«Xuşu» nədİr?

İnsanın hə hansı i sahədə çalışması, hələ müvəffəqiyyət deyildi. Hədəfə doğu apaan yolda maneələ mövcuddu və u maneələi dəf etmədən hansı müvəffəqiyyətdən danışmaq ola?! /İnsanın nəfs istəkləi ilə müaizəsi, ömün sonunadək davam edən mühaiəni xatıladı. Mühaiə meydanına gimək, hələ qələə çalmaq deyildi. Namaza aşlamış insan döyüşə gimiş cəngavəi xatıladı. O, yalnız özünün və düşməninin qüvvəsini düzgün qiymətləndii, Allahın yadımı və öhdəsindəki imkanladan tam istifadə etməklə qali gələ ilə. Namaza aşlamasına axmayaaq, pis vədişlədən əl çəkməyən, dini cəmiyyətləin adına ləkə gətiən insanlaa az təsadüf olunmu. «Möminun» suəsinin 1 və 2-ci ayələində uyuulu «Möminlə nicat tapdıla. O möminlə ki, namazlaında xuşu vadı». /Xuşu nədi? Xuşu insanın hə hansı əzəmət və ya həqiqət qaşısında təvazökalığı, özünü kiçik tutmasıdı. Quani-kəimdə namaza aşlamaq yox, xuşu halında namaz qılmaq möminlik əlaməti hesa olunu. /«Məcməul-əyan»ın təfsiində elə i hədis nəql olunu «İslam Peyğəməi (s) namaz zamanı əzən göyə nəzə saladı. Yuxaıdakı ayə nazil olandan sona i daha aşını qaldımadı. Daim yeə axdı». /Doğudan da, zolu i zalım qaşısında məzlum gökəm alan insan, necə ola ilə ki, Allah qaşısında özünü kiçik tutmasın?! Xuşu kimi vaci i hal necə əldə oluna ilə? Ayə və hədisləin köməyi ilə, u işdə müvəffəq olmaq istəyənləə yeddi məsləhət veili /1. Mütaliə və düşüncə vasitəsi ilə Allahın öyüklüyünü, dünyanın kiçikliyini anlamağa çalışmaq; /2. İnsanın fikiini daim özünə cəl edən səməsiz məşğələlə, əyləncələdən kənalaşmaq; /3. əzək-düzəksiz, sadə yedə namaz qılmaq; /4. Günahdan uzaq olmaq; /5. Namazın mətninin mənası və fəlsəfəsini öyənmək; /6. Namazda müstəhə əməlləi yeinə yetimək; /7. Namazda xuşunun şət olunduğunu unutmamaq. /