) Allaha təslimçilik, ona aş əymək əməldə ilahi əmləə itaət, günah və haamdan çəkinməklə yanaşı, insanın düşüncələində aşka olunmalıdı. /2-Əa məqamı (“Mutəffifin” suəsi, ayə 18-22.) Əllamə Təatəainin nəzəincə, u məqam imanın ən yüksək məqamıdı. Quan axımından, u məqama nail olmaq üçün insan ehtiyac duyduğu və sevdiyi şeyləi (haqq yolunda) səf etməli aşqalaına ağışlamalıdı.(“Ali-İman” suəsi, ayə 92.) u məqam yalnız Allahın xalis və həqiqi əndələinə məxsusdu.( “Dəh” suəsi, ayə 5-6.) /3-Təqva məqamı Allah-taala Quani-kəimdə u məqamın xüsusi i məqam olmasını müxtəlif ifadələ və dəyəli cümlələlə vuğulayaaq, təqvalılaı Öz dostu kimi qələmə vei.( “Casiyə” suəsi, ayə 19; “Ənfal” suəsi, ayə 34; “əqəə” suəsi, ayə 21; “Həcc“ suəsi, ayə 37 və s.) / əzi təfsiçiləin nəzəincə təqvanın müxtəlif dəəcələi olsa da əhəmiyyət kəs edən udu ki, insan təqvada üç şəti gözləməlidi /a) Allahdan qoxmalıdı və qoxduğu üçün günahdan çəkinməlidi. /) Günahdan çəkinmək udu ki, insan günahdan uzaqlaşmalı, heç vəchlə günaha yol veməməlidi. /v) Hə halda – istə qoxudan, istəsə də günahdan çəkinmək üçün – insan Allaha yaxınlaşmaq məqsədilə həəkət etməlidi. /4-İxlas məqamı Mühəqqiq Tusinin təiincə ixlas i işi (yalnız) Allaha göə yeinə yetiməkdi. Yəni insan öz qəlini Haqqa yönəltməli, onun qəl həəmində qəlləi dəyişdiən Allahdan aşqası yeləşməməlidi. Quani-kəim axımından, “ixlas” insanın əsl mahiyyətidi və o əksə vaxtlada nəfsani istəklə pədəsi altında gizli qalı.( “Loqman” suəsi, ayə 32.) Ayələdə əyan olunduğu kimi, Allah insandan əməlləini yalnız ixlasla yeinə yetiməsini istəyi. Əgə insan elə i məqama nail olsa, istədiyi hə şeyə malik olmuşdu.( “əyyinə” suəsi, ayə 7-8.) Haqq-taalanın göüşünə ümid edi, Onun cəlal və camal sifətləini azulayan şəxs mömin olmalı, saleh əməllə yeinə yetiməli və öz işləində – istə əqidəsində, istəsə də əməlində – Allaha şəik qoşmamalıdı.( “Kəhf” suəsi, ayə 110)